ถนนหลวงเส้นไหนยาวที่สุดในไทย และต้องผ่านกี่จังหวัด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ลองลากเส้นทางจากฝั่งธนบุรีลงไปถึงด่านชายแดนสะเดา จะเห็นระยะทางยาวจนการขับรวดเดียวกลายเป็นแผนการที่ไม่ควรทำ เส้นทางนี้พาคนเดินทางผ่านเมือง ชายฝั่งตะวันตก ป่าเขา และชุมชนภาคใต้ต่อเนื่องกันหลายวัน

ข้อมูลรายละเอียดเส้นทางที่ตรวจสอบได้ระบุว่า ถนนเพชรเกษม หรือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 มีระยะทาง 1,310.554 กิโลเมตร เริ่มจากแนวถนนเพชรเกษมฝั่งกรุงเทพฯ บริเวณสะพานเนาวจำเนียร ไปสิ้นสุดที่จุดผ่านแดนถาวรสะเดา อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา จึงเป็นถนนหลวงสายยาวที่สุดของไทยในเกณฑ์เส้นทางต่อเนื่องสายนี้

ตัวเลข 1,274 กิโลเมตรที่พบในข้อมูลเก่าบางชุดไม่ตรงกับระยะทางละเอียดดังกล่าว ที่มาของความต่างอาจเกี่ยวกับจุดเริ่มนับและแนวสายทางคนละช่วง แต่แหล่งข้อมูลที่ตรวจไว้ไม่ได้อธิบายที่มาไว้ชัดเจน จึงยึดตัวเลข 1,310.554 กิโลเมตร และนับพื้นที่ระดับจังหวัดได้ 13 แห่งเมื่อรวมกรุงเทพฯ ได้แก่ กรุงเทพฯ สมุทรสาคร นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ระนอง พังงา กระบี่ ตรัง พัทลุง และสงขลา

เส้นทางเดียว แต่ผ่านภูมิประเทศหลายแบบ

ช่วงต้นของเพชรเกษมเป็นถนนในเขตเมืองและชานเมือง การจราจรจึงมีทั้งรถส่วนตัว รถบรรทุก และรถที่เข้าออกชุมชน พอพ้นเพชรบุรีกับประจวบคีรีขันธ์ บรรยากาศจะเปิดกว้างขึ้น มีแนวภูเขา สวน และพื้นที่ชายฝั่งสลับกันไป

จุดที่ทำให้เส้นทางนี้ดูคดเคี้ยวเกิดจากถนนต้องวางแนวตามพื้นที่จริง ไม่ได้ลากตรงจากเหนือไปใต้ ช่วงผ่านระนอง พังงา และแนวเขาระหว่างตรังกับพัทลุงมีทางโค้งและเนินมากขึ้น บางช่วงผ่านเขานางหงส์และเขาพับผ้า จึงต้องลดความเร็ว อ่านป้ายเตือน และเว้นระยะจากรถคันหน้า

อีกเรื่องที่คนมักจำสลับกันคือ ทางหลวงหมายเลข 4 ไม่ได้ผ่านทุกจังหวัดของภาคใต้ หลังถึงชุมพร เส้นทางหลักของหมายเลข 4 เบนเข้าระนอง พังงา กระบี่ และตรัง ก่อนเข้าสู่พัทลุงและสงขลา ส่วนสุราษฎร์ธานีและนครศรีธรรมราชต้องใช้ทางหลวงสายอื่นเชื่อมต่อ จึงเห็นได้ว่าเลขทางหลวงเดียวกันไม่ได้แปลว่าจะพาดผ่านเมืองใหญ่ทุกแห่ง

แบ่งจุดพักก่อนออกเดินทาง

คนที่ขับจากกรุงเทพฯ ลงใต้ควรวางจุดพักเป็นช่วง ไม่ควรรอจนไฟเตือนน้ำมันขึ้นหรือร่างกายเริ่มหมดแรง หมุดที่ใช้จัดแผนได้มีนครปฐม–ราชบุรี ชะอำ–หัวหิน ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ระนอง–ตะกั่วป่า และตรัง–พัทลุง จุดเหล่านี้มีสถานีบริการน้ำมัน ร้านอาหาร หรือพื้นที่จอดรถให้เลือกหลายแบบ ควรเลือกจุดที่มีไฟส่องสว่าง ห้องน้ำ และทางเข้าออกชัดเจน หลีกเลี่ยงการจอดบนไหล่ทางเพียงเพราะเห็นวิวหรืออยากพักเร็ว

ก่อนออกจากจุดพัก ให้เดินยืดขา ดื่มน้ำ และเช็กเส้นทางช่วงถัดไปด้วย เพราะบางช่วงของเพชรเกษมผ่านภูเขาและมีทางแยกจำนวนมาก การแบ่งขับเป็นท่อนยังช่วยให้คุมเวลาถึงที่หมายได้ดีกว่าการตั้งเป้าว่าจะขับให้ไกลที่สุดในวันเดียว

ง่วงเมื่อไร รถต้องหยุด

การเปิดเพลงดัง ลดกระจก หรือดื่มกาแฟช่วยให้รู้สึกตื่นได้ชั่วคราว แต่ไม่ควรใช้แทนการนอน หน่วยงานความปลอดภัยทางถนนของสหรัฐฯ แนะนำให้นอนให้พอก่อนเดินทาง และถ้าเริ่มง่วงระหว่างขับ ให้จอดในจุดพักที่ปลอดภัย ดื่มกาแฟ 1–2 ถ้วย แล้วงีบประมาณ 20 นาที วิธีนี้ช่วยเพิ่มความตื่นตัวได้ช่วงสั้น ๆ ส่วนอาการหาวถี่ หนังตาหนัก จำทางช่วงที่ผ่านมาไม่ได้ หรือรถเริ่มกินเส้น ควรใช้เป็นสัญญาณให้หยุดทันที

รถที่จะวิ่งระยะไกลควรตรวจลมยางตามค่าที่ระบุในคู่มือหรือสติกเกอร์รถ ดูดอกยาง รอยบวม รอยแตก ยางอะไหล่ แม่แรง น้ำมันเครื่อง น้ำหล่อเย็น เบรก ไฟ และที่ปัดน้ำฝนให้พร้อม การตรวจไม่กี่นาทีก่อนออกเดินทางลดโอกาสต้องจอดแก้ปัญหาในช่วงเปลี่ยวได้มาก

ถนนเพชรเกษมจึงไม่ได้ยาวเพราะตัวเลขบนหลักกิโลเมตรเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเส้นทางที่เปลี่ยนฉากไปเรื่อย ๆ ตั้งแต่เมืองหนาแน่นใกล้กรุงเทพฯ ไปจนถึงภูเขาและชายแดนใต้ ใครจะลองขับตามแนวสายทางนี้ควรคิดเป็นการเดินทางหลายช่วง เตรียมรถให้พร้อม และเผื่อเวลาสำหรับการพักทุกครั้งที่ร่างกายส่งสัญญาณ