ใครสร้างรถยนต์คันแรก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้ามีคนถามว่าใครสร้างรถยนต์คันแรก หลายคนน่าจะตอบชื่อเฮนรี ฟอร์ด บางคนอาจนึกถึงเมอร์เซเดส-เบนซ์ แต่พอเปิดประวัติศาสตร์จริง คำตอบกลับขึ้นอยู่กับว่าเรานับยานพาหนะแบบไหนว่าเป็น “รถยนต์”

รถต้องใช้น้ำมันหรือไม่ ต้องบรรทุกคนได้จริงหรือเปล่า หรือเพียงแค่เคลื่อนที่ได้เองโดยไม่ใช้ม้าก็ถือว่าใช่แล้ว คำจำกัดความที่ต่างกันทำให้บุคคลมากกว่าหนึ่งคนได้รับการเรียกว่าเป็นผู้สร้างรถยนต์คันแรก

รถที่วิ่งเองได้มีมาก่อนเครื่องยนต์เบนซิน

ย้อนกลับไปในฝรั่งเศสราวปี 1769 วิศวกรทหารชื่อ นิโกลาส์-โจเซฟ กูญโญต์ สร้างยานพาหนะสามล้อที่ใช้พลังไอน้ำ จุดประสงค์เดิมคือใช้ลากปืนใหญ่ ตัวรถมีหม้อน้ำขนาดใหญ่อยู่ด้านหน้า เคลื่อนที่ได้เองโดยไม่ต้องอาศัยม้าลาก

ถ้านิยามรถยนต์ว่าเป็น “ยานพาหนะบนบกที่เคลื่อนที่ด้วยกำลังของตัวเอง” ผลงานของกูญโญต์ย่อมเป็นหนึ่งในคำตอบแรกๆ อย่างไรก็ตาม รถไอน้ำของเขาหนัก เคลื่อนที่ช้า ต้องหยุดสร้างไอน้ำเป็นระยะ และยังไม่ใช่ต้นแบบโดยตรงของรถส่วนบุคคลในเวลาต่อมา

ภาพประกอบเหตุการณ์ในอดีตสร้างด้วย AI

คำตอบที่วงการยอมรับมากที่สุด

หากหมายถึงรถยนต์สมัยใหม่ที่ออกแบบขึ้นเพื่อใช้เครื่องยนต์สันดาปภายใน คำตอบที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางคือ คาร์ล เบนซ์ วิศวกรชาวเยอรมัน

เบนซ์ไม่ได้เพียงนำเครื่องยนต์ไปติดบนรถม้าที่มีอยู่เดิม เขาออกแบบเครื่องยนต์ โครงรถ ระบบส่งกำลัง พวงมาลัย และระบบเบรกให้ทำงานร่วมกันเป็นยานพาหนะชุดเดียว รถของเขาชื่อ Benz Patent-Motorwagen มีสามล้อ ใช้เครื่องยนต์เบนซินสูบเดียวสี่จังหวะติดตั้งอยู่ด้านหลัง กำลังประมาณ 0.75 แรงม้า หรือ 0.55 กิโลวัตต์

รถต้นแบบสร้างเสร็จในปี 1885 จากนั้นเบนซ์ยื่นขอสิทธิบัตรเยอรมันหมายเลข 37435 เมื่อวันที่ 29 มกราคม 1886 เอกสารสิทธิบัตรระบุถึงรถสามล้อสำหรับสองคนซึ่งขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ก๊าซ พร้อมรายละเอียดระบบเชื้อเพลิง การส่งกำลัง การหยุดรถ และการเบรก สิทธิบัตรได้รับการประกาศเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายนปีเดียวกัน

ภาพประกอบเหตุการณ์ในอดีตสร้างด้วย AI

แล้วเดมเลอร์กับมายบัคอยู่ตรงไหน

ช่วงเวลาใกล้เคียงกัน กอทท์ลีบ เดมเลอร์และวิลเฮล์ม มายบัคกำลังพัฒนาเครื่องยนต์เบนซินความเร็วสูงในเยอรมนีเช่นกัน ทั้งคู่ติดตั้งเครื่องยนต์ลงในรถม้าสี่ล้อในปี 1886 จึงมีบทบาทสำคัญต่อกำเนิดรถยนต์สี่ล้อ แต่แนวทางต่างจากเบนซ์ตรงที่เริ่มจากรถม้าแล้วเพิ่มเครื่องยนต์เข้าไป

นักประดิษฐ์ยุคนั้นไม่ได้ทำงานต่อกันเป็นแถวเดียว หลายคนทดลองรถไอน้ำ รถไฟฟ้า และรถเครื่องยนต์สันดาปแทบพร้อมกัน รถยนต์จึงเป็นผลสะสมจากสิ่งประดิษฐ์จำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นเครื่องยนต์สี่จังหวะ ระบบจุดระเบิด เฟืองท้าย เบรก ยาง และวิธีควบคุมทิศทาง

ผู้ที่ทำให้คนเห็นว่ารถใช้เดินทางได้จริง

แม้คาร์ล เบนซ์จะสร้างตัวรถ แต่คนสำคัญที่ช่วยเปลี่ยนสิ่งประดิษฐ์ให้กลายเป็นพาหนะใช้งานจริงคือ แบร์ธา เบนซ์ ภรรยาของเขา ในเดือนสิงหาคม 1888 เธอพาลูกชายสองคนขับรถรุ่นที่ปรับปรุงแล้วจากเมืองมันไฮม์ไปยังพฟอร์ซไฮม์โดยที่สามีไม่รู้ล่วงหน้า

ข้อมูลของ Mercedes-Benz ระบุว่าการเดินทางรวมขากลับและทางอ้อมมีระยะประมาณ 180 กิโลเมตร ระหว่างทางเธอต้องรับมือกับปัญหาเชื้อเพลิง ท่ออุดตัน เบรก และทางลาดชัน การเดินทางครั้งนี้พิสูจน์ต่อสาธารณชนว่ารถไม่ได้มีไว้ทดลองวนอยู่ในลานโรงงานเท่านั้น แต่สามารถใช้เดินทางระหว่างเมืองได้

ภาพประกอบเหตุการณ์ในอดีตสร้างด้วย AI

สรุปว่าควรตอบชื่อใคร

ถ้าถามถึงยานพาหนะกลไกที่เคลื่อนที่ได้เองในยุคแรก ควรกล่าวถึง นิโกลาส์-โจเซฟ กูญโญต์ กับรถไอน้ำของเขา แต่ถ้าถามถึงผู้สร้างรถยนต์สมัยใหม่คันแรกที่ออกแบบมาใช้เครื่องยนต์เบนซินโดยเฉพาะ คำตอบตรงที่สุดคือ คาร์ล เบนซ์ และ Benz Patent-Motorwagen ซึ่งสร้างในปี 1885 และจดสิทธิบัตรในปี 1886

ส่วนเฮนรี ฟอร์ดไม่ได้เป็นผู้ประดิษฐ์รถยนต์ เขาเข้ามาภายหลังและมีชื่อเสียงจากการพัฒนาระบบผลิตจำนวนมากจนรถมีราคาที่คนทั่วไปเข้าถึงได้มากขึ้น ดังนั้น ประวัติศาสตร์รถยนต์ไม่ได้เริ่มจากคนเพียงคนเดียว แต่คาร์ล เบนซ์คือชื่อที่อยู่ตรงจุดกำเนิดของรถยนต์เบนซินสมัยใหม่อย่างชัดเจนที่สุด