5 จังหวัดที่มีสัดส่วนหนี้สินภาคเกษตรสูงที่สุดในประเทศไทย — จังหวัดไหนอันดับหนึ่ง?

ลองมองทุ่งนาอันกว้างใหญ่ริมสองข้างทางเวลาเดินทางไปต่างจังหวัดไหมครับ? ภายใต้ภาพความเขียวขจีและรวงข้าวสีทอง ความจริงที่ซ่อนอยู่หลังแผ่นหลังของพี่น้องเกษตรกรไทย คือภาระ "หนี้สิน" มหาศาลที่ไม่เคยลดลงเลย สถิติจากสถาบันการเงินทางการเกษตรระบุว่า ตัวเลขหนี้สินต่อครัวเรือนของเกษตรกรไทยพุ่งสูงสะสมมานานหลายปี และกระจุกตัวรุนแรงในบางภูมิภาคอย่างน่ากังวล

คำว่า "สัดส่วนหนี้สินภาคเกษตรสูง" วัดจากมูลค่าหนี้สินเฉลี่ยของครัวเรือนที่ทำอาชีพเกษตรกรรม เทียบกับรายได้สุทธิที่ได้รับจริงหลังหักต้นทุน เมื่อต้องเผชิญกับราคาพืชผลตกต่ำ ต้นทุนปุ๋ยและยาที่พุ่งสูง บวกกับภัยธรรมชาติทั้งแล้งและท่วมที่เกิดขึ้นซ้ำซาก วงจรการกู้เงินมาลงทุนใหม่เพื่อชำระหนี้เก่าจึงหมุนวนไม่รู้จบ

อันดับ 5: บุรีรัมย์

พื้นที่เกษตรกรรมขนาดยักษ์ในอีสานใต้ ที่แม้จะมีพืชเศรษฐกิจหลากหลาย ทั้งข้าว มันสำปะหลัง และอ้อย แต่ความผันผวนของราคาบวกกับสภาวะฝนแล้งทิ้งช่วงในบางอำเภอ ทำให้เกษตรกรส่วนใหญ่ยังคงต้องพึ่งพาเงินกู้เพื่อนำมาซื้อปัจจัยการผลิตในทุกฤดูกาล

อันดับ 4: ร้อยเอ็ด

หัวใจของทุ่งกุลาร้องไห้ที่ปลูกข้าวหอมมะลิระดับโลก แม้จะได้ข้าวคุณภาพดี แต่ต้นทุนการทำนาที่สูงขึ้นทุกปีและการต้องพึ่งพาสภาพอากาศ ทำให้เมื่อเกิดภัยแล้งหรือน้ำท่วมฉับพลัน เกษตรกรในพื้นที่ต้องแบกรับภาระหนี้ค้างชำระเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

อันดับ 3: มหาสารคาม

จังหวัดที่มีสัดส่วนเนื้อดินไม่เก็บกักน้ำ และประสบปัญหาภัยแล้งซ้ำซากนอกเขตชลประทาน รายได้ทางการเกษตรที่ไม่แน่นอนทำให้สัดส่วนหนี้สินต่อครัวเรือนเกษตรกรขยับขึ้นสูงเป็นอันดับต้นๆ โดยส่วนใหญ่เป็นหนี้จากการซื้อเครื่องจักรทางการเกษตรและปุ๋ยเคมี

อันดับ 2: ศรีสะเกษ

พื้นที่เกษตรกรรมทางอีสานใต้ที่พึ่งพาการทำนาและพืชไร่เป็นหลัก สถิติระบุว่าเกษตรกรในพื้นที่มากกว่า 80% มีหนี้สินผูกพันกับสถาบันการเงิน สภาพอากาศที่แปรปรวนสะสมในรอบหลายปีมานี้ ทำให้ความสามารถในการชำระหนี้คืนของครัวเรือนลดลงอย่างเห็นได้ชัด

อันดับ 1: กาฬสินธุ์

ครองอันดับหนึ่งจังหวัดที่มีสัดส่วนหนี้สินภาคเกษตรกรตึงมือที่สุด ด้วยปัจจัยโครงสร้างทางภูมิศาสตร์ที่มีพื้นที่นอกเขตชลประทานกว้างใหญ่ เมื่อเจอปัญหาดินเค็มและภัยแล้งซ้ำซาก ผลผลิตเกษตรไม่เข้าเป้าส่งผลให้เกษตรกรต้องกู้เงินซ้ำซ้อน จนกลายสภาวะหนี้รื้อรังที่ไม่สามารถชำระคืนได้หมดภายในรุ่นเดียว

สิ่งที่ผมสัมผัสได้จากการลงพื้นที่พูดคุยกับชาวบ้านคือ ปัญหาหนี้เกษตรกรไม่ได้แก้ได้ด้วยการพักชำระหนี้ชั่วคราวเพียงอย่างเดียว แต่ต้องแก้ด้วยการลดต้นทุนการผลิต การเพิ่มมูลค่าสินค้า และการสร้างแหล่งน้ำที่ยั่งยืนเกษตรกรคือคนปลูกอาหารเลี้ยงคนทั้งประเทศ แต่พวกเขากลับเป็นคนที่แบกรับความเสี่ยงทางการเงินสูงที่สุด แล้วในพื้นที่บ้านเกิดของคุณ พี่น้องเกษตรกรเจอปัญหานี้กันเยอะไหมครับ?