ตำบลไหนมีฟาร์มสัตว์ให้เที่ยวมากที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางพื้นที่มีฟาร์มสัตว์เพียงแห่งเดียวและกลายเป็นจุดหมายใหญ่ของจังหวัด ขณะที่บางพื้นที่ขับรถไม่กี่กิโลเมตรก็พบทั้งฟาร์มแกะ แหล่งให้อาหารอัลปากา และสวนสัตว์ขนาดย่อมซ่อนอยู่ตามถนนสายเดียวกัน ภาพหลังนี้ทำให้หลายคนนึกถึงเขาใหญ่ทันที

ปัญหาคือประเทศไทยยังไม่มีฐานข้อมูลกลางที่นับ “ฟาร์มปศุสัตว์เชิงท่องเที่ยว” และ “สวนสัตว์เปิด” รวมกันถึงระดับตำบล ฟาร์มโคนมที่เปิดเป็นรอบ สวนสัตว์ที่ต้องมีใบอนุญาต คาเฟ่ซึ่งมีสัตว์ให้ชม และศูนย์เรียนรู้เกษตร ถูกบันทึกอยู่คนละระบบ การประกาศผู้ชนะระดับประเทศจากหมุดในแผนที่จึงเสี่ยงนับร้านปิดซ้ำกับร้านเปิด หรือนับคาเฟ่เลี้ยงสัตว์เท่ากับสวนสัตว์เต็มรูปแบบ

ลองนับจากสถานที่ที่มีข้อมูลตรวจสอบได้

วิธีที่พอทำได้ในตอนนี้คือกำหนดขอบเขตให้แคบลง นับสถานที่ซึ่งเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมสัตว์หรือทำกิจกรรมกับสัตว์เป็นจุดขายหลัก และต้องมีข้อมูลที่ตั้งระดับตำบลปรากฏในเว็บไซต์ของสถานที่หรือแหล่งท่องเที่ยวที่ตรวจสอบย้อนหลังได้

เมื่อใช้เกณฑ์นี้กับเส้นทางเขาใหญ่ จะเห็นการกระจุกตัวชัดกว่าการมองแค่ชื่ออำเภอ เพราะคำว่า “เขาใหญ่” ครอบคลุมสถานที่หลายตำบล ทั้งหมูสี ขนงพระ หนองน้ำแดง โป่งตาลอง และพื้นที่ใกล้เคียง นักท่องเที่ยวอาจรู้สึกว่าอยู่ย่านเดียวกัน ทั้งที่ในทางปกครองเป็นคนละตำบล

ตัวเลขย่อยที่ทำให้หมูสีโดดเด่น

ในรายชื่อเส้นทางท่องเที่ยวที่รวบรวมฟาร์มและสวนสัตว์ย่านเขาใหญ่ 7 แห่ง พบสถานที่อยู่ใน ตำบลหมูสี อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา 3 แห่ง ได้แก่ Ratsamee Farm, Farm Morpor และ Primo Piazza ส่วนตำบลขนงพระมี 2 แห่ง คือ Khao Yai Farm Village และ Bonanza Exotic Zoo ขณะที่ Farm Chokchai อยู่ตำบลหนองน้ำแดง และอีกแห่งอยู่ตำบลสาริกา จังหวัดนครนายก

ตัวเลขชุดนี้ทำให้ ตำบลหมูสีเป็นผู้เข้ารอบที่เด่นที่สุดจากชุดข้อมูลสาธารณะที่เปรียบเทียบได้ ไม่ใช่คำยืนยันว่าเป็นอันดับหนึ่งของประเทศไทย เพราะรายชื่อดังกล่าวเป็นเส้นทางท่องเที่ยวชุดหนึ่ง ไม่ใช่สำมะโนสถานประกอบการทั่วประเทศ อีกทั้งฟาร์มขนาดเล็กอาจเปลี่ยนเวลาเปิด ปรับรูปแบบ หรือหยุดกิจการโดยไม่มีฐานข้อมูลกลางอัปเดตทันที

เหตุใดฟาร์มสัตว์จึงรวมตัวรอบเขาใหญ่

พื้นที่ปากช่องมีองค์ประกอบหลายอย่างอยู่พร้อมกัน ทั้งภูมิประเทศสีเขียว อากาศที่ดึงดูดคนจากกรุงเทพฯ ที่ดินซึ่งรองรับกิจกรรมกลางแจ้ง และเส้นทางท่องเที่ยวที่มีที่พัก ร้านอาหารกับคาเฟ่อยู่แล้ว ฟาร์มจึงไม่ได้ขายเฉพาะการดูสัตว์ แต่สามารถต่อยอดเป็นการให้อาหารสัตว์ เวิร์กชอปสำหรับเด็ก ถ่ายภาพ รับกลุ่มทัศนศึกษา และพักค้างคืน

ตัวอย่างในตำบลหมูสีมีตั้งแต่พื้นที่ให้นักท่องเที่ยวพบอัลปากา แกะและลา ไปจนถึงฟาร์มขนาดเล็กที่เคยนำเสนอการให้อาหารแพะ หมู กระต่าย ม้าและสัตว์ปีก ส่วนตำบลขนงพระมีทั้งฟาร์มแกะ–กระต่ายเชิงเรียนรู้และสวนสัตว์ที่รวบรวมสัตว์ต่างถิ่นหลายชนิด จึงอาจกล่าวได้ว่าความหนาแน่นไม่ได้เกิดจากปศุสัตว์จำนวนมากอย่างเดียว แต่เกิดจากการนำสัตว์มาเชื่อมกับระบบท่องเที่ยวทั้งย่าน

จำนวนมากยังไม่ใช่คำตอบทั้งหมด

การเลือกเที่ยวควรดูมากกว่าจำนวนชนิดสัตว์หรือมุมถ่ายรูป สถานที่ที่รับผิดชอบควรมีพื้นที่พักสัตว์ น้ำสะอาด ร่มเงา อาหารที่ควบคุมปริมาณ เจ้าหน้าที่กำกับการสัมผัสสัตว์ และจุดล้างมือสำหรับผู้เข้าชม หากสัตว์หลบหนีไม่ได้ ถูกจับอุ้มตลอดเวลา หรือแสดงอาการเครียด นักท่องเที่ยวควรงดร่วมกิจกรรมนั้น

ดังนั้น หากถามจากหลักฐานออนไลน์ที่นำมาเทียบกันได้ในขณะนี้ ตำบลหมูสีคือคำตอบที่มีน้ำหนักมากที่สุดในฐานะพื้นที่รวมฟาร์มสัตว์เชิงท่องเที่ยวของย่านเขาใหญ่ ส่วนคำว่า “มากที่สุดในประเทศไทย” ยังต้องรอชุดข้อมูลที่รวมทะเบียนสวนสัตว์ รายชื่อฟาร์มท่องเที่ยว และสถานะเปิดจริงของแต่ละแห่ง แล้วจัดพิกัดใหม่ถึงระดับตำบลเสียก่อน จึงจะจัดอันดับได้อย่างไม่หลอกคนอ่านด้วยความแม่นยำที่ข้อมูลยังไม่มี