เปิดอัตรา “นิตยภัต”(เงินประจำตำแหน่ง) พระสงฆ์ไทย ตำแหน่งไหนได้มากที่สุด?

เปิดอัตรา “นิตยภัต” พระสงฆ์ไทย ตำแหน่งไหนได้มากที่สุด?

คำว่า “นิตยภัต” อาจถูกเรียกกันง่าย ๆ ว่า “เงินประจำตำแหน่งพระ” แต่ในทางราชการหมายถึง เงินงบประมาณแผ่นดินที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้รับการจัดสรรจากรัฐบาล เพื่อถวายอุดหนุนพระภิกษุที่อยู่ในกลุ่มและมีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ เช่น พระผู้ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ พระสังฆาธิการ พระเลขานุการ และพระเปรียญธรรม 9 ประโยค ดังนั้นจึงไม่ใช่เงินเดือนแบบข้าราชการ และไม่ได้หมายความว่าพระสงฆ์ทุกองค์จะได้รับนิตยภัต 

อันดับ 1

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า

37,700 บาทต่อเดือน

อัตรานี้เป็น อัตราสูงสุดในบัญชีนิตยภัตที่ปรับใหม่ โดยเริ่มใช้ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2554 ตามคู่มือการปฏิบัติงานนิตยภัตของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ โดยบัญชีระบุอัตราของสมเด็จพระสังฆราชเจ้าไว้ที่ 37,700 บาทต่อเดือน สูงกว่าสมเด็จพระสังฆราชซึ่งอยู่ที่ 34,200 บาทต่อเดือน 

อันดับ 2

สมเด็จพระสังฆราช

 34,200 บาทต่อเดือน

ตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราชมีอัตรานิตยภัต 34,200 บาทต่อเดือนตามบัญชีเดียวกัน ถือเป็นอัตราที่สูงเป็นอันดับ 2 รองจากสมเด็จพระสังฆราชเจ้า โดยตัวเลขนี้เป็น อัตรานิตยภัตตามตำแหน่ง ไม่ใช่การกำหนด “เงินเดือนพระ” สำหรับพระสงฆ์ทั่วไป 

อันดับ 3

ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช

 30,800 บาทต่อเดือน

บัญชีอัตรานิตยภัตกำหนดเงินสำหรับผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราชไว้ 30,800 บาทต่อเดือน ทำให้เป็นอัตราสูงสุดลำดับที่ 3 ในบัญชี ข้อมูลส่วนนี้จึงสะท้อนให้เห็นว่าอัตรานิตยภัตพิจารณาตามตำแหน่งหรือหน้าที่ที่กำหนดไว้ ไม่ได้จ่ายเท่ากันแก่พระภิกษุทุกองค์ 

อันดับ 4

สมเด็จพระราชาคณะ

 27,400 บาทต่อเดือน

พระสมณศักดิ์ในระดับสมเด็จพระราชาคณะมีอัตรานิตยภัต 27,400 บาทต่อเดือน ขณะที่ตำแหน่งกรรมการมหาเถรสมาคมและเจ้าคณะใหญ่หนต่าง ๆ มีอัตรา 23,900 บาทต่อเดือนตามบัญชีเดียวกัน จึงเห็นได้ว่าระบบนิตยภัตมีการกำหนดอัตราแตกต่างกันตามสมณศักดิ์และตำแหน่งทางคณะสงฆ์ 

อันดับ 5

กรรมการมหาเถรสมาคม และเจ้าคณะใหญ่หนต่าง ๆ

23,900 บาทต่อเดือน

บัญชีอัตรานิตยภัตระบุอัตรา 23,900 บาทต่อเดือนสำหรับทั้งกรรมการมหาเถรสมาคมและเจ้าคณะใหญ่หนต่าง ๆ โดยตัวเลขดังกล่าวเป็นอัตราตามตำแหน่งที่กำหนดไว้ในบัญชี ไม่ได้หมายความว่าพระที่มีสมณศักดิ์หรือเป็นพระสังฆาธิการทุกองค์จะได้รับอัตรานี้ 

อันดับ 6

พระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ

 20,500 บาทต่อเดือน

ตำแหน่งพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ หรือที่เอกสารอธิบายว่าเป็นรองสมเด็จพระราชาคณะ มีอัตรานิตยภัต 20,500 บาทต่อเดือน ส่วนเจ้าคณะภาค แม่กองบาลี และแม่กองธรรม มีอัตรา 17,100 บาทต่อเดือน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการลดหลั่นของอัตราตามระดับตำแหน่ง 

อันดับ 7

เจ้าคณะภาค แม่กองบาลี และแม่กองธรรม

 17,100 บาทต่อเดือน

ในบัญชีอัตรานิตยภัต ตำแหน่งเจ้าคณะภาค แม่กองบาลี และแม่กองธรรมกำหนดไว้ที่ 17,100 บาทต่อเดือน ขณะที่รองเจ้าคณะภาคอยู่ที่ 13,700 บาท และเจ้าคณะจังหวัดอยู่ที่ 10,300 บาทต่อเดือน จึงเห็นได้ว่าอัตรานิตยภัตมีการกำหนดเป็นลำดับตามบทบาทและตำแหน่งในคณะสงฆ์ 

สิ่งสำคัญคือไม่ใช่พระทุกรูปจะได้รับนิตยภัต เพราะหลักเกณฑ์กำหนดกลุ่มผู้มีสิทธิไว้โดยเฉพาะ โดยโครงการอุดหนุนอุปถัมภ์นิตยภัตของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุถึงพระภิกษุผู้ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ พระสังฆาธิการ พระเลขานุการ พระเปรียญธรรม 9 ประโยค และพระภิกษุที่ปฏิบัติหน้าที่พิเศษตามหลักเกณฑ์ รวมถึงบรรพชิตจีนนิกายและอนัมนิกายบางกลุ่ม ดังนั้นจึงไม่ควรนำอัตราสูงสุด 37,700 บาทไปคูณกับจำนวนพระสงฆ์ทั้งหมดในประเทศไทย 

 หากถามว่า “นิตยภัตตำแหน่งไหนได้มากที่สุด?” จากบัญชีอัตรานิตยภัตที่เริ่มใช้ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2554 คำตอบคือ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า เดือนละ 37,700 บาท แต่ควรย้ำว่าเป็น นิตยภัตตามตำแหน่ง ไม่ใช่เงินเดือน และไม่ได้จ่ายให้พระสงฆ์ทุกองค์