ตราด-จันทบุรี เสน่ห์ชายฝั่งทะเลและพรมแดนกัมพูชา

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ลองกางแผนที่ภาคตะวันออกแล้วไล่สายตาจากอ่าวไทยขึ้นไปทางเทือกเขาด้านใน จะเห็นพื้นที่แคบยาวที่มีทะเลอยู่ด้านหนึ่ง และแนวพรมแดนกัมพูชาอยู่อีกด้านหนึ่ง ภูมิประเทศแบบนี้ไม่ได้มีอยู่ทั่วไปในประเทศไทย

เมื่อดูในระดับจังหวัด จังหวัดที่มี ชายฝั่งติดอ่าวไทย และมี พรมแดนทางบกติดกัมพูชา พร้อมกัน มี 2 จังหวัดคือ จันทบุรี และ ตราด ส่วนจังหวัดอื่นที่ติดกัมพูชา เช่น สระแก้ว สุรินทร์ หรือศรีสะเกษ ไม่มีชายฝั่งทะเล ขณะที่จังหวัดริมอ่าวไทยอีกหลายแห่งก็ไม่ได้มีพรมแดนกัมพูชา

พื้นที่เดียวที่ต่อกันทั้งภูเขา สวน และทะเล

จันทบุรีและตราดอยู่ในแนวภูมิประเทศที่ภูเขา ป่า ลำธาร และพื้นที่เกษตรค่อย ๆ ลดระดับลงสู่ทะเล ทำให้การเดินทางในจังหวัดเดียวเปลี่ยนบรรยากาศได้เร็วมาก จากสวนผลไม้หรือเนินเขา ไปถึงชายหาด ท่าเรือ และหมู่เกาะได้ในวันเดียว

ฝั่งตราดมีหมู่เกาะช้าง เกาะกูด และเกาะหมากเป็นภาพจำของการท่องเที่ยวทางทะเล ขณะที่จันทบุรีมีชายฝั่งอ่าวไทยควบคู่กับพื้นที่ภูเขา น้ำตก และชุมชนเกษตร ไม่ใช่จังหวัดที่มี “ทะเล” เป็นฉากหลังเพียงอย่างเดียว

เศรษฐกิจไม่ได้พึ่งรายได้ทางเดียว

ตำแหน่งติดชายแดนทำให้ทั้งสองจังหวัดมีบทบาทด้านการค้ากับกัมพูชา สินค้าเกษตร สินค้าอุปโภคบริโภค และการค้าท้องถิ่นเคลื่อนผ่านพื้นที่ชายแดน ขณะเดียวกันจันทบุรียังมีชื่อเสียงด้านการค้าอัญมณี ส่วนตราดเป็นประตูสู่การเดินทางไปหมู่เกาะและกิจกรรมท่องเที่ยวทางทะเล

ข้อได้เปรียบนี้จึงไม่ใช่เรื่องวิวสวยอย่างเดียว แต่เป็นการมีหลายเส้นทางสร้างรายได้ในพื้นที่เดียว ทั้งการค้า การท่องเที่ยว และเกษตรกรรม

สวนผลไม้คือฐานสำคัญของฝั่งตะวันออก

เมื่อถึงฤดูผลไม้ ชื่อของทุเรียน มังคุด เงาะ และผลผลิตจากสวนภาคตะวันออกมักถูกพูดถึงเสมอ โดยเฉพาะจันทบุรีที่เป็นศูนย์กลางการค้าผลไม้ขนาดใหญ่ของประเทศ ส่วนตราดก็มีพื้นที่เกษตรและสวนผลไม้เช่นกัน

การมีเส้นทางออกสู่ชายฝั่งและเชื่อมต่อชายแดนช่วยให้ภูมิภาคนี้มีทางเลือกด้านโลจิสติกส์มากกว่าการขนส่งเข้าเมืองใหญ่เพียงทิศเดียว แม้การค้าจริงจะขึ้นกับด่าน นโยบาย และสถานการณ์ชายแดนในแต่ละช่วงเวลา

ถนนเลียบชายฝั่งที่มองไกลกว่าระดับจังหวัด

แนวคิด Southern Coastal Corridor ในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง เชื่อมไทย กัมพูชา และเวียดนามผ่านแนวชายฝั่งตอนใต้ของกัมพูชา จึงทำให้ตราดมีความหมายในฐานะพื้นที่เชื่อมต่อ ไม่ได้เป็นเพียงปลายทางท่องเที่ยวของไทย

สรุปให้ชัดคือ จุดเด่นของจันทบุรีและตราดอยู่ที่การวางตัวระหว่างอ่าวไทยกับกัมพูชา จนเกิดภูมิประเทศและเศรษฐกิจหลายชั้นในพื้นที่ติดกัน นี่คือเหตุผลที่สองจังหวัดนี้มีบุคลิกต่างจากจังหวัดชายแดนหรือจังหวัดชายทะเลทั่วไป