ทำไมถนนลงภาคใต้ (ถนนเพชรเกษม) ถึงมีเลนแคบและไฟกิ่งดิ่งมืดหลายช่วง?

ทำไมถนนลงภาคใต้ (ถนนเพชรเกษม) ถึงมีเลนแคบและไฟกิ่งดิ่งมืดหลายช่วง?

ผู้ที่เคยขับรถลงภาคใต้บน "ถนนเพชรเกษม" (ทางหลวงหมายเลข 4) โดยเฉพาะช่วงผ่านจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร จนถึงพัทลุง มักจะคุ้นเคยกับความรู้สึกเกร็งยามขับขี่ในเวลากลางคืน เส้นทางสายยาวที่เป็นประตูสู่ภาคใต้แห่งนี้ไม่ได้เพียงขึ้นชื่อเรื่องระยะทางที่ไกลที่สุดในไทย แต่ยังมีเอกลักษณ์ทางวิศวกรรมการทางที่สร้างความสงสัยให้คนเดินทาง นั่นคือความรู้สึกว่าไหล่ทางและไหล่เลนจราจรดูบีบแคบกว่าถนนสายหลักอื่นอย่างมิตรภาพหรือสายเอเชีย แถมยังมีช่วงดิ่งมืดที่ไม่มีไฟกิ่งส่องสว่างยาวนานหลายสิบกิโลเมตร

เหตุผลประการแรกด้าน "ขนาดเลนและความแคบ" เกิดจากประวัติศาสตร์การวางโครงข่ายทางหลวงแผ่นดิน ถนนเพชรเกษมเป็นถนนยุคแรกๆ ของประเทศที่ก่อสร้างบนเขตทาง (Right-of-Way) เดิมซึ่งมีพื้นที่จำกัด และถูกออกแบบตามมาตรฐานทางหลวงยุคเก่า เมื่อต้องขยายเส้นทางจาก 2 เลนเป็น 4 เลนแบบชั่วคราวในยุคต่อมา วิศวกรจำเป็นต้อง "แบ่งซอยพื้นที่ผิวจราจร" เท่าที่มีอยู่ให้ได้จำนวนเลนเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ความกว้างของแต่ละเลนจราจร (Lane Width) และความกว้างของไหล่ทาง (Shoulder Width) ถูกบีบให้กระชับลงกว่ามาตรฐานทางหลวงพิเศษหรือมอเตอร์เวย์รุ่นใหม่ การขับขี่ผ่านพื้นที่ที่มีต้นไม้ใหญ่หรือเกาะกลางถนนแบบเดิมจึงทำให้รู้สึกแคบและกดดันเป็นพิเศษ

ส่วนประเด็น "แสงสว่างและความมืด" ด้านวิศวกรรมการทางไม่ได้กำหนดให้ติดตั้งไฟกิ่ง (Street Lighting) ตลอดความยาวถนนนับพันกิโลเมตร เนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณก่อสร้าง บำรุงรักษา และการประหยัดพลังงาน มาตรฐานการติดตั้งไฟส่องสว่างจะถูกกำหนดให้มีเฉพาะจุดเสี่ยงทางวิศวกรรมจราจรเท่านั้น เช่น บริเวณทางแยก ทางร่วม ย่านชุมชน โค้งอันตราย หรือจุดเปลี่ยนความเร็ว ส่วนช่วงทางตรงยาวกลางป่าหรือระหว่างเมือง จะใช้วิธีพึ่งพา "อุปกรณ์สะท้อนแสง" (Retroreflective Materials) เช่น หมุดสะพาน/หมุดถนนสะท้อนแสง (Raised Pavement Markers) ป้ายจราจรสะท้อนแสง และเส้นจราจรสีเทอร์โมพลาสติกผสมลูกแก้วสะท้อนแสง เพื่อสะท้อนไฟหน้าของตัวรถยนต์แทน

ปัจจุบัน กรมทางหลวงกำลังดำเนินโครงการปรับปรุงและขยายความกว้างผิวจราจรรวมถึงไหล่ทางถนนเพชรเกษมใหม่ทีละช่วง พร้อมเพิ่มติดตั้งไฟส่องสว่างพลังงานแสงอาทิตย์ในจุดเสี่ยง เพื่อยกระดับความปลอดภัยและเปลี่ยนภาพจำถนนลงใต้ที่เคยดิ่งมืดให้กลายเป็นเส้นทางสัญจรที่มั่นใจได้ในทุกช่วงเวลา