ทำไมคนมีแฟนจึงเผลอใจให้เพื่อนร่วมงานได้ง่าย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

โต๊ะทำงานอยู่ห่างกันไม่กี่เมตร แต่คนหนึ่งอาจรู้แล้วว่าอีกคนกำลังเครียดเรื่องอะไร ชอบดื่มกาแฟแบบไหน และมักจะกลับบ้านกี่โมง ความสนิทลักษณะนี้เริ่มจากงานล้วนๆ ได้ง่าย ก่อนจะค่อยๆ มีเรื่องส่วนตัวเข้ามาปะปน

ออฟฟิศจึงไม่ได้เป็นแหล่งผลิตคนเจ้าชู้โดยอัตโนมัติ แต่เป็นสถานที่ที่เปิดโอกาสให้คนสองคนพบกันซ้ำๆ เห็นกันในหลายอารมณ์ และผ่านปัญหาด้วยกันทุกวัน ข้อมูลของ Society for Human Resource Management หรือ SHRM จากคนทำงานสหรัฐฯ 632 คนในเดือนมกราคม 2023 พบว่า 27% กำลังมีหรือเคยมีความสัมพันธ์กับคนในที่ทำงาน ในกลุ่มนี้ 79% คบกับเพื่อนร่วมงานระดับเดียวกัน 18% คบกับผู้บังคับบัญชา และ 10% คบกับลูกน้อง

ตัวเลขนี้ยืนยันได้ว่าเพื่อนร่วมงานเป็นคู่สัมพันธ์ที่พบได้บ่อยในบริบทการทำงานของสหรัฐฯ แต่ยังใช้สรุปไม่ได้ว่าเพื่อนร่วมงานเป็นแหล่งชู้ลำดับหนึ่งของคนไทย หรือทุกความสัมพันธ์ในออฟฟิศเกิดจากการนอกใจ เพราะผู้ตอบ 57% ระบุว่าแรงจูงใจหลักคือความรัก ขณะที่มีเพียง 1% ที่บอกว่าเริ่มต้นเพราะเรื่องงาน

ใกล้กันบ่อย ทำให้ใจคุ้น

ทฤษฎีความใกล้ชิด หรือ Proximity Effect อธิบายว่า คนเรามีโอกาสสร้างความผูกพันกับคนที่พบเจอบ่อยและเข้าถึงได้ง่าย งานทบทวนของ Fiona Wilson จากมหาวิทยาลัยกลาสโกว์ระบุว่า ความสัมพันธ์ในที่ทำงานมักเริ่มระหว่างคนที่ทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิด มีเป้าหมายร่วมกัน และพูดคุยกันได้สะดวก การทำงานซ้ำๆ ทำให้คนสองคนคุ้นเสียง คุ้นสีหน้า และคุ้นวิธีคิดของกันและกัน

ความคุ้นเคยทำให้กำแพงระหว่างคนแปลกหน้าลดลงโดยไม่ต้องมีการจีบแบบชัดเจน แค่ทักกันทุกเช้า ช่วยแก้งาน ส่งมีมให้กัน หรือจำได้ว่าอีกฝ่ายไม่กินผักชี ก็อาจทำให้รู้สึกว่าอีกคนใส่ใจเป็นพิเศษ ทั้งที่พฤติกรรมเดียวกันนี้อาจเกิดจากมารยาทและการทำงานเป็นทีม

ปัญหาอยู่ตรงที่ความรู้สึกดีมักไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว แต่มาจากการสะสมของการพบเจอเล็กๆ หลายครั้ง เมื่อคนในบ้านไม่เห็นช่วงเวลาทำงานของเรา เพื่อนร่วมงานจึงกลายเป็นคนที่เห็นทั้งตอนเรามั่นใจ เหนื่อย หงุดหงิด และประสบความสำเร็จ ภาพเหล่านี้สร้างความรู้สึกใกล้ชิดได้เร็ว

ความเครียดทำให้คนสองคนผูกพันเร็ว

การผ่านงานหนักร่วมกันมีแรงดึงดูดทางอารมณ์อยู่ในตัว ทีมที่ต้องเร่งส่งงาน แก้ปัญหาลูกค้า หรือรับแรงกดดันจากหัวหน้า จะมีประสบการณ์ร่วมที่คนข้างนอกไม่เข้าใจ คำพูดสั้นๆ อย่าง วันนี้รอดมาได้ หรือการนั่งฟังกันหลังเลิกงาน อาจทำให้ความสัมพันธ์ขยับจากเพื่อนร่วมทีมไปสู่คนที่รู้สึกว่าเข้าใจกันที่สุด

ความเห็นอกเห็นใจไม่ใช่เรื่องผิด แต่การระบายกับคนเดิมทุกคืน การปิดบังบทสนทนา การรอข้อความจากเขามากกว่ารอคุยกับคู่รัก และการนำเรื่องในบ้านไปเปรียบเทียบกับเพื่อนร่วมงาน เริ่มทำให้พื้นที่ทางใจถูกย้ายออกจากความสัมพันธ์เดิม

จุดนี้เรียกได้ว่าเป็นการนอกใจทางอารมณ์ในบางความสัมพันธ์ แม้ยังไม่มีการสัมผัสร่างกาย เพราะความลับ ความผูกพัน และการให้สิทธิ์อีกคนเข้าถึงเรื่องส่วนตัว อาจกระทบความไว้วางใจไม่ต่างจากการมีความสัมพันธ์ทางกาย

เจ้านายยิ่งต้องระวัง เพราะความรู้สึกมาพร้อมอำนาจ

ความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนร่วมงานระดับเดียวกันมีความเสี่ยงเรื่องความอึดอัดหลังเลิกรา ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างหัวหน้ากับลูกน้องมีเรื่องอำนาจเข้ามาเพิ่ม คนหนึ่งอาจมีสิทธิ์ประเมินผลงาน จัดตารางงาน อนุมัติวันลา หรือมีอิทธิพลต่อการเลื่อนตำแหน่ง ความสมัครใจจึงไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงหายไป

งานทบทวนของ Wilson แยกความสัมพันธ์ในที่ทำงานเป็นแบบระดับเดียวกันและแบบต่างลำดับชั้น โดยแบบต่างลำดับชั้นมักมีปัญหาซับซ้อนกว่า ทั้งความรู้สึกไม่เป็นธรรม การถูกมองว่าได้รับสิทธิพิเศษ และผลกระทบต่อหน้าที่การงานเมื่อเลิกรา

ข้อมูล SHRM พบว่า 18% ของผู้ที่เคยมีความสัมพันธ์ในที่ทำงานรู้สึกว่ามันกระทบอาชีพในทางลบ และ 13% บอกว่าปัญหาจากงานมีส่วนต่อการเลิกรา ตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่าทุกคู่ต้องจบไม่ดี แต่พอชี้ให้เห็นว่าเรื่องส่วนตัวสามารถย้อนกลับมากระทบการทำงานได้

ขีดเส้นก่อนต้องแก้เรื่องใหญ่

• แยกช่องทางงานกับช่องทางส่วนตัว คุยเรื่องงานในระบบงานหรือเวลางานเป็นหลัก หากไม่จำเป็นไม่ควรเปิดบทสนทนาส่วนตัวตอนดึก

• อย่าสร้างความลับที่ต้องลบ ถ้าต้องลบแชต ซ่อนการนัดพบ หรือไม่กล้าให้คู่รักเห็นพฤติกรรมของตัวเอง นั่นคือสัญญาณว่าขอบเขตเริ่มเลือน

• ระวังการพึ่งพาทางใจ อย่าให้เพื่อนร่วมงานคนเดียวกลายเป็นคนแรกที่ต้องโทรหาเมื่อมีปัญหา ควรกระจายพื้นที่พูดคุยไปยังคู่รัก เพื่อนสนิท หรือผู้เชี่ยวชาญ

• หัวหน้ากับลูกน้องต้องแยกสายบังคับบัญชา หากเริ่มมีความรู้สึก ควรหยุดการเดินหน้าความสัมพันธ์และตรวจนโยบายบริษัท รวมถึงขอเปลี่ยนผู้ประเมินหรือผู้บังคับบัญชาเมื่อทำได้

• ใช้หลักเปิดเผยได้ ก่อนส่งข้อความหรือนัดเจอ ลองถามตัวเองว่าถ้าคู่รัก เพื่อนร่วมทีม หรือฝ่ายบุคคลเห็นพฤติกรรมนี้ จะยังอธิบายได้ว่าเป็นเรื่องงานหรือไม่

การมีเพื่อนร่วมงานต่างเพศ การช่วยเหลือกัน และการสนิทกันจากการทำงานไม่ใช่การนอกใจ สิ่งที่ต้องดูคือความลับ ความถี่ของการติดต่อ และพื้นที่ทางใจที่ถูกมอบให้อีกคน เมื่อเริ่มรู้สึกว่าต้องปิดบัง ควรหยุดทบทวนก่อนความสนิทจะกลายเป็นความสัมพันธ์ซ้อนที่กระทบทั้งบ้านและงาน

ออฟฟิศทำให้คนพบกันง่าย ใกล้ชิดกันนาน และมีเหตุผลให้ติดต่อกันทุกวัน แต่การก้าวข้ามเส้นยังเป็นการตัดสินใจของแต่ละคน ความรับผิดชอบจึงไม่ได้อยู่ที่สถานที่ทำงาน แต่อยู่ที่การรู้ทันความรู้สึกและตั้งขอบเขตให้ทันเวลา