ออกซิเจนที่โลกผลิตมาจากไหนระหว่างป่ากับทะเล
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เวลาเห็นภาพป่าแอมะซอนเขียวแน่นสุดสายตา หลายคนจึงเรียกมันว่า “ปอดของโลก” จนเผลอคิดว่าออกซิเจนที่เราหายใจส่วนใหญ่ต้องมาจากต้นไม้ใหญ่บนบก แต่ถ้าลองมองลงไปใต้ผิวน้ำ ทะเลที่ดูโล่งกว้างกลับมีโรงงานผลิตออกซิเจนขนาดมหึมาซ่อนอยู่
ผู้ทำงานนี้ไม่ใช่ปลา วาฬ หรือแนวปะการัง แต่คือสิ่งมีชีวิตขนาดจิ๋วที่ล่องลอยในน้ำ เรียกว่า แพลงก์ตอนพืช รวมถึงสาหร่ายและจุลชีพบางชนิดที่สังเคราะห์แสงได้ พวกมันรับแสงอาทิตย์ ใช้คาร์บอนไดออกไซด์ และปล่อยออกซิเจนออกมาเช่นเดียวกับพืชบนบก
คำตอบจึงไม่ใช่ว่า “ต้นไม้” หรือ “มหาสมุทร” ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งชนะขาด เพราะโลกต้องพึ่งทั้งคู่ แต่ถ้าวัดการผลิตออกซิเจนจากการสังเคราะห์แสงในแต่ละปี หน่วยงาน NOAA ประเมินว่า ราวครึ่งหนึ่งของออกซิเจนที่ผลิตบนโลกมาจากมหาสมุทร และส่วนใหญ่สร้างโดยแพลงก์ตอนพืช ตัวเลขที่คนมักพูดกันว่าราว 50–80% จึงเป็นค่าประมาณจากการประเมินหลายชุด ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว เพราะปริมาณแพลงก์ตอนเปลี่ยนตามฤดูกาล อุณหภูมิ แสง และสารอาหารในน้ำ
นั่นไม่ได้ลดความสำคัญของป่าเลย ต้นไม้ ป่าชายเลน หญ้า และพืชบนบกเป็นผู้ผลิตออกซิเจนและดูดซับคาร์บอนที่สำคัญมาก อีกทั้งยังเกี่ยวข้องกับฝน ความชุ่มชื้น ดิน แหล่งอาหาร และถิ่นอาศัยของสัตว์นับไม่ถ้วน เพียงแต่ภาพจำว่าโลกหายใจได้เพราะป่าอย่างเดียว ยังไม่ครบทั้งเรื่อง
อีกจุดที่ควรแยกให้ออกคือ ออกซิเจนที่ “ผลิต” ในหนึ่งปี กับออกซิเจนที่มีสะสมอยู่ในชั้นบรรยากาศ ปริมาณออกซิเจนในอากาศไม่ได้ขึ้นลงทันทีตามแพลงก์ตอนในวันเดียว เพราะโลกมีออกซิเจนสะสมมหาศาล และออกซิเจนที่สิ่งมีชีวิตสร้างขึ้นจำนวนมากก็ถูกใช้กลับไปจากการหายใจ การย่อยสลาย และปฏิกิริยาอื่นในธรรมชาติ
เพราะเหตุนี้ ข่าวว่าทะเลอุ่นขึ้นจึงไม่ควรถูกตีความว่า “แพลงก์ตอนตายแล้วเราจะขาดอากาศหายใจในทันที” สิ่งที่น่ากังวลกว่าคือภาวะโลกร้อนสามารถเปลี่ยนการไหลเวียนของน้ำ ชั้นน้ำ และการกระจายสารอาหาร ซึ่งกระทบชุมชนแพลงก์ตอนในแต่ละพื้นที่ได้ ทะเลที่อุ่นขึ้นยังละลายออกซิเจนได้น้อยลง ทำให้สัตว์น้ำและระบบนิเวศชายฝั่งเผชิญความเสี่ยงจากน้ำพร่องออกซิเจนมากขึ้น
ภาพของนักวิจัยเก็บตัวอย่างน้ำทะเลจึงไม่ใช่งานไกลตัว พวกเขาติดตามสีของทะเล ปริมาณคลอโรฟิลล์ อุณหภูมิ สารอาหาร และออกซิเจนละลายน้ำ เพื่อดูว่าฐานของห่วงโซ่อาหารทะเลกำลังเปลี่ยนไปอย่างไร ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เข้าใจทั้งผลต่อประมง สภาพอากาศ วัฏจักรคาร์บอน และความอุดมสมบูรณ์ของมหาสมุทร
สรุปแบบตรงไปตรงมา: ป่าไม่ได้เป็นปอดของโลกเพียงลำพัง และมหาสมุทรก็ไม่ใช่แหล่งออกซิเจนที่เราควรมองข้าม แพลงก์ตอนพืชที่เล็กจนมองไม่เห็นคือกำลังหลักราวครึ่งหนึ่งของการผลิตออกซิเจนโลก ขณะที่ป่าบนบกค้ำจุนระบบชีวิตในอีกหลายทาง การปกป้องป่ากับทะเลจึงเป็นเรื่องเดียวกัน—ดูแลผู้ผลิตพลังงานของโลกทั้งบนบกและใต้น้ำ
@เอื้อยหล่า เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เลขวิ่งบน 7 ล่าง 5 พร้อมชุดเลขสองตัว-สามตัว
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอน
ย้อนรอยความงามแห่งสยาม ก่อนมียาสีฟันคนโบราณดูแลช่องปากอย่างไร และทำไม "ฟันดำ" ถึงเคยเป็นที่สุดแห่งเสน่ห์
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เสือตกถัง เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เผยเลขเด่นกากบาท จับตาแนวทางลุ้นโชคงวดนี้
แยกอาการภูมิแพ้ ไข้หวัดใหญ่ และสัญญาณปอดอักเสบเบื้องต้น
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
เช็กปีชง 2570 และวิธีแก้เคล็ดแบบประหยัด
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69





