อบเชยที่ใส่อาหารมาจากส่วนไหนของต้น

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

แท่งสีน้ำตาลหอม ๆ ที่ใส่ในกาแฟ ชา ขนมอบ หรือพะโล้ ดูคล้ายเศษกิ่งไม้แห้งจนหลายคนเดาว่ามันอาจเป็นรากหรือเนื้อไม้ของต้น แต่ลักษณะที่ม้วนเป็นหลอดนั้นมีที่มาเฉพาะตัวมาก

คำตอบคือ อบเชยทำจากเปลือกไม้ ไม่ใช่รากไม้ โดยเฉพาะเปลือกชั้นในของพืชสกุล Cinnamomum เมื่อแห้งแล้วแผ่นเปลือกจะค่อย ๆ ม้วนตัว จนกลายเป็นแท่งอบเชยหรือ quill ที่เห็นในครัว

การทำอบเชยไม่ได้ตัดต้นแก่ทั้งต้นมาแปรรูป ผู้ปลูกมักเก็บกิ่งหรือหน่อที่เหมาะสม แล้วขูดผิวเปลือกชั้นนอกที่หยาบออก ก่อนแยกชั้นเปลือกด้านในออกมาอย่างระมัดระวัง ส่วนที่ให้กลิ่นหอมและใช้เป็นเครื่องเทศจึงไม่ใช่แก่นไม้ และไม่เกี่ยวกับระบบรากใต้ดิน

ข้อมูลจาก Royal Botanic Gardens, Kew อธิบายขั้นตอนของอบเชยซีลอนไว้ว่า เปลือกชั้นในจะถูกขัด ยืด ซ้อน และม้วนด้วยมือ ก่อนตัดแต่งและนำไปทำให้แห้ง กระบวนการนี้เองที่ทำให้แท่งอบเชยมีลายเป็นวงซ้อนกันเมื่อมองจากปลายแท่ง

ความต่างนี้เห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับเปลือกไม้ทั่วไป เปลือกชั้นนอกทำหน้าที่ปกป้องลำต้น จึงหยาบ แข็ง และมีผิวไม่สม่ำเสมอ ขณะที่ชั้นในซึ่งนำมาทำอบเชยจะบางกว่า กลิ่นเด่นกว่า และม้วนได้ง่ายกว่าเมื่อสูญเสียความชื้น

อบเชยในตลาดไม่ได้มีชนิดเดียว อบเชยซีลอน หรือ Cinnamomum verum มักถูกเรียกว่า “อบเชยแท้” มีแท่งบางเป็นชั้น ๆ และกลิ่นนุ่มหวานกว่า ส่วนอบเชยแคสเซียเป็นกลุ่มที่พบได้แพร่หลาย แท่งมักหนา แข็ง และรสเข้มกว่า การดูจากแท่งพอช่วยแยกได้บ้าง แต่ผงอบเชยแยกด้วยตาได้ยากมาก จึงควรดูชนิดที่ระบุบนฉลากหากต้องการเลือกให้ตรง

อีกจุดที่ควรรู้คือสารคูมาริน องค์กร NCCIH ของสหรัฐฯ ระบุว่าแคสเซียอาจมีคูมารินในปริมาณต่างกัน ขณะที่ซีลอนอาจมีเพียงปริมาณเล็กน้อย การใช้เป็นเครื่องเทศในอาหารตามปกติมักปลอดภัยสำหรับคนทั่วไป แต่การกินในรูปอาหารเสริมหรือปริมาณมากต่อเนื่อง โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคตับหรือใช้ยาอยู่ ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

ดังนั้น ถ้าหยิบแท่งอบเชยขึ้นมาดู ให้คิดถึงแผ่นเปลือกชั้นในที่ถูกลอก ฝีมือการม้วน และเวลาที่ทำให้มันแห้งจนหอม แท่งเล็ก ๆ ในหม้อพะโล้จึงเป็นผลผลิตจากลำต้นของต้นไม้ ไม่ใช่รากไม้เลย