จังหวัดไหนมีพื้นที่เป็นเกาะทั้งหมด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเดินทางเข้าภูเก็ต หลายคนอาจรู้สึกว่าไม่ได้ไปเที่ยวเกาะแบบที่ต้องนั่งเรือ เพราะสามารถขับรถตรงจากฝั่งพังงาเข้าสู่พื้นที่เมืองได้เลย แต่ถ้ามองตามภูมิศาสตร์จริง ๆ ใต้ถนนและสะพานที่รถกำลังวิ่งอยู่นั้น มีผืนน้ำคั่นระหว่างภูเก็ตกับแผ่นดินใหญ่

คำถามจึงน่าสนใจว่า ประเทศไทยมีจังหวัดที่เป็นเกาะทั้งจังหวัดจริงหรือไม่ และการเป็นเกาะทำให้ภูเก็ตเติบโตจนกลายเป็นเมืองท่องเที่ยวระดับโลกได้อย่างไร

เกาะทั้งจังหวัดหมายถึงอะไร

คำตอบคือ จังหวัดภูเก็ต หากใช้ความหมายว่าเป็นจังหวัดที่ไม่มีพื้นที่แผ่นดินใหญ่ต่อเนื่องกับจังหวัดอื่น ภูเก็ตมีอาณาเขตเป็นเกาะทั้งหมด โดยพื้นที่หลักคือเกาะภูเก็ต และยังรวมเกาะเล็ก ๆ นอกชายฝั่งอีกประมาณ 32 เกาะ พื้นที่จังหวัดอยู่ที่ราว 547 ตารางกิโลเมตร และตั้งอยู่ริมทะเลอันดามันทางฝั่งตะวันตกของประเทศไทย

ดังนั้นคำว่า จังหวัดที่เป็นเกาะทั้งจังหวัด ไม่ได้หมายความว่าทุกตารางกิโลเมตรเป็นเกาะเดียวกันทั้งหมด แต่หมายถึงพื้นที่จังหวัดไม่มีผืนดินส่วนใดเชื่อมต่อกับแผ่นดินใหญ่โดยธรรมชาติ จังหวัดใกล้เคียงอย่างพังงาและกระบี่จึงอยู่คนละฝั่งของผืนน้ำ แม้การเดินทางระหว่างกันจะสะดวกมากขึ้นจากโครงสร้างพื้นฐานสมัยใหม่

สะพานทำให้ภูเก็ตติดแผ่นดินหรือไม่

การเดินทางทางรถยนต์จากภาคใต้หรือจากกรุงเทพฯ เข้าภูเก็ต ต้องผ่านบริเวณช่องปากพระด้วยสะพานที่เชื่อมไปยังจังหวัดพังงา หลายคนจึงพูดติดปากว่าต้องข้ามสะพานสารสิน แต่ในรายละเอียดปัจจุบัน สะพานสารสินเดิมทำหน้าที่เป็นทางเดินและจุดชมวิวเป็นหลัก ส่วนรถยนต์ใช้สะพานเทพกษัตรีย์ซึ่งอยู่ใกล้กัน

สิ่งนี้ไม่ได้เปลี่ยนสถานะทางภูมิศาสตร์ของภูเก็ต สะพานคือสิ่งก่อสร้างที่พาดผ่านน้ำ ไม่ใช่แผ่นดินธรรมชาติที่ทำให้เกาะกลายเป็นคาบสมุทร ภูเก็ตจึงยังคงเป็นจังหวัดเกาะ แม้คนจะขับรถเข้าถึงได้โดยไม่ต้องลงเรือ

จากเกาะทะเลสู่เมืองท่องเที่ยวระดับโลก

ความเป็นเกาะเคยเป็นข้อจำกัดด้านการเดินทาง แต่ในอีกด้านหนึ่งกลับกลายเป็นจุดขายสำคัญ ภูเก็ตมีชายหาดจำนวนมาก ธรรมชาติของทะเลอันดามัน สนามบินนานาชาติ ย่านเมืองเก่าที่มีอาคารสถาปัตยกรรมแบบชิโน-โปรตุกีส และแหล่งท่องเที่ยวที่กระจายอยู่ทั้งเกาะ เมืองจึงไม่ได้พึ่งพาทะเลเพียงอย่างเดียว แต่สร้างระบบเศรษฐกิจที่เชื่อมการท่องเที่ยว การโรงแรม ร้านอาหาร การเดินทาง และอสังหาริมทรัพย์เข้าด้วยกัน

รายงานของ Reuters ที่เผยแพร่เมื่อเดือนมกราคม 2568 ระบุว่า ในปี 2567 ประเทศไทยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติราว 35.5 ล้านคน และประมาณ 13 ล้านคนเดินทางมายังภูเก็ต ตัวเลขนี้สะท้อนว่าภูเก็ตไม่ได้เป็นเพียงเกาะสำหรับพักผ่อน แต่เป็นเมืองเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่ต้องรองรับทั้งคนท้องถิ่น นักท่องเที่ยว แรงงาน และธุรกิจจากทั่วโลก

เมื่อผู้คนและกิจกรรมทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น โจทย์สำคัญจึงเปลี่ยนจากการพาคนเข้าภูเก็ต มาเป็นการพาคนเดินทางบนเกาะให้สะดวกขึ้น ถนนหลายเส้นมีพื้นที่จำกัด ขณะที่ภูเขาและแนวชายฝั่งทำให้การขยายถนนทำได้ไม่ง่าย รถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถทัวร์ และรถบริการนักท่องเที่ยวจึงไปรวมกันอยู่บนเส้นทางหลัก โดยเฉพาะช่วงสนามบิน เมืองภูเก็ต กะทู้ และป่าตอง

อุโมงค์และรถไฟฟ้าคือคำตอบระยะต่อไป

หนึ่งในแนวทางที่ถูกพูดถึงคือโครงการอุโมงค์กะทู้–ป่าตอง ซึ่งมีเป้าหมายช่วยเลี่ยงเส้นทางขึ้นเขาและลดแรงกดดันบนถนนเดิม แต่ควรเรียกว่าเป็นโครงการโครงสร้างพื้นฐานที่อยู่ระหว่างการผลักดัน ไม่ใช่ถนนที่เปิดใช้งานแล้ว การก่อสร้างจริงยังต้องผ่านขั้นตอนด้านงบประมาณ การเวนคืน การออกแบบ และการอนุมัติอีกหลายขั้น

ด้านระบบขนส่งมวลชน การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยมีโครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดภูเก็ต ช่วงท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ต–ห้าแยกฉลอง เป็นรถไฟฟ้ารางเบาหรือ LRT ระยะทาง 42 กิโลเมตร มี 21 สถานี แบ่งเป็นสถานียกระดับ 1 แห่ง สถานีใต้ดิน 1 แห่ง และสถานีระดับดิน 19 แห่ง

ข้อมูลบนหน้าโครงการของ รฟม. ณ วันที่ 10 กันยายน 2569 ระบุว่าโครงการยังอยู่ระหว่างทบทวนความเหมาะสมและจัดเตรียมรายงาน PPP โดยกรอบแผนวางไว้ให้พิจารณารูปแบบการลงทุนระหว่างเดือนตุลาคม 2569 ถึงกุมภาพันธ์ 2571 เริ่มก่อสร้างในเดือนกันยายน 2572 และตั้งเป้าเปิดให้บริการในเดือนธันวาคม 2575 กำหนดการเหล่านี้จึงเป็นแผนงานปัจจุบัน ไม่ใช่การรับประกันว่าจะเปิดให้บริการได้ตามวันดังกล่าว

หมายเหตุภาพ: ภาพรถไฟฟ้าเป็น AI-created illustration เพื่ออธิบายแนวคิดโครงการในอนาคต ไม่ใช่ภาพระบบที่เปิดให้บริการอยู่ในปัจจุบัน

ความพิเศษของภูเก็ตจึงไม่ได้อยู่แค่การเป็นเกาะที่สวยงาม แต่คือการที่ทั้งจังหวัดต้องบริหารเมืองอยู่บนพื้นที่ที่มีขอบเขตชัดเจนรอบด้าน ทะเลช่วยสร้างเสน่ห์และรายได้มหาศาล ขณะเดียวกันก็ทำให้การขยายถนน ระบบขนส่ง น้ำเสีย ขยะ และบริการสาธารณะต้องคิดอย่างรอบคอบกว่าจังหวัดที่มีแผ่นดินต่อเนื่อง

ภูเก็ตจึงเป็นคำตอบที่ชัดเจนของจังหวัดเกาะทั้งจังหวัดในประเทศไทย และสะพานที่เชื่อมภูเก็ตกับพังงาก็ไม่ได้ลบความเป็นเกาะออกไป กลับทำหน้าที่เป็นประตูที่ทำให้เมืองบนเกาะแห่งนี้เชื่อมต่อกับเศรษฐกิจของประเทศได้อย่างเต็มรูปแบบ