ถ้าถามว่า กระทรวงไหนได้เงินงบประมาณมากที่สุดในปี 2569 หลายคนอาจนึกถึงกระทรวงการคลัง กระทรวงศึกษาธิการ หรือกระทรวงกลาโหม

แต่ถ้าเปลี่ยนคำถามเป็น

“กระทรวงไหนใช้งบบุคลากรมากที่สุด?”

คำตอบเปลี่ยนทันที

ข้อมูลจากตารางงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2569 จำแนกตามกระทรวงของรัฐสภา พบว่า กระทรวงศึกษาธิการมีงบบุคลากรสูงที่สุดที่ 218,297.9 ล้านบาท สูงกว่ากระทรวงสาธารณสุขซึ่งเป็นอันดับ 2 ที่ 110,015.0 ล้านบาทอย่างชัดเจน

กระทรวงศึกษาธิการใช้งบบุคลากรมากที่สุด

ในปีงบประมาณ 2569 กระทรวงศึกษาธิการได้รับงบประมาณรวม 355,108.5 ล้านบาท

ในจำนวนนี้เป็น งบบุคลากร 218,297.9 ล้านบาท

คิดเป็นประมาณ 61.5% ของงบรวมกระทรวง

พูดง่าย ๆ คือ จากงบทุก ๆ 100 บาทของกระทรวงศึกษาธิการ มีประมาณ 61.50 บาทอยู่ในหมวดงบบุคลากร

ตัวเลขนี้ทำให้ ศธ. ทิ้งห่างกระทรวงอื่นอย่างเห็นได้ชัด

10 อันดับกระทรวงที่มีงบบุคลากรสูงที่สุด

ถ้าเรียงเฉพาะ “งบบุคลากร” ไม่ใช่งบรวม ผลออกมาเป็นดังนี้

ข้อมูลจากตารางงบประมาณรายจ่ายปี 2569 จำแนกตามกระทรวงและงบรายจ่ายของรัฐสภา

อันดับ 2 คือกระทรวงสาธารณสุข

กระทรวงสาธารณสุขมีงบรวม 177,639.6 ล้านบาท

ในจำนวนนี้เป็นงบบุคลากร 110,015.0 ล้านบาท

ตัวเลขนี้คิดเป็นประมาณ 61.9% ของงบรวมกระทรวงเช่นกัน

จึงเห็นได้ว่า สาธารณสุขเป็นอีกกระทรวงที่มีโครงสร้างงบประมาณด้านบุคลากรขนาดใหญ่ โดยภารกิจของกระทรวงเกี่ยวข้องกับระบบบริการสุขภาพและหน่วยงานด้านสาธารณสุขจำนวนมาก

อันดับ 3 คือกระทรวงกลาโหม

กระทรวงกลาโหมมีงบรวม 204,434.7 ล้านบาท

แต่เมื่อดูเฉพาะงบบุคลากร ตัวเลขอยู่ที่ 95,133.3 ล้านบาท

นั่นหมายความว่า แม้กลาโหมจะมีงบรวมมากกว่าสาธารณสุข แต่ไม่ได้มีงบบุคลากรมากกว่าสาธารณสุข

และยิ่งไม่สามารถแซงกระทรวงศึกษาธิการได้

แล้วทำไม “กระทรวงการคลัง” ไม่ใช่อันดับ 1?

นี่คือจุดที่ตัวเลขน่าสนใจที่สุด

กระทรวงการคลังมีงบรวมสูงถึง 397,856.7 ล้านบาท ซึ่งมากที่สุดในบรรดากระทรวงตามตารางดังกล่าว

แต่มีงบบุคลากรเพียง 13,387.6 ล้านบาท

เพราะงบจำนวนมากของกระทรวงการคลังอยู่ในหมวด งบรายจ่ายอื่น ซึ่งมีจำนวนถึง 367,852.3 ล้านบาท

ดังนั้น

งบรวมสูงที่สุด ไม่ได้หมายความว่าจะมีค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรสูงที่สุด

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมเวลาพูดถึง “กระทรวงไหนใช้งบเยอะ” ต้องระบุให้ชัดว่าเรากำลังพูดถึง งบประเภทไหน

ศธ. ทิ้งอันดับ 2 มากกว่า 1 แสนล้านบาท

เมื่อเอาตัวเลขอันดับ 1 และอันดับ 2 มาเทียบกัน จะเห็นช่องว่างชัดเจน

ศึกษาธิการ: 218,297.9 ล้านบาท

สาธารณสุข: 110,015.0 ล้านบาท

ส่วนต่างอยู่ที่ประมาณ 108,282.9 ล้านบาท

หรือพูดอีกแบบคือ งบบุคลากรของกระทรวงศึกษาธิการสูงกว่าสาธารณสุขเกือบ 2 เท่า

และเมื่อเทียบกับกระทรวงกลาโหมที่ 95,133.3 ล้านบาท ก็ยังสูงกว่าประมาณ 123,164.6 ล้านบาท

งบบุคลากรทั้งประเทศอยู่ที่เท่าไร?

หากมองภาพรวมงบประมาณรายจ่ายปี 2569 รัฐบาลตั้งงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น 3.7806 ล้านล้านบาท

ในตารางจำแนกตามงบรายจ่าย พบว่า งบบุคลากรรวมอยู่ที่ 646,240.5 ล้านบาท

เมื่อเทียบกับงบประมาณทั้งประเทศ ตัวเลขดังกล่าวอยู่ที่ประมาณ 17.1%

แต่ตัวเลขนี้ไม่ควรตีความว่าเป็น “เงินเดือนข้าราชการทั้งหมดของประเทศ” แบบตรงตัว เพราะการจำแนกงบประมาณมีรายละเอียดและประเภทหน่วยงานหลายระดับ

เรื่องที่ต้องระวัง: “งบบุคลากร” ไม่เท่ากับ “เงินเดือน”

คำว่า งบบุคลากร เป็นหมวดการจำแนกงบประมาณ ไม่ควรนำไปใช้แทนคำว่า “เงินเดือนที่ข้าราชการได้รับ” ทั้งหมด

เช่นเดียวกับคำว่า แผนงานบุคลากรภาครัฐ ซึ่งเป็นการจัดหมวดในอีกมิติหนึ่งของงบประมาณ

สำนักงบประมาณมีเอกสารแยกสำหรับ “แผนงานบุคลากรภาครัฐ” ในเอกสารงบประมาณปี 2569 โดยเฉพาะ

ดังนั้น หากนำตัวเลขจากคนละตารางมาเปรียบเทียบกัน ต้องระวังเรื่อง Metric, Time, Unit และ Scope ให้ตรงกัน

สรุป: กระทรวงไหนใช้งบบุคลากรมากที่สุด?

คำตอบคือ

กระทรวงศึกษาธิการ

ปีงบประมาณ 2569 มีงบบุคลากร 218,297.9 ล้านบาท

อันดับ 2 คือ กระทรวงสาธารณสุข 110,015.0 ล้านบาท

อันดับ 3 คือ กระทรวงกลาโหม 95,133.3 ล้านบาท

สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่แค่ตัวเลขว่าใครมากที่สุด แต่คือความแตกต่างระหว่าง “งบรวม” กับ “งบบุคลากร”

กระทรวงการคลังมีงบรวมสูงที่สุด แต่ไม่ได้ใช้งบบุคลากรมากที่สุด ขณะที่กระทรวงศึกษาธิการมีงบรวมเป็นอันดับต้น ๆ และมีสัดส่วนงบบุคลากรสูงมาก

จึงตอบได้ชัดว่า

ถ้าถามว่า “กระทรวงไหนใช้งบบุคลากรมากที่สุดในปี 2569” คำตอบคือกระทรวงศึกษาธิการ ไม่ใช่กระทรวงการคลัง แม้การคลังจะมีงบรวมสูงที่สุดก็ตาม

หมายเหตุเรื่องข้อมูล

ตัวเลขในบทความเป็น วงเงินงบประมาณปี 2569 ตามเอกสารงบประมาณ ไม่ใช่ตัวเลขการเบิกจ่ายจริง และการเปรียบเทียบใช้หมวด “งบบุคลากร” เป็น Metric เดียวกันทุกกระทรวง เพื่อให้เปรียบเทียบได้ตรงกัน