"ตะเข็บ" ไม่กัด ไม่ต่อย ไม่เป็นพิษ บุกบ้านช่วงหน้าฝน มันคือตะขาบตัวจิ๋วหรือตัวอะไรกันแน่?

เมื่อเช้าเดินเปิดประตูออกมาหน้าบ้าน แทบตกใจจนต้องก้าวขาถอยหลัง! เพราะตรงลานกระเบื้องหน้าบ้านมีเจ้าสัตว์ตัวเล็ก ๆ ขายาว ๆ เดินยั้วเยี้ยกระจายอยู่เต็มพื้นไปหมด ตอนแรกแอบตกใจและคิดในใจว่าเป็น "ลูกตะขาบ" หรือเปล่า? เพราะหน้าตาและลำตัวมันดูแบน ๆ คล้ายกันมาก ด้วยความสงสัยและกังวลเรื่องความปลอดภัยของคนในบ้าน เลยรีบถ่ายรูปไว้แล้วลองไปค้นหาข้อมูลอย่างจริงจัง จนได้คำตอบที่ทำให้โล่งใจขึ้นเยอะ

แท้จริงแล้ว สัตว์ชนิดนี้คือ "กิ้งกือตะเข็บ" หรือกิ้งกือขนาดจิ๋ว ไม่ใช่ตะขาบอย่างที่หลายคนเข้าใจผิด ข้อสังเกตง่าย ๆ คือ ลำตัวของมันจะมีลักษณะทรงกลมเล็ก เคลื่อนที่ช้า และเมื่อถูกรบกวนจะแสดงพฤติกรรมป้องกันตัวด้วยการม้วนตัวเป็นวงกลม ซึ่งแตกต่างจากตะขาบที่จะมีลำตัวแบน ขายาว วิ่งได้อย่างรวดเร็ว และสำคัญที่สุดคือ กิ้งกือตะเข็บไม่กัด ไม่ต่อย และไม่มีพิษร้ายแรงต่อมนุษย์

แม้จะไม่มีพิษกัดต่อย แต่ก็มีข้อควรระวังในการสัมผัส เนื่องจาก "กิ้งกือตะเข็บ" สามารถปล่อยสารเคมีขับไล่ศัตรูซึ่งมีลักษณะเป็นน้ำสีเหลืองออกมาเมื่อถูกเหยียบหรือจับต้อง สารดังกล่าวอาจก่อให้เกิดอาการแสบ คัน หรือมีรอยแดงเล็กน้อยบนผิวหนังได้ ซึ่งหากบังเอิญไปสัมผัสโดน ก็สามารถดูแลเบื้องต้นได้ง่าย ๆ เพียงแค่ล้างทำความสะอาดบริเวณนั้นด้วยน้ำสบู่ อาการระคายเคืองก็จะค่อย ๆ หายไปเอง

สาเหตุหลักที่ทำให้ "กิ้งกือตะเข็บ" พร้อมใจกันขึ้นมาบริเวณพื้นบ้านเป็นฝูงในช่วงนี้ เกิดจากปริมาณน้ำฝนที่ตกหนักสะสมจนทำให้ดินในสวนหรือป่าหญ้ารอ*9-บ01บ้านแฉะเกินไป พวกมันจึงต้องอพยพหนีความชื้นขึ้นมาอาศัยบนพื้นที่แห้ง ทั้งนี้ "กิ้งกือตะเข็บ" ถือเป็นสัตว์ที่มีประโยชน์ต่อระบบนิเวศ เนื่องจากช่วยย่อยสลายอินทรียวัตถุและเศษใบไม้ในสวน จึงไม่จำเป็นต้องใช้สารเคมีหรือยาฆ่าแมลงในการกำจัดแต่อย่างใด

สำหรับแนวทางการป้องกันและจัดการอย่างถูกวิธี สามารถทำได้โดยใช้ไม้กวาดกวาดพวกมันไปทิ้งในบริเวณสวนนอกบ้าน และป้องกันไม่ให้คลานเข้าบ้านด้วยการโรยปูนขาวหรือเกลือบริเวณขอบประตูหน้าต่าง รวมถึงการนำน้ำส้มสายชูผสมน้ำมาฉีดพ่นบริเวณทางเดินเพื่อช่วยลดปริมาณได้ ซึ่งเมื่อผ่านพ้นช่วงฤดูฝนและสภาพพื้นดินกลับมาแห้งตามปกติ กิ้งกือตะเข็บเหล่านี้ก็จะค่อย ๆ ลดจำนวนและย้ายกลับเข้าสู่ธรรมชาติตามเดิม