เปิด 7 คณะที่ค่าเทอมต่างกันมาก แม้เรียนในมหาวิทยาลัยเดียวกัน ก่อนเลือกต้องดูค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง

คำว่า “เรียนมหาวิทยาลัยเดียวกัน” ไม่ได้หมายความว่านักศึกษาทุกคนจะต้องจ่ายค่าเทอมเท่ากัน เพราะมหาวิทยาลัยจำนวนมากกำหนดค่าธรรมเนียมแตกต่างกันตามกลุ่มคณะ หลักสูตร และรูปแบบการเรียน ยิ่งเป็นสาขาที่ต้องใช้ห้องปฏิบัติการ อุปกรณ์เฉพาะทาง หรือมีการฝึกปฏิบัติจริง ค่าใช้จ่ายตลอดหลักสูตรก็อาจสูงขึ้นตามไปด้วย

 

ตัวอย่างจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งมีการแบ่งอัตราค่าเล่าเรียนตามกลุ่มคณะ สำหรับนิสิตไทยระดับปริญญาตรี อัตราที่มหาวิทยาลัยประกาศอยู่ตั้งแต่ 21,000 บาท ไปจนถึง 34,000 บาทต่อภาคการศึกษาสำหรับกลุ่มหลัก ขณะที่บางหลักสูตรยังอาจมีค่าธรรมเนียมพิเศษเพิ่มเติมจากคณะอีกด้วย

 

1. คณะแพทยศาสตร์

 

แพทยศาสตร์เป็นตัวอย่างที่เห็นความแตกต่างของต้นทุนการเรียนได้ชัด เพราะไม่ได้มีเพียงค่าเล่าเรียน แต่ยังเกี่ยวข้องกับการเรียนในห้องปฏิบัติการ อุปกรณ์ทางการแพทย์ หนังสือและเอกสารเฉพาะทาง รวมถึงค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปฝึกปฏิบัติในสถานพยาบาล

 

ดังนั้น คนที่กำลังมองคณะแพทยศาสตร์ไม่ควรดูเพียงค่าเทอมต่อภาค แต่ควรคำนวณค่าใช้จ่ายตลอดปีและค่าใช้จ่ายช่วงฝึกปฏิบัติด้วย

 

2. คณะทันตแพทยศาสตร์

 

ทันตแพทยศาสตร์เป็นอีกสาขาที่ต้นทุนการเรียนอาจสูง เพราะนักศึกษาต้องใช้เครื่องมือ วัสดุทางทันตกรรม และอุปกรณ์สำหรับการฝึกปฏิบัติจริง

 

ตัวอย่างอัตราที่ประกาศของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในปี 2569 ระบุค่าธรรมเนียมการศึกษาของทันตแพทยศาสตร์ไว้ที่ 50,000 บาทต่อภาคการศึกษา ขณะที่หลายคณะทั่วไปมีอัตราต่ำกว่านี้อย่างชัดเจน

 

3. คณะเภสัชศาสตร์

 

เภสัชศาสตร์ก็เป็นสาขาที่ต้องใช้ทั้งความรู้ทางวิทยาศาสตร์และการปฏิบัติในห้องทดลอง นักศึกษาจึงควรเผื่อค่าอุปกรณ์ เสื้อกาวน์ หนังสือ และวัสดุการเรียนบางประเภท

 

ตัวอย่างจากธรรมศาสตร์ ปี 2569 ระบุค่าธรรมเนียมการศึกษาคณะเภสัชศาสตร์ที่ 52,000 บาทต่อภาคการศึกษา ซึ่งสูงกว่าหลายคณะที่เรียนในมหาวิทยาลัยเดียวกัน

 

4. คณะวิศวกรรมศาสตร์

 

วิศวกรรมศาสตร์อาจมีค่าเทอมอยู่ในระดับกลางถึงสูง แต่ค่าใช้จ่ายจริงไม่ได้จบที่ค่าเทอม เพราะบางสาขาต้องมีคอมพิวเตอร์ประสิทธิภาพสูง ซอฟต์แวร์เฉพาะทาง เครื่องมือสำหรับทำโครงงาน วัสดุทดลอง หรือค่าเดินทางไปศึกษาดูงานและฝึกงาน

 

ตัวอย่างเช่น จุฬาฯ จัดวิศวกรรมศาสตร์อยู่ในกลุ่มวิทยาศาสตร์กายภาพ ซึ่งมีอัตราค่าเล่าเรียนระดับปริญญาตรีสำหรับนิสิตไทย 25,500 บาทต่อภาคการศึกษา ตามอัตราที่มหาวิทยาลัยเผยแพร่

 

5. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์

 

สถาปัตยกรรมศาสตร์เป็นอีกคณะที่ค่าใช้จ่ายจริงอาจสูงกว่าตัวเลขค่าเทอม เพราะนักศึกษาต้องทำแบบจำลอง พิมพ์แบบ ซื้ออุปกรณ์วาดเขียน วัสดุทำโมเดล และบางช่วงอาจต้องลงทุนกับคอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมสำหรับออกแบบ

 

จุดที่ต้องระวังคือค่าใช้จ่ายประเภทนี้มักไม่ได้รวมอยู่ในตัวเลขค่าเล่าเรียน ทำให้บางคนเห็นค่าเทอมแล้วคิดว่างบประมาณต่อปีไม่สูง แต่เมื่อรวมค่าอุปกรณ์และการทำโครงงานแล้วอาจเพิ่มขึ้นอีกมาก

 

6. คณะนิเทศศาสตร์

 

นิเทศศาสตร์ดูเหมือนเป็นคณะที่ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ราคาแพงเท่ากับสายแพทย์หรือวิศวกรรม แต่บางแขนงก็มีค่าใช้จ่ายด้านกล้อง อุปกรณ์ถ่ายทำ โปรแกรมตัดต่อ คอมพิวเตอร์ และการผลิตผลงาน

 

สำหรับจุฬาฯ หลักสูตรนิเทศศาสตรบัณฑิตภาคปกติสำหรับนิสิตไทยระบุค่าเล่าเรียน 21,000 บาทต่อภาคการศึกษา และ 5,250 บาทสำหรับภาคฤดูร้อนหากมีการลงทะเบียนเรียนช่วงดังกล่าว

 

7. คณะอักษรศาสตร์และกลุ่มมนุษยศาสตร์

 

กลุ่มมนุษยศาสตร์มักมีค่าเทอมไม่สูงเท่ากับบางสายวิชาชีพ และจุฬาฯ ระบุอัตราค่าเล่าเรียนกลุ่มมนุษยศาสตร์สำหรับนิสิตไทยที่ 21,000 บาทต่อภาคการศึกษา

 

แต่ถึงค่าเทอมจะดูไม่สูง นักศึกษาก็ยังควรเผื่องบสำหรับหนังสือ เอกสาร ภาษา ค่าสอบวัดระดับภาษา ค่าเดินทางไปทำกิจกรรมหรือเก็บข้อมูล และค่าใช้จ่ายจากโครงการแลกเปลี่ยนหากหลักสูตรมีโอกาสไปต่างประเทศ

 

ก่อนเลือกคณะจึงควรดูมากกว่า “ค่าเทอม”

 

สิ่งแรกคือค่าธรรมเนียมการศึกษาต่อภาคการศึกษา จากนั้นต้องดูว่ามีค่าธรรมเนียมพิเศษของคณะหรือไม่ เพราะมหาวิทยาลัยบางแห่งระบุชัดว่าอัตราค่าเล่าเรียนที่ประกาศอาจยังมีค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมตามหลักสูตร

 

ต่อมาคือค่าอุปกรณ์การเรียน หากเป็นแพทย์ ทันตแพทย์ เภสัช วิศวกรรม หรือสถาปัตย์ ควรถามรุ่นพี่หรือคณะโดยตรงว่าตลอด 4-6 ปีต้องซื้ออุปกรณ์อะไรบ้าง และโดยเฉลี่ยใช้เงินประมาณเท่าไร

 

อีกเรื่องที่มักถูกมองข้ามคือค่าเดินทางและที่พัก เพราะบางหลักสูตรมีการฝึกงาน ฝึกภาคสนาม หรือเรียนคนละวิทยาเขต ทำให้ค่าใช้จ่ายรายเดือนเพิ่มขึ้นโดยที่ไม่ได้ปรากฏอยู่ในใบแจ้งค่าเทอม

 

สุดท้ายคือค่าใช้จ่ายในการทำโครงงานและช่วงจบการศึกษา เช่น ค่าพิมพ์รายงาน ค่าทำเล่ม ค่าอุปกรณ์ทดลอง ค่าเดินทางเก็บข้อมูล หรือค่าผลิตผลงาน

 

ดังนั้น หากกำลังเปรียบเทียบคณะ อย่าถามเพียงว่า “ค่าเทอมเท่าไร” แต่ควรถามให้ครบว่า “ตลอด 1 ปีต้องใช้เงินจริงประมาณเท่าไร” เพราะคณะที่ค่าเทอมถูกกว่าอาจมีค่าอุปกรณ์สูง ขณะที่คณะที่ค่าเทอมสูงกว่าอาจมีค่าใช้จ่ายแฝงน้อยกว่า

 

การวางงบแบบนี้จะช่วยให้เห็นภาพค่าใช้จ่ายจริงตั้งแต่ปี 1 จนถึงปีสุดท้าย และลดโอกาสที่ครอบครัวจะต้องรับภาระค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่แบบไม่ทันตั้งตัว