ถูกรางวัล 1 ล้านบาทต้องถูกหักอะไรบ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

วันที่เห็นเงินรางวัลหลักล้านบนสลาก หลายคนคงหยิบโทรศัพท์มาคิดต่อทันทีว่าเงินจะเข้ามือจริงเท่าไร แล้วปลายปีต้องเอาไปยื่นภาษีอีกหรือเปล่า คำตอบอยู่ที่ว่าสลากใบนั้นเป็นสลากกินแบ่งรัฐบาลทั่วไป หรือเป็นสลากการกุศล เพราะเงินที่ถูกหักมีชื่อและฐานกฎหมายต่างกัน

สลากกินแบ่งรัฐบาลทั่วไป หักอากรแสตมป์ 0.5%

หากเป็นสลากกินแบ่งรัฐบาลทั่วไป เงินรางวัล 1,000,000 บาท จะถูกหักอากรแสตมป์ 0.5% เท่ากับ 5,000 บาท จึงรับสุทธิ 995,000 บาท หลักคิดของกฎหมายคือ ใบรับรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลตั้งแต่ 200 บาทขึ้นไป เสียอากร 1 บาทต่อทุก 200 บาทหรือเศษของ 200 บาท

จุดที่มักเรียกกันคลาดเคลื่อนคือการบอกว่า “ถูกหักภาษี 0.5%” สำหรับสลากทั่วไป สิ่งที่ถูกหักตามบัญชีอากรแสตมป์คือ อากรแสตมป์ ไม่ใช่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คนละส่วนกัน แม้ผลลัพธ์ในวันขึ้นเงินคือได้เงินสุทธิลดลงจริงเหมือนกัน

ดังนั้น ถ้ารางวัลเป็น 6,000,000 บาท อากรแสตมป์จะอยู่ที่ 30,000 บาท เงินสุทธิคือ 5,970,000 บาท การคำนวณแบบนี้ใช้ดูเงินสุทธิได้ตรงไปตรงมา โดยยังไม่รวมค่าบริการที่อาจเกิดขึ้นหากเลือกขึ้นเงินผ่านช่องทางที่คิดค่าธรรมเนียม

สลากการกุศล หักภาษี ณ ที่จ่าย 1%

กรณีสลากการกุศลที่เข้าเงื่อนไขการยกเว้นตามกฎหมาย ผู้รับรางวัลยอมให้หักภาษี ณ ที่จ่าย 1% และไม่ขอคืนหรือขอเครดิตภาษีส่วนนี้ ตัวอย่างรางวัล 1,000,000 บาท จะถูกหัก 10,000 บาท เหลือรับ 990,000 บาท โดยกรณีนี้ไม่ได้ถูกเก็บอากรแสตมป์แบบสลากกินแบ่งรัฐบาลทั่วไป

ก่อนขึ้นเงินจึงควรดูชนิดสลากให้ชัด อย่าตัดสินจากหน้าตาของใบสลากหรือคำบอกเล่าของร้านเพียงอย่างเดียว เพราะอัตรา 0.5% กับ 1% ทำให้เงินสุทธิของรางวัลหลักล้านต่างกัน 5,000 บาท

แล้วต้องเอาไปรวมยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 ไหม

สำหรับบุคคลธรรมดา เงินรางวัลสลากกินแบ่งของรัฐบาลได้รับยกเว้นไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 42 (11) เพราะฉะนั้น คนที่มีหน้าที่ยื่นแบบจากเงินเดือนหรือรายได้อื่นก็ยังยื่นตามปกติ แต่ไม่ต้องบวกเงินรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลก้อนนี้เข้าไปในฐานภาษี

สำหรับสลากการกุศลที่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 1% ตามเงื่อนไขยกเว้น ก็ไม่ต้องนำเงินรางวัลส่วนนั้นมารวมคำนวณภาษีเงินได้อีกเช่นกัน เงื่อนไขสำคัญคือยอมให้หักภาษีไว้และไม่ใช้สิทธิขอคืนหรือเครดิตภาษีจากยอดที่ถูกหัก

เงินรางวัลไม่ต้องยื่น แต่เงินที่งอกจากมันอาจต้องยื่น

สิทธิยกเว้นครอบคลุม “เงินรางวัล” ไม่ได้ทำให้รายได้ทุกอย่างหลังจากนั้นปลอดภาษีไปด้วย หากนำเงินไปฝาก ลงทุน ให้เช่า หรือทำธุรกิจ ดอกเบี้ย เงินปันผล ค่าเช่า และกำไรที่เกิดขึ้นต้องพิจารณาภาษีตามประเภทเงินได้และเงื่อนไขของแต่ละผลิตภัณฑ์ตามปกติ

สรุปสั้น ๆ คือ สลากกินแบ่งรัฐบาลทั่วไปถูกรางวัล 1 ล้านบาท หักอากรแสตมป์ 5,000 บาท รับ 995,000 บาท และไม่ต้องรวมรางวัลไปยื่นภาษีเงินได้สิ้นปี ส่วนสลากการกุศลในเงื่อนไขยกเว้น หักภาษี ณ ที่จ่าย 1% หรือ 10,000 บาท รับ 990,000 บาท เรื่องที่ควรวางแผนจริงจังคือรายได้ที่เงินก้อนนั้นสร้างขึ้นในวันต่อ ๆ ไป