เปิดตัวเลขเงินอุดหนุนรายหัวนักเรียน 2569 โรงเรียนได้งบจากรัฐเท่าไหร่ต่อคน

เปิดตัวเลขเงินอุดหนุนรายหัวนักเรียน 2569 โรงเรียนได้งบจากรัฐเท่าไหร่ต่อคน

ถ้าโรงเรียนมีนักเรียน 100 คน รัฐจะจัดสรรงบประมาณให้โรงเรียนเท่าไหร่?

คำตอบไม่ได้มีตัวเลขเดียว เพราะงบที่เกี่ยวข้องกับนักเรียนถูกแบ่งออกเป็นหลายรายการ ทั้งค่าจัดการเรียนการสอน ค่าอุปกรณ์การเรียน ค่าเครื่องแบบ กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน รวมถึงค่าหนังสือเรียนและการช่วยเหลือกลุ่มนักเรียนบางประเภท

สำหรับปีงบประมาณ 2569 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือ สพฐ. กำหนดอัตราเงินอุดหนุนรายหัวสำหรับนักเรียนทั่วไปตามระดับการศึกษาไว้อย่างชัดเจน

เงินอุดหนุนรายหัวนักเรียน 2569 คืออะไร

เงินอุดหนุนรายหัวเป็นงบประมาณประเภทเงินอุดหนุนทั่วไปที่รัฐจัดสรรให้สถานศึกษาตามจำนวนผู้เรียน เพื่อใช้สนับสนุนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ในปี 2569 แนวทางของ สพฐ. ยังคงแบ่งการสนับสนุนออกเป็นหลายรายการ โดยเงินอุดหนุนรายหัวที่คนพูดถึงกันบ่อยที่สุดประกอบด้วย 4 รายการหลัก คือ

1. ค่าจัดการเรียนการสอน

2. ค่าอุปกรณ์การเรียน

3. ค่าเครื่องแบบนักเรียน

4. ค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

ดังนั้น หากพูดว่า “เด็ก 1 คนได้รับเงินอุดหนุนรายหัว 6,890 บาท” ต้องระบุด้วยว่าเป็น ยอดรวม 4 รายการของระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ไม่ใช่เงินก้อนเดียวที่โรงเรียนสามารถนำไปใช้ได้ทุกเรื่อง

เปิดตารางเงินอุดหนุนรายหัว ปี 2569

ตัวเลขสำหรับการศึกษาทั่วไปมีดังนี้

อัตราดังกล่าวเป็นอัตราต่อคนต่อปีตามแนวทางเงินอุดหนุนปีงบประมาณ 2569 ของ สพฐ.

ก่อนประถมศึกษา ได้รวม 3,225 บาทต่อคน

เด็กระดับก่อนประถมศึกษาได้รับเงินอุดหนุน 4 รายการรวม 3,225 บาทต่อคนต่อปี

ส่วนที่มากที่สุดคือค่าจัดการเรียนการสอน 2,040 บาท ตามด้วยค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน 570 บาท ค่าเครื่องแบบ 325 บาท และค่าอุปกรณ์การเรียน 290 บาท

ประถมศึกษา ได้รวม 3,750 บาทต่อคน

ระดับประถมศึกษาได้รับรวม 3,750 บาทต่อคนต่อปี

ในจำนวนนี้ ค่าจัดการเรียนการสอนอยู่ที่ 2,280 บาท ค่าอุปกรณ์ 440 บาท ค่าเครื่องแบบ 400 บาท และค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน 630 บาท

ม.ต้น ได้รวม 6,400 บาทต่อคน

ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นมีอัตราเพิ่มขึ้นเป็น 6,400 บาทต่อคนต่อปี

ค่าจัดการเรียนการสอนเพียงรายการเดียวอยู่ที่ 4,200 บาท ส่วนที่เหลือเป็นค่าอุปกรณ์ 520 บาท ค่าเครื่องแบบ 500 บาท และกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน 1,180 บาท

ม.ปลาย สูงสุด 6,890 บาทต่อคน

ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายได้รับเงินอุดหนุน 4 รายการรวม 6,890 บาทต่อคนต่อปี ซึ่งเป็นอัตราสูงสุดใน 4 ระดับการศึกษานี้

แบ่งเป็นค่าจัดการเรียนการสอน 4,560 บาท ค่าอุปกรณ์ 520 บาท ค่าเครื่องแบบ 550 บาท และค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน 1,260 บาท

ถ้ามีนักเรียน 100 คน โรงเรียนจะได้เท่าไหร่

เพื่อให้เห็นภาพง่ายขึ้น ลองสมมติว่าโรงเรียนแห่งหนึ่งมีนักเรียนอยู่ระดับเดียวกัน 100 คน และใช้อัตราเงินอุดหนุน 4 รายการเป็นฐานคำนวณ

ตัวเลขนี้เป็น ตัวอย่างการคูณอัตราต่อหัวเพื่อให้เห็นขนาดงบ ไม่ใช่การยืนยันว่าโรงเรียนทุกแห่งจะได้รับเงินสดเข้าบัญชีตรงตามตัวอย่าง เพราะการจัดสรรจริงต้องอ้างอิงจำนวนนักเรียนและหลักเกณฑ์ของแต่ละรายการ

แต่เงินที่โรงเรียนได้รับไม่ได้มีแค่ 4 รายการนี้

นี่คือจุดที่หลายคนมักเข้าใจคลาดเคลื่อน

เงินอุดหนุน 4 รายการข้างต้นยังไม่ใช่ “งบทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับนักเรียน 1 คน”

ตัวอย่างเช่น ค่าหนังสือเรียน เป็นอีกส่วนหนึ่งของงบสนับสนุน โดยปี 2569 มีการกำหนดวงเงินแตกต่างกันตามชั้นเรียน เช่น ก่อนประถมศึกษา 200 บาทต่อคนต่อปี ป.1 จำนวน 656 บาท ป.6 จำนวน 859 บาท ม.3 จำนวน 996 บาท และ ม.4 จำนวน 1,384 บาทต่อคนต่อปี

นอกจากนี้ยังมีการสนับสนุนในรายการอื่นตามหลักเกณฑ์ เช่น อาหารกลางวัน นม และเงินช่วยเหลือนักเรียนที่เข้าเกณฑ์ยากจน ซึ่งไม่ได้ควรนำมารวมเป็น “เงินรายหัวทั่วไป” แบบเหมารวมทั้งหมด

ทำไมเด็กแต่ละระดับได้เงินไม่เท่ากัน?

เหตุผลสำคัญคือโครงสร้างค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาของแต่ละระดับไม่เท่ากัน

เมื่อดูเฉพาะค่าจัดการเรียนการสอน อัตราจะขยับจาก

2,040 บาท → 2,280 บาท → 4,200 บาท → 4,560 บาท

ตั้งแต่ก่อนประถมจนถึง ม.ปลาย

และเมื่อรวมเงินอุดหนุน 4 รายการ จะเพิ่มจาก 3,225 บาทในระดับก่อนประถม เป็น 6,890 บาทในระดับ ม.ปลาย

จึงเห็นได้ว่ารัฐไม่ได้ใช้ตัวเลขเดียวกับนักเรียนทุกระดับ แต่กำหนดอัตราตามระดับการศึกษา

แล้วเงิน 6,890 บาท หมายถึงโรงเรียนได้เงินสด 6,890 บาทหรือไม่?

ไม่ควรตีความแบบนั้น

6,890 บาทคือยอดรวมอัตราเงินอุดหนุน 4 รายการสำหรับนักเรียนระดับ ม.ปลาย ได้แก่ ค่าจัดการเรียนการสอน ค่าอุปกรณ์ ค่าเครื่องแบบ และกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

แต่ละรายการมีวัตถุประสงค์และแนวทางการใช้จ่ายของตัวเอง

ดังนั้นคำว่า “รัฐให้งบโรงเรียน 6,890 บาทต่อนักเรียน ม.ปลาย 1 คน” จึงควรใช้ด้วยความระมัดระวัง และควรอธิบายต่อว่าเป็น อัตรารวมเงินอุดหนุนรายหัว 4 รายการ ไม่ใช่งบประมาณทั้งหมดของโรงเรียน

สรุปเงินอุดหนุนรายหัวนักเรียน 2569

ถ้าดูเฉพาะ เงินอุดหนุนรายหัว 4 รายการหลัก ตัวเลขปี 2569 คือ

• ก่อนประถมศึกษา 3,225 บาท/คน/ปี

• ประถมศึกษา 3,750 บาท/คน/ปี

• มัธยมศึกษาตอนต้น 6,400 บาท/คน/ปี

• มัธยมศึกษาตอนปลาย 6,890 บาท/คน/ปี

แต่ถ้าถามว่า “โรงเรียนได้รับเงินจากรัฐบาลต่อนักเรียน 1 คนทั้งหมดเท่าไหร่?” จะตอบด้วยตัวเลข 4 รายการนี้เพียงอย่างเดียวไม่ได้ เพราะยังมีงบรายการอื่นที่จัดสรรแยกตามวัตถุประสงค์และเงื่อนไข

ดังนั้น ตัวเลขที่ควรจำคือ 3,225–6,890 บาทต่อคนต่อปี สำหรับเงินอุดหนุนรายหัว 4 รายการ ส่วนงบสนับสนุนด้านอื่นต้องนำมาพิจารณาแยกกัน

ที่มา: แนวทางการดำเนินงานตามโครงการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาลจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของ สพฐ. ซึ่งระบุว่าอัตราการจัดสรรเป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 26 กรกฎาคม 2565 และเป็นแผนปรับอัตราต่อเนื่อง 4 ปี พ.ศ. 2566–2569