ดวงจันทร์บังดาวศุกร์ 14 ก.ย. 2569 ดูกี่โมง จังหวัดไหนเห็นชัดที่สุด

คืนนี้ 14 กันยายน 2569 ใครที่มองท้องฟ้าทางทิศตะวันตก อาจได้เห็นดาวศุกร์ที่สว่างเด่นค่อย ๆ หายไปหลังดวงจันทร์

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า “ดวงจันทร์บังดาวศุกร์” (Lunar Occultation of Venus) โดย NARIT ระบุว่าเริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำ และในกรุงเทพฯ ช่วงการบังอยู่ประมาณ 19:28–20:34 น. แต่แต่ละจังหวัดจะมีเวลาแตกต่างกันเล็กน้อย

ที่สำคัญคือ อย่ารอถึง 20:34 น. เพราะประเทศไทยส่วนใหญ่จะเห็นดวงจันทร์ตกก่อนที่ดาวศุกร์จะกลับออกมา

ดวงจันทร์บังดาวศุกร์ 14 ก.ย. 2569 ดูกี่โมง?

คำตอบแบบสั้นที่สุดคือ

เริ่มจับตาท้องฟ้าตั้งแต่ประมาณ 19:15 น. และช่วงสำคัญอยู่ราว 19:28–19:33 น.

เวลาเริ่มบังจริงแตกต่างกันตามตำแหน่งของผู้สังเกต เช่น กรุงเทพฯ เริ่มประมาณ 19:29 น. ขณะที่เชียงใหม่เริ่มประมาณ 19:27 น. และนครศรีธรรมราชประมาณ 19:32 น.

ดังนั้น หากต้องการไม่พลาด แนะนำให้ไปหาจุดชมก่อนเวลาเริ่มปรากฏการณ์ประมาณ 15–20 นาที

ต้องมองไปทางไหน?

ให้หันไปทาง ทิศตะวันตก

หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ดวงจันทร์เสี้ยวและดาวศุกร์จะปรากฏอยู่ใกล้กันบริเวณขอบฟ้าทางทิศตะวันตก ก่อนที่ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนมาบดบังดาวศุกร์

แต่มีข้อควรระวังอย่างหนึ่ง

วัตถุทั้งสองอยู่ค่อนข้างต่ำ

สมาคมดาราศาสตร์ไทยระบุว่า เมื่อเริ่มบัง ในกรุงเทพฯ ดาวศุกร์อยู่สูงจากขอบฟ้าประมาณ 12° เท่านั้น

นั่นหมายความว่า ถ้าจุดชมมีอาคาร ต้นไม้ ภูเขา หรือสิ่งกีดขวางอยู่ทางทิศตะวันตก อาจมองไม่เห็นเลย

ดูด้วยตาเปล่าได้ไหม?

ได้ หากท้องฟ้าเปิดและขอบฟ้าทางตะวันตกโล่ง

NARIT ระบุว่าสามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่าในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย

แต่ถ้ามีกล้องโทรทรรศน์ จะสามารถเห็นรายละเอียดของดาวศุกร์ได้มากขึ้น โดยสมาคมดาราศาสตร์ไทยระบุว่าดาวศุกร์ในครั้งนี้ปรากฏเป็นเสี้ยว มีส่วนสว่างประมาณ 29% และมีขนาดปรากฏประมาณ 36.8 พิลิปดา

แล้วจังหวัดไหนเห็นชัดที่สุด?

คำว่า “ชัดที่สุด” ต้องระวัง เพราะไม่มีการจัดอันดับอย่างเป็นทางการว่า จังหวัดใดดีที่สุดทั้งประเทศ

แต่ถ้าใช้ มุมเงยของดาวศุกร์เหนือขอบฟ้าเมื่อเริ่มบัง เป็นตัวเปรียบเทียบ จังหวัดที่มีตัวเลขสูงกว่าจะได้เปรียบ เพราะวัตถุอยู่สูงจากขอบฟ้ามากกว่า

ข้อมูลจากสมาคมดาราศาสตร์ไทยมีตัวอย่างดังนี้

ถ้าดูจากตัวเลข จังหวัดไหนได้เปรียบ?

นครศรีธรรมราช มีมุมเงยสูงสุดในตารางตัวอย่างที่ 14° จึงเป็นพื้นที่ที่น่าสนใจสำหรับการชมช่วงเริ่มต้นของการบัง

รองลงมาคือ ประจวบคีรีขันธ์และสงขลา ประมาณ 13°

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่า “นครศรีธรรมราชจะเห็นชัดกว่าแน่นอน” เพราะเมฆ ฝน หมอก และสิ่งกีดขวางบริเวณขอบฟ้ามีผลต่อการมองเห็นมากเช่นกัน

ทำไมต้องรีบดูช่วง 19:30 น.?

เพราะจุดสำคัญของปรากฏการณ์อยู่ใกล้ขอบฟ้ามาก

ในกรุงเทพฯ ดวงจันทร์เริ่มบังประมาณ 19:29 น. และตกประมาณ 20:25 น.

แต่การบังทั้งหมดตามเวลาทางดาราศาสตร์จะดำเนินต่อไปจนประมาณ 20:34 น.

พูดง่าย ๆ คือ

ดาวศุกร์ถูกดวงจันทร์บังอยู่ แต่คนในประเทศไทยส่วนใหญ่จะมองไม่เห็นช่วงดาวศุกร์กลับออกมา เพราะดวงจันทร์ตกขอบฟ้าไปก่อน

ข้อยกเว้นสำคัญอยู่บริเวณด้านตะวันตกของภาคเหนือ เช่น แม่ฮ่องสอน บางส่วนของเชียงใหม่ และตะวันตกเฉียงเหนือของตาก ซึ่งมีโอกาสเห็นช่วงสิ้นสุดใกล้ขอบฟ้า แต่ก็สังเกตได้ยาก

วิธีดูให้มีโอกาสเห็นมากที่สุด

1. ไปถึงจุดชมก่อน 19:20 น.

อย่ารอจนถึงเวลาที่ดาวศุกร์เริ่มหาย เพราะต้องใช้เวลาหาตำแหน่งบนท้องฟ้า

2. เลือกสถานที่ที่ขอบฟ้าตะวันตกโล่ง

นี่เป็นปัจจัยสำคัญที่สุด

สนามโล่ง ชายหาด พื้นที่สูง หรือจุดชมวิวที่ไม่มีอาคารบัง จะได้เปรียบกว่าการดูจากระหว่างตึก

3. หันไปทางตะวันตก

ช่วงแรกให้มองหาดวงจันทร์เสี้ยว และดาวศุกร์ที่สว่างอยู่ใกล้กัน

4. ถ้ามีกล้องโทรทรรศน์จะเห็นรายละเอียดมากขึ้น

โดยเฉพาะรูปร่างเสี้ยวของดาวศุกร์ ซึ่งมีส่วนสว่างประมาณ 29% ในครั้งนี้

5. เช็กเมฆก่อนออกไปดู

เพราะแม้ตำแหน่งทางดาราศาสตร์จะเหมาะสม แต่ถ้าท้องฟ้าทิศตะวันตกมีเมฆหนา ก็อาจพลาดปรากฏการณ์ได้

NARIT เปิดจุดชม 4 แห่ง

สำหรับคนที่อยากชมผ่านกล้องโทรทรรศน์ NARIT เตรียมจัดกิจกรรมสังเกตการณ์วันที่ 14 กันยายน 2569 ตั้งแต่ 18:00–22:00 น. ที่หอดูดาวภูมิภาคสำหรับประชาชน 4 แห่ง ได้แก่

• นครราชสีมา
• ขอนแก่น
• ฉะเชิงเทรา
• สงขลา

กิจกรรมเปิดให้เข้าร่วม ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ดังนั้นคนที่อยู่ใกล้สถานที่เหล่านี้และต้องการชมผ่านกล้องโทรทรรศน์ ถือเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง

ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นได้อย่างไร?

ดวงจันทร์โคจรรอบโลก และเมื่อมองจากโลก บางช่วงดวงจันทร์จะเคลื่อนมาอยู่ในแนวเดียวกับวัตถุท้องฟ้าอื่น

ครั้งนี้แนวการมองจากโลกทำให้ ดวงจันทร์เคลื่อนผ่านหน้าดาวศุกร์ จนดาวศุกร์ดูเหมือนหายเข้าไปด้านหลังดวงจันทร์

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Lunar Occultation ไม่ใช่ “จันทรุปราคา”

ความแตกต่างง่าย ๆ คือ จันทรุปราคาเกิดจากดวงจันทร์เข้าไปในเงาของโลก ส่วนครั้งนี้เป็นการที่ดวงจันทร์ บังวัตถุอีกดวงหนึ่งเมื่อมองจากโลก

ครั้งนี้สำคัญอย่างไร?

สมาคมดาราศาสตร์ไทยระบุว่า หลังจากปี 2569 ประเทศไทยจะไม่มีโอกาสเห็น ดวงจันทร์บังดาวศุกร์ในเวลากลางคืน อีกหลายสิบปี โดยครั้งถัดไปที่สังเกตได้ในช่วงเช้ามืดคือ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2601 หรือ ค.ศ. 2058

จึงถือเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้ค่ำคืนวันที่ 14 กันยายนนี้น่าสนใจสำหรับคนดูดาวในประเทศไทย

สรุปคืนนี้ ต้องดูเวลาไหน?

ถ้าต้องการจำแค่ 4 เรื่อง ให้จำตามนี้

14 กันยายน 2569

ประมาณ 19:15 น.
เริ่มออกไปหาจุดชม

ประมาณ 19:28–19:33 น.
ช่วงเริ่มเกิดการบังในพื้นที่ต่าง ๆ

ทิศตะวันตก
เป็นทิศที่ต้องมอง

นครศรีธรรมราช
มีมุมเงยประมาณ 14° ในตารางตัวอย่าง จึงเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ได้เปรียบด้านตำแหน่งสำหรับช่วงเริ่มต้น

แต่ไม่ว่าจังหวัดไหน สิ่งสำคัญที่สุดคือ ขอบฟ้าทิศตะวันตกต้องเปิดโล่งและท้องฟ้าต้องไม่มีเมฆบัง

คืนนี้ถ้าฟ้าเปิด ลองเงยหน้ามองไปทางตะวันตกช่วงประมาณหนึ่งทุ่มครึ่ง เพราะสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นคือ ดาวศุกร์ที่สว่างเด่นจะค่อย ๆ หายไปหลังดวงจันทร์ต่อหน้าต่อตา