ครูเกษียณปี 2569 โรงเรียนไหนเยอะที่สุด เปิดข้อมูลล่าสุด พร้อมข้อจำกัดที่ต้องรู้

ถ้าถามว่า “ปี 2569 โรงเรียนไหนมีครูเกษียณมากที่สุด?” ดูเหมือนเป็นคำถามที่น่าจะตอบได้ง่าย เพราะสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือ สพฐ. มีระบบข้อมูลบุคลากรและข้อมูลการเกษียณอยู่แล้ว

แต่เมื่อตรวจสอบข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะจริง ๆ กลับพบเรื่องสำคัญว่า ยังไม่มีตาราง Ranking โรงเรียนทั่วประเทศปี 2569 ที่เปิดเผยครบถ้วนในหน้าเดียว

ดังนั้น การนำตัวเลขจากโรงเรียนใดโรงเรียนหนึ่งไปบอกว่าเป็น “อันดับ 1 ของประเทศ” จึงยังทำไม่ได้อย่างมีหลักฐานรองรับ

ข้อมูลครูเกษียณปี 2569 มีอยู่จริง

สพฐ.มีชุดข้อมูล “จำนวนการเกษียณอายุราชการของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา” โดยระบุแหล่งที่มาจากฐานข้อมูลข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในระบบ HRMS ของ สพฐ. และมีขอบเขตข้อมูลระดับประเทศ

นอกจากนี้ ในปี 2569 สพฐ.ยังมีหนังสือราชการเกี่ยวกับการจัดทำข้อมูลอัตราว่างที่เกิดจากการเกษียณอายุราชการโดยตรง แสดงว่าข้อมูลเกษียณปีนี้ถูกนำไปใช้ในการบริหารอัตรากำลังจริง

ปัญหาจึงไม่ใช่ “ไม่มีข้อมูล”

แต่คือ ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะยังไม่อยู่ในรูปแบบที่นำโรงเรียนทุกแห่งมาเรียงอันดับกันได้ทันที

แล้วโรงเรียนไหนมีครูเกษียณหลายคน?

ตัวอย่างที่มีข้อมูลจากหน่วยงานการศึกษาชัดเจนคือ โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 ระบุว่า โรงเรียนสามเสนวิทยาลัยจัดพิธีมุทิตาจิตข้าราชการครูเกษียณอายุราชการปีการศึกษา 2569 และมีผู้เกษียณจำนวน 4 ราย

ตัวเลข 4 รายนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงของโรงเรียนดังกล่าวได้

แต่ต้องย้ำว่า

4 ราย ไม่ได้หมายความว่าเป็นจำนวนสูงสุดของประเทศไทย

เพราะเรายังต้องนำไปเปรียบเทียบกับโรงเรียนทุกแห่งในฐานข้อมูลเดียวกันก่อน

ทำไมถึงจัดอันดับโรงเรียนทั่วประเทศไม่ได้ทันที?

เหตุผลหลักคือข้อมูลที่คนทั่วไปค้นพบจากเว็บไซต์ของโรงเรียนและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามักเป็นข้อมูล เฉพาะพื้นที่

บางแห่งเผยแพร่รายชื่อผู้เกษียณ

บางแห่งเผยแพร่จำนวนรวม

บางแห่งมีฐานข้อมูลครูแยกตามโรงเรียน

และบางแห่งเผยแพร่เพียงประกาศหรือกิจกรรมมุทิตาจิต

ขณะที่ฐานข้อมูล Open Data ของ สพฐ.ที่ค้นพบ มีชุดข้อมูลเรื่องการเกษียณอายุราชการจริง แต่รายละเอียด Metadata ระบุข้อมูลที่เผยแพร่ล่าสุดเป็นปีงบประมาณ 2565 แม้ระบบจะระบุว่าความถี่การปรับปรุงเป็นตามเวลาจริง

จึงต้องระวังการนำข้อมูลชุดนี้ไปใช้ตอบคำถามเฉพาะเจาะจงว่า “ปี 2569 โรงเรียนไหนมากที่สุด”

ปี 2569 สพฐ.กำลังจัดการอัตราว่างจากการเกษียณ

อีกหลักฐานหนึ่งที่น่าสนใจคือ สพฐ.เผยแพร่แนวปฏิบัติในการจัดทำข้อมูลอัตราว่างจากผลการเกษียณอายุราชการเมื่อสิ้นปีงบประมาณ 2569 โดยให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาตรวจสอบข้อมูลบุคลากรและตำแหน่งที่ว่างจากผลการเกษียณ

พูดง่าย ๆ คือ หลังครูเกษียณไม่ได้จบแค่การทำบัญชีรายชื่อ

ข้อมูลเหล่านี้ถูกนำไปใช้ต่อในเรื่อง การบริหารอัตรากำลังและการจัดสรรตำแหน่งทดแทน

สพฐ.ยังมีประกาศและหนังสือราชการเกี่ยวกับการจัดสรรอัตราว่างจากผลการเกษียณปี 2569 โดยมีการเผยแพร่ล่าสุดในเดือนกันยายน 2569

สิ่งที่ตัวเลขครูเกษียณกำลังบอกเรา

ข้อมูลการเกษียณไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของครูรุ่นเก่าที่ถึงวัยออกจากราชการ

แต่เป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการวางแผนอัตรากำลังของโรงเรียนด้วย

ถ้าโรงเรียนหนึ่งมีครูเกษียณหลายคนพร้อมกัน โรงเรียนก็ต้องจัดการกับตำแหน่งว่างและภาระการสอนที่อาจเกิดขึ้นตามมา

โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดใหญ่ที่มีบุคลากรจำนวนมาก การเกษียณพร้อมกันหลายตำแหน่งอาจมีผลต่อการจัดตารางเรียน การกระจายภาระงาน และการวางแผนบุคลากรในปีถัดไป

อย่างไรก็ตาม ตัวเลข “จำนวนครูเกษียณ” เพียงอย่างเดียว ยังไม่เพียงพอที่จะบอกว่าโรงเรียนใดได้รับผลกระทบมากที่สุด

เพราะต้องดูด้วยว่าโรงเรียนนั้นมีครูทั้งหมดกี่คน และครูที่เกษียณสอนวิชาอะไร

แล้วสรุปว่าโรงเรียนไหนครูเกษียณเยอะที่สุด?

คำตอบที่ตรวจสอบได้ ณ ตอนนี้คือ ยังไม่สามารถยืนยันอันดับ 1 ของประเทศไทยได้

ข้อมูลทางราชการยืนยันว่ามีการเก็บข้อมูลการเกษียณของครูและบุคลากรทางการศึกษา และ สพฐ.กำลังดำเนินการเกี่ยวกับอัตราว่างจากการเกษียณปี 2569 จริง

แต่การจะตอบว่า

“โรงเรียน X มีครูเกษียณมากที่สุดในประเทศไทย จำนวน X คน”

จำเป็นต้องมีฐานข้อมูลปี 2569 ที่ครอบคลุมโรงเรียนทั้งหมด และต้องใช้เกณฑ์เดียวกันในการนับ

ดังนั้น หากพบโพสต์หรือบทความที่ประกาศอันดับโรงเรียนโดยไม่มีฐานข้อมูลระดับประเทศรองรับ ควรตรวจสอบแหล่งที่มาก่อนเชื่อ

สรุปสั้น ๆ

ดังนั้น คำตอบที่แม่นที่สุดในตอนนี้ไม่ใช่การเดาชื่อโรงเรียน แต่คือ รอหรือเข้าถึง Dataset ระดับโรงเรียนปี 2569 จากระบบ HRMS.OBEC แล้วจึงคำนวณ Ranking ใหม่ทั้งประเทศ

และนี่เป็นจุดสำคัญ เพราะถ้ามีข้อมูลชุดดังกล่าวเมื่อไร บทความนี้สามารถอัปเดตจาก “ตรวจสอบข้อมูล” เป็น “10 โรงเรียนที่มีครูเกษียณมากที่สุดในปี 2569” ได้ทันที