ต่างชาติถือครองที่ดินกว่า 1 ล้านไร่จริงหรือ ? เปิดตัวเลขล่าสุดที่รัฐกำลังตรวจสอบ

ตัวเลข “มากกว่า 1 ล้านไร่” กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างมากในช่วงที่ผ่านมา หลังกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการถือครองที่ดิน และอาคารชุดของนิติบุคคลที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแล

แต่ก่อนจะตีความตัวเลขนี้ ต้องเข้าใจก่อนว่า 1 ล้านไร่ดังกล่าวไม่ได้หมายความว่า “ชาวต่างชาติซื้อที่ดินไทยโดยตรงทั้งหมด” เพราะรายละเอียดของข้อมูลมีความซับซ้อนกว่านั้นครับ

▪️ตัวเลขที่รัฐตรวจสอบพบ

เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเปิดเผยว่า ได้ตรวจสอบข้อมูลนิติบุคคลจำนวน 125,622 ราย หลังได้รับข้อมูลการถือครองจากกรมที่ดิน พบว่า มีนิติบุคคลที่ถือครองโฉนดที่ดินรวม 1,269,326 แปลง คิดเป็นพื้นที่รวมกว่า 4.5 ล้านไร่

ในจำนวนดังกล่าว แบ่งเป็นนิติบุคคลไทย 100% จำนวน 87,265 ราย ถือครองที่ดินประมาณ 3.44 ล้านไร่

ขณะที่นิติบุคคลที่มีชาวต่างชาติร่วมลงทุนจำนวน 36,277 ราย ถือครองโฉนด 305,838 แปลง รวมพื้นที่ 1,064,265.38 ไร่ 

ตัวเลขนี้จึงเป็นที่มาของการรายงานข่าวว่า “ต่างชาติถือครองที่ดินกว่า 1 ล้านไร่” แต่คำว่า “มีต่างชาติร่วมลงทุน” กับ “ต่างชาติเป็นเจ้าของที่ดินโดยตรง” ไม่ใช่ความหมายเดียวกัน

▪️ทำไมต้องตรวจสอบเรื่องนี้ ?

ประเด็นสำคัญอยู่ที่โครงสร้างการถือครอง ประเทศไทยมีกฎหมาย และข้อจำกัดเกี่ยวกับการถือครองที่ดินของคนต่างด้าว ดังนั้นหน่วยงานรัฐจึงให้ความสำคัญกับกรณีที่อาจมีการใช้คนไทยหรือนิติบุคคลเป็นตัวแทนอำพรางหรือที่เรียกว่า “นอมินี”

กรมที่ดินมีการประชุมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อแก้ไขปัญหาการถือครองที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์โดยตัวแทนของคนต่างด้าว โดยมีการประชุมเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2569 

นอกจากนี้ กรมที่ดินยังย้ำในข้อมูลประชาสัมพันธ์ว่า การให้คนไทยถือครองที่ดินแทนคนต่างด้าวหรือจัดตั้งบริษัท โดยมีคนไทยถือหุ้นแทน เพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดตามกฎหมาย เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย

▪️แล้วบริษัทที่มีต่างชาติร่วมลงทุนถือที่ดินได้หรือไม่ ?

ประเด็นนี้เป็นจุดที่ต้องระวังในการนำเสนอข่าว เพราะการมีชาวต่างชาติร่วมลงทุนในนิติบุคคลไม่ได้แปลว่านิติบุคคลนั้นผิดกฎหมายโดยอัตโนมัติ

สิ่งที่ต้องตรวจสอบคือ โครงสร้างการถือหุ้น วัตถุประสงค์ของธุรกิจ แหล่งที่มาของเงินทุน และลักษณะการถือครองทรัพย์สินว่าเป็นไปตามกฎหมายหรือไม่

ดังนั้น ตัวเลข 1,064,265.38 ไร่ จึงควรถูกนำเสนอว่าเป็นพื้นที่ที่ถือครองโดยนิติบุคคลที่มีชาวต่างชาติร่วมลงทุน ไม่ใช่สรุปทันทีว่าเป็น “ที่ดินที่ต่างชาติซื้อผิดกฎหมาย”

▪️ไม่ใช่แค่ที่ดิน แต่ยังมีคอนโด

ข้อมูลที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเปิดเผยยังครอบคลุมอาคารชุดด้วย พบว่า มีนิติบุคคลที่เกี่ยวข้องกับชาวต่างชาติถือครองอาคารชุดจำนวน 7,082 ราย รวม 76,840 ห้อง พื้นที่รวมกว่า 4.1 ล้านตารางเมตร 

เรื่องนี้ทำให้เห็นว่า การตรวจสอบไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะ “ที่ดิน” แต่ยังครอบคลุมอสังหาริมทรัพย์ประเภทอื่นด้วย

โดยเฉพาะในพื้นที่เศรษฐกิจ และเมืองท่องเที่ยวที่ตลาดอสังหาริมทรัพย์มีความเคลื่อนไหวสูง

▪️รัฐกำลังตรวจสอบอะไรต่อ ?

เป้าหมายสำคัญคือ การแยกให้ออกว่า การถือครองใดเป็นการลงทุนหรือการดำเนินธุรกิจที่ถูกต้องตามกฎหมาย และกรณีใดอาจเป็นการใช้โครงสร้างนิติบุคคล เพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัด

กรมที่ดินมีการดำเนินงานเกี่ยวกับปัญหานอมินีอย่างต่อเนื่อง และก่อนหน้านี้ยังมีการประชุม เพื่อพิจารณาปัญหาการถือครองที่ดินโดยคนต่างด้าวผ่านตัวแทนอำพรางด้วย 

ดังนั้น ตัวเลขที่ออกมาในขณะนี้ จึงควรมองเป็นข้อมูลสำหรับการตรวจสอบ และกำกับดูแล มากกว่าจะสรุปว่าพื้นที่ทั้งหมดเป็นการถือครองที่ผิดกฎหมาย

▪️แล้วคนทั่วไปควรสนใจเรื่องนี้อย่างไร ?

สำหรับคนทั่วไป ประเด็นนี้สำคัญเพราะเรื่องที่ดินเกี่ยวข้องกับทั้งเศรษฐกิจ การลงทุน ราคาที่อยู่อาศัย และการใช้ประโยชน์จากพื้นที่

หากรัฐสามารถตรวจสอบโครงสร้างการถือครองได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก็จะช่วยสร้างความชัดเจนให้ทั้งคนไทย นักลงทุนต่างชาติ และตลาดอสังหาริมทรัพย์

ในทางกลับกัน หากมีการใช้ตัวแทนอำพราง เพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายจริง การบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังก็มีความสำคัญต่อความเป็นธรรมของตลาด

▪️โดยสรุป คำว่า “ต่างชาติถือครองที่ดินกว่า 1 ล้านไร่” มีที่มาจากข้อมูลการถือครองของนิติบุคคลที่มีชาวต่างชาติร่วมลงทุนจำนวน 36,277 ราย ซึ่งถือครองที่ดินรวม 1,064,265.38 ไร่ แต่ตัวเลขนี้ ไม่ควรถูกตีความว่าที่ดินทั้งหมดเป็นของชาวต่างชาติหรือเป็นการถือครองผิดกฎหมาย

สิ่งที่รัฐกำลังให้ความสำคัญคือ การตรวจสอบว่าโครงสร้างการถือครองเหล่านั้นเป็นไปตามกฎหมายหรือไม่ และมีกรณีใช้ “นอมินี” เพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายหรือไม่

ดังนั้น เรื่องนี้จึงเป็นประเด็นที่ควรติดตามต่อ เพราะตัวเลขที่น่าสนใจที่สุดอาจไม่ใช่แค่ “มีที่ดินกี่ไร่” แต่คือในพื้นที่เหล่านั้นมีการถือครองอย่างถูกต้องตามกฎหมายมากน้อยเพียงใดครับ