ทำไมแท็กซี่ไทยมีหลายสี และสีรถบอกอะไรผู้โดยสารบ้าง?

หนึ่งในภาพจำของถนนกรุงเทพมหานครสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วโลก คือขบวนรถแท็กซี่มิเตอร์หลากสีที่วิ่งสลับกันไปมา ไม่ว่าจะเป็นสีชมพู สีฟ้า สีส้ม สีแดง หรือสีเขียว-เหลือง

สีสันเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากความชอบส่วนตัวของคนขับหรือการตกแต่งเพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์การจดทะเบียนและรูปแบบความเป็นเจ้าของรถที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดไว้

ระบบแท็กซี่มิเตอร์เริ่มใช้ในประเทศไทยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 เพื่อให้การคิดค่าโดยสารมีมาตรฐานมากขึ้น ลดปัญหาการตกลงราคากันเอง และช่วยให้ภาครัฐกำกับดูแลรถรับจ้างได้เป็นระบบ

สีของแท็กซี่ที่พบเห็นได้ทั่วไปในกรุงเทพฯ แบ่งเป็นสองกลุ่มหลัก ดังนี้

แท็กซี่เขียว-เหลือง

รถแท็กซี่สีเขียว-เหลืองเป็นรถที่จดทะเบียนในชื่อบุคคลธรรมดา จึงมักเรียกกันว่า “แท็กซี่ส่วนบุคคล” สีสองสีนี้ช่วยแยกออกจากรถที่มีนิติบุคคลเป็นเจ้าของได้อย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม สีเขียว-เหลืองบอกสถานะการจดทะเบียนของรถ ไม่ได้ยืนยันว่าผู้ที่กำลังขับรถอยู่ในขณะนั้นเป็นเจ้าของรถด้วยตนเอง ผู้โดยสารจึงไม่ควรใช้สีรถเป็นข้อมูลเพียงอย่างเดียวในการระบุตัวผู้ขับ

แท็กซี่ของนิติบุคคลมีหลายสี

แท็กซี่สีเดียวทั้งคัน เช่น สีชมพู สีฟ้า สีส้ม สีเหลือง หรือสีแดง โดยทั่วไปเป็นรถที่นิติบุคคลหรือสหกรณ์เป็นเจ้าของ สีที่ใช้ต้องเป็นไปตามแบบหรือได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียน

รถแต่ละสีจึงอาจเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการคนละแห่ง แต่ไม่ควรสรุปจากสีเพียงอย่างเดียวว่ารถทุกคันเป็นของบริษัทหรือสหกรณ์ใด เพราะอาจมีผู้ประกอบการมากกว่าหนึ่งรายใช้สีใกล้เคียงกันได้ วิธีที่แม่นยำกว่าคือดูชื่อนิติบุคคลและข้อมูลที่แสดงอยู่บนตัวรถ

ปัจจุบันยังมีหลักเกณฑ์ด้านสีสำหรับรถแท็กซี่บางประเภทเพิ่มเติม ตัวอย่างเช่น รถยนต์รับจ้างของนิติบุคคลที่จดทะเบียนในกรุงเทพมหานครและขับเคลื่อนด้วยแบตเตอรี่ไฟฟ้า กรมการขนส่งทางบกกำหนดให้ใช้สีขาวเป็นสีตัวถัง ส่วนรถที่ใช้พลังงานชนิดอื่นต้องใช้สีตามที่นายทะเบียนให้ความเห็นชอบ

ดังนั้น คำเรียกอย่าง “แท็กซี่ VIP” หรือบริการพิเศษ ไม่ควรนำมาใช้เป็นเกณฑ์ตายตัวในการอธิบายสีของแท็กซี่ทั้งหมด เพราะประเภทบริการ มาตรฐานรถ และหลักเกณฑ์ด้านสีเป็นคนละส่วนกัน

สีรถช่วยได้ แต่ต้องจำข้อมูลอื่นด้วย

การแยกสีทำให้เจ้าหน้าที่และประชาชนสังเกตประเภทความเป็นเจ้าของของรถได้ง่ายขึ้น แต่หากต้องร้องเรียนหรือติดตามทรัพย์สินที่ลืมไว้บนรถ สีรถเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ

ผู้โดยสารควรจดหรือถ่ายภาพหมายเลขทะเบียน ชื่อผู้ขับ หมายเลขรถ ชื่อนิติบุคคล ตลอดจนวัน เวลา และจุดขึ้นลงรถไว้ หากเกิดปัญหาสามารถแจ้งศูนย์คุ้มครองผู้โดยสารและรับเรื่องร้องเรียนรถโดยสารสาธารณะของกรมการขนส่งทางบกที่หมายเลข 1584 หรือผ่านระบบรับเรื่องร้องเรียนออนไลน์

สีสันของแท็กซี่ไทยจึงไม่ได้มีไว้สร้างความโดดเด่นบนท้องถนนเพียงอย่างเดียว แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบจำแนกรถรับจ้าง อย่างไรก็ตาม หากต้องการระบุตัวรถอย่างถูกต้อง สิ่งสำคัญที่สุดยังคงเป็นหมายเลขทะเบียนและข้อมูลที่แสดงบนตัวรถ