จังหวัดในไทยที่มีภูเขาไฟโบราณมากที่สุด ร่องรอยยังเห็นได้จนถึงวันนี้

เปิด 5 จังหวัดไทยที่มีภูเขาไฟโบราณมากที่สุด ร่องรอยยังเห็นได้จนถึงวันนี้

ประเทศไทยไม่ได้มีภูเขาไฟที่กำลังปะทุอยู่ในปัจจุบัน แต่ เคยมีภูเขาไฟและกิจกรรมภูเขาไฟในอดีตจริง โดยกรมทรัพยากรธรณีระบุว่าพบปล่องภูเขาไฟโบราณหลายแห่ง โดยเฉพาะภาคอีสานตอนล่าง ลำปาง และพื้นที่ภาคกลางบางจังหวัด หลักฐานที่ยังเหลืออยู่ ได้แก่ ปล่องภูเขาไฟ หินบะซอลต์ ลาวา ตะกรันภูเขาไฟ และหินภูเขาไฟชนิดต่าง ๆ 

🥇 1. บุรีรัมย์

 จังหวัดที่มีภูเขาไฟโบราณมากที่สุด

บุรีรัมย์ถือเป็นจังหวัดเด่นที่สุดของไทยด้านภูเขาไฟโบราณ โดยกรมทรัพยากรธรณีระบุโดยตรงว่าเป็นจังหวัดที่มีภูเขาไฟมากที่สุด และพื้นที่อีสานตอนล่างของบุรีรัมย์มีภูเขาไฟโบราณหลายแห่ง ตัวอย่างที่รู้จักกันดีคือ เขากระโดงและภูพระอังคาร ซึ่งยังเห็นลักษณะภูมิประเทศที่สัมพันธ์กับภูเขาไฟได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะภูพระอังคารที่พบปล่องปะทุบริเวณเกือบใจกลางภูเขา มีแอ่งแคลดีรากว้างประมาณ 1 กิโลเมตร รวมทั้งพบช่องทางการไหลของลาวาและตะกรันภูเขาไฟ จึงเป็นจังหวัดที่มีหลักฐานทางธรณีวิทยาน่าสนใจมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ 

🥈 2. ลำปาง

 แหล่งภูเขาไฟโบราณที่มีหลายปล่อง

ลำปาง เป็นอีกจังหวัดที่มีหลักฐานภูเขาไฟโบราณโดดเด่น โดยเฉพาะบริเวณอำเภอเมือง แม่ทะ แม่เมาะ และเกาะคา กรมทรัพยากรธรณีระบุถึงปล่องสำคัญ เช่น ดอยผาคอกจำป่าแดดและดอยผาคอกหินฟู ซึ่งอยู่ใกล้กัน และยังพบปล่องภูเขาไฟสบปราบทางตอนใต้ของจังหวัดด้วย ดอยผาคอกหินฟูมีปล่องซ้อนกันสองชั้น สะท้อนการปะทุสองครั้ง ขณะที่บริเวณสบปราบพบชั้นลาวาประมาณ 5 ชั้น ซึ่งอาจสะท้อนการปะทุของหินหนืดหลายครั้ง ทำให้ลำปางเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เห็นหลักฐานภูเขาไฟโบราณได้อย่างน่าสนใจที่สุดของไทย 

🥉 3. ลพบุรี

 มีแนวหินภูเขาไฟขนาดใหญ่และหลากหลายชนิด

ลพบุรี มีหลักฐานทางธรณีวิทยาที่แตกต่างจากภูเขาไฟบะซอลต์ในอีสานใต้ โดยกรมทรัพยากรธรณีระบุว่าพื้นที่ลพบุรีพบหินภูเขาไฟหลายชนิด เช่น ไรโอไลต์ แอนดีไซต์ และบะซอลต์ โดยเฉพาะบริเวณลำนารายณ์ที่มีหน่วยหินภูเขาไฟกระจายเป็นบริเวณกว้าง หลักฐานเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าพื้นที่ลพบุรีมีประวัติของกิจกรรมภูเขาไฟในอดีต แม้ภูมิประเทศจำนวนมากจะผ่านการผุพังและเปลี่ยนแปลงมานานจนไม่ได้มีรูปร่างเป็นภูเขาไฟสมบูรณ์เหมือนเขากระโดงก็ตาม 

4. นครราชสีมา

 อยู่ในแนวภูเขาไฟโบราณสำคัญของอีสานใต้

นครราชสีมา เป็นหนึ่งในจังหวัดที่กรมทรัพยากรธรณีระบุว่าพบปล่องภูเขาไฟโบราณ โดยอยู่ในกลุ่มพื้นที่อีสานตอนล่างร่วมกับบุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี บริเวณดังกล่าวมีหินภูเขาไฟ โดยเฉพาะหินบะซอลต์ ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญของการปะทุในอดีต นอกจากนี้ข้อมูลธรณีวิทยาของกรมทรัพยากรธรณียังระบุว่าพบหินภูเขาไฟหลายชนิดในเขตนครราชสีมา จึงทำให้จังหวัดนี้เป็นอีกพื้นที่สำคัญสำหรับการศึกษาร่องรอยกิจกรรมภูเขาไฟโบราณของประเทศไทย 

5. สุรินทร์

 หนึ่งในจังหวัดที่พบปล่องภูเขาไฟโบราณในอีสานใต้

สุรินทร์ เป็นอีกจังหวัดที่กรมทรัพยากรธรณีระบุว่าพบปล่องภูเขาไฟโบราณ โดยอยู่ในแนวเดียวกับนครราชสีมา บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญของภูเขาไฟโบราณในภาคอีสานตอนล่าง แม้ชื่อของสุรินทร์อาจไม่ถูกพูดถึงมากเท่าบุรีรัมย์ แต่การที่กรมทรัพยากรธรณีระบุจังหวัดนี้ไว้โดยตรงในกลุ่มพื้นที่ที่พบปล่องภูเขาไฟโบราณ ทำให้สุรินทร์เป็นอีกจังหวัดที่น่าสนใจสำหรับเรื่องราวว่า “แผ่นดินไทยเคยมีภูเขาไฟจริง” 

 “จังหวัดที่มีภูเขาไฟโบราณมากที่สุด” ข้อมูลของกรมทรัพยากรธรณีระบุชัดว่า บุรีรัมย์เป็นจังหวัดที่มีภูเขาไฟมากที่สุด ส่วนจังหวัดอื่น ๆ ยังไม่ควรใส่ลำดับจำนวนแบบฟันธง เพราะไม่มีตารางจัดอันดับอย่างเป็นทางการที่เปิดเผยต่อสาธารณะ การใช้คำว่า “จังหวัดที่มีแหล่งภูเขาไฟโบราณโดดเด่น” จึงแม่นยำกว่า และน่าสนใจตรงที่ร่องรอยเหล่านี้ไม่ได้หายไปทั้งหมด แต่ยังปรากฏในรูปของปล่องภูเขาไฟ หินลาวา หินบะซอลต์ ตะกรัน และภูมิประเทศที่เกิดจากการปะทุเมื่อครั้งอดีต