รู้จักกันหรือยัง 7 อาชีพเบื้องหลังที่ใช้ทักษะสูง แต่คนทั่วไปแทบไม่เคยเห็น

เวลาพูดถึง “อาชีพทักษะสูง” หลายคนอาจนึกถึงหมอ วิศวกร นักบิน โปรแกรมเมอร์ หรือนักวิทยาศาสตร์

แต่จริง ๆ แล้วตลาดแรงงานมีอาชีพเฉพาะทางอีกมากที่ชื่ออาจไม่คุ้นหู และบางตำแหน่งแทบไม่ปรากฏอยู่ในชีวิตประจำวันของคนทั่วไป

ที่น่าสนใจคือ สอวช. ประเมินว่าในช่วง พ.ศ. 2568–2572 ประเทศไทยต้องการบุคลากรทักษะสูงในตำแหน่งงานสำคัญรวมกว่า 1,087,448 ตำแหน่ง จาก 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย

ดังนั้นคำถามจึงไม่ใช่แค่ “มีอาชีพอะไรแปลก ๆ บ้าง” แต่คือ มีงานอะไรที่ต้องใช้ทักษะจริง แต่คนทั่วไปอาจไม่เคยรู้จัก?

ประเทศไทยกำลังต้องการคนทักษะสูงมากกว่าที่คิด

ข้อมูลของ สอวช. ระบุว่า อุตสาหกรรมที่มีความต้องการบุคลากรทักษะสูงมากที่สุด ได้แก่ การบินและโลจิสติกส์ 440,573 ตำแหน่ง ตามด้วยอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและหุ่นยนต์ 226,423 ตำแหน่ง และดิจิทัล 87,568 ตำแหน่ง

ตัวเลขนี้ทำให้เห็นภาพว่า “งานทักษะสูง” ไม่ได้กระจุกอยู่ในอาชีพที่เราคุ้นชื่อเท่านั้น

ต่อไปนี้คือ 7 ตัวอย่างที่น่าสนใจ

1. วิศวกรระบบอาณัติสัญญาณรถไฟ

รถไฟไม่ได้เดินทางอย่างปลอดภัยเพียงเพราะมีคนขับ

เบื้องหลังยังมีระบบ อาณัติสัญญาณและระบบควบคุม ที่ช่วยจัดการการเดินรถและความปลอดภัยของขบวนรถ

การรถไฟแห่งประเทศไทยมีทั้งตำแหน่งวิศวกรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับระบบอาณัติสัญญาณโดยเฉพาะ

ยิ่งไปกว่านั้น ระบบ ETCS Level 1 ที่นำมาใช้ในโครงการรถไฟทางคู่ มีหน้าที่ควบคุมความเร็วและช่วยป้องกันอุบัติเหตุจากการเดินรถ เช่น การลดความเร็วหรือหยุดขบวนรถอัตโนมัติในบางสถานการณ์

ทักษะสำคัญ: วิศวกรรมไฟฟ้า ระบบควบคุม ระบบสื่อสาร และความรู้ด้านความปลอดภัย

2. นักมาตรวิทยา

ชื่ออาจฟังดูไกลตัว แต่คำว่า “มาตรวิทยา” เกี่ยวข้องกับสิ่งที่อุตสาหกรรมต้องพึ่งพาอย่างมาก นั่นคือ การวัด

เครื่องมือวัดจะน่าเชื่อถือได้ก็ต่อเมื่อสามารถตรวจสอบและสอบเทียบกับมาตรฐานที่เหมาะสม

วว. มีศูนย์ทดสอบและมาตรวิทยาที่ให้บริการด้านการสอบเทียบเครื่องมือวัดหลายประเภท รวมถึงงานที่ต้องสอดคล้องกับมาตรฐาน ISO/IEC 17025

พูดง่าย ๆ คือ คนกลุ่มนี้ช่วยทำให้คำว่า “วัดได้เท่าไร” มีความหมายทางวิทยาศาสตร์ที่เชื่อถือได้

ทักษะสำคัญ: ฟิสิกส์ วิศวกรรม การวัด ความไม่แน่นอนของการวัด และมาตรฐานห้องปฏิบัติการ

3. ผู้เชี่ยวชาญด้านการทดสอบวัสดุและการวัดละเอียด

ก่อนที่วัสดุหรือผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมจะถูกนำไปใช้งาน จำเป็นต้องรู้ก่อนว่ามันมีคุณสมบัติอย่างไร

วว. มีห้องปฏิบัติการทดสอบทางฟิสิกส์ที่ตรวจสอบคุณสมบัติของวัสดุและผลิตภัณฑ์ เช่น คุณสมบัติทางกลและทางอุณหภูมิ รวมถึงวัสดุทางการแพทย์

ขณะเดียวกัน งานมาตรวิทยาทางวิศวกรรมยังครอบคลุมการวัดละเอียดและการสอบเทียบเครื่องมือวัดทางกลด้วย

นี่จึงเป็นงานที่ต้องอาศัยทั้งความรู้ทางวิทยาศาสตร์และความละเอียดสูง เพราะความคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อยอาจมีผลต่อคุณภาพของผลิตภัณฑ์

ทักษะสำคัญ: วัสดุศาสตร์ ฟิสิกส์ วิศวกรรม และการวิเคราะห์ข้อมูลการทดสอบ

4. Food Safety Specialist หรือผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหาร

อาหารหนึ่งจานที่เราซื้อไม่ได้จบแค่ขั้นตอนการปรุง

เบื้องหลังยังมีเรื่องการควบคุมคุณภาพ การปนเปื้อน จุลชีววิทยา และมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร

สอวช. ระบุตำแหน่ง Hygienist/Food Safety Specialist เป็นหนึ่งในตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดีและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ

ด้าน วว. เองก็มีห้องปฏิบัติการชีวเคมีและจุลชีววิทยาที่วิเคราะห์ส่วนประกอบ คุณค่าทางโภชนาการ และผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อรองรับการขึ้นทะเบียนตามข้อกำหนดของ อย.

ดังนั้นงานสายนี้จึงอยู่ตรงกลางระหว่าง วิทยาศาสตร์ + อาหาร + กฎระเบียบ + การควบคุมคุณภาพ

5. Mechatronics Engineer

ถ้าพูดว่า “วิศวกรเครื่องกล” หรือ “วิศวกรไฟฟ้า” คนส่วนใหญ่พอจะนึกภาพออก

แต่ Mechatronics Engineer เป็นงานที่นำหลายศาสตร์มารวมกัน ทั้งเครื่องกล ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และระบบควบคุม

สอวช. ระบุ Mechatronics Engineer เป็นหนึ่งในตำแหน่งงานสำคัญของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและหุ่นยนต์ ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความต้องการกำลังคนทักษะสูงถึง 226,423 ตำแหน่ง ในช่วง 5 ปีที่สำรวจ

งานลักษณะนี้จึงมีบทบาทกับเครื่องจักรอัตโนมัติ หุ่นยนต์ และระบบการผลิตสมัยใหม่

ทักษะสำคัญ: Mechanical + Electrical + Electronics + Control

6. Electronics Researcher และวิศวกรอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่อยู่รอบตัวเราไม่ได้เกิดขึ้นจากการประกอบชิ้นส่วนเพียงอย่างเดียว

ยังมีคนทำงานด้านการออกแบบ ทดลอง ทดสอบ และวิจัยเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์อยู่เบื้องหลัง

ในข้อมูลความต้องการกำลังคนของ สอวช. มีทั้ง Electronics Researcher, Electrical Engineer และ Mechanical Engineer อยู่ในกลุ่มตำแหน่งสำคัญของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและหุ่นยนต์

จุดที่น่าสนใจคือ งานเหล่านี้ไม่ได้ต้องการเพียง “ใช้เครื่องมือเป็น” แต่ต้องเข้าใจหลักการทางวิศวกรรมและสามารถแก้ปัญหาที่ซับซ้อนได้

7. นักวิจัยและบุคลากรด้านเซมิคอนดักเตอร์

นี่อาจเป็นหนึ่งในสายงานที่คนทั่วไปได้ยินบ่อยขึ้น แต่ยังไม่ค่อยเห็นภาพว่าต้องใช้คนประเภทไหนทำงาน

เซมิคอนดักเตอร์เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่ระดับวัสดุ กระบวนการผลิต ไปจนถึงการออกแบบและทดสอบ

ประเทศไทยจึงเริ่มมีแผนพัฒนากำลังคนด้านเซมิคอนดักเตอร์โดยเฉพาะ โดย BOI ระบุแผนพัฒนากำลังคนระยะ 2026–2030 ซึ่งรวมถึงการ Upskill/Reskill 69,000 คน และการพัฒนาบุคลากรวิจัยระดับปริญญาโท-เอกด้วย

นี่สะท้อนว่าอุตสาหกรรมดังกล่าวต้องการคนที่มีความรู้เฉพาะทางในระดับสูง ไม่ใช่เพียงแรงงานทั่วไป

แล้วทำไมอาชีพเหล่านี้ถึงไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก

เหตุผลหนึ่งคือ คนทั่วไปไม่ได้เห็นขั้นตอนการทำงาน

เราเห็นรถไฟวิ่ง แต่ไม่เห็นคนออกแบบระบบอาณัติสัญญาณ

เราเห็นเครื่องจักรทำงาน แต่ไม่เห็นคนสอบเทียบเครื่องมือ

เราเห็นอาหารวางอยู่บนชั้น แต่ไม่เห็นกระบวนการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์

และเราใช้โทรศัพท์ทุกวัน แต่แทบไม่เห็นคนที่ทำงานอยู่ในห่วงโซ่เซมิคอนดักเตอร์

งานจำนวนมากจึงมีลักษณะเหมือน “อยู่หลังฉาก”

แต่การอยู่หลังฉากไม่ได้แปลว่างานนั้นมีความสำคัญน้อยกว่า

งานที่ไม่ดัง ไม่ได้แปลว่าไม่สำคัญ

ข้อมูล TDRI จากการวิเคราะห์ประกาศรับสมัครงานออนไลน์ยังพบว่า นายจ้างต้องการทักษะอย่างภาษาอังกฤษ การสื่อสาร และการแก้ปัญหาในสัดส่วนสูง

ขณะเดียวกัน งานวิจัยด้านตลาดแรงงานของ TDRI ชี้ว่าประเทศไทยยังพึ่งพาแรงงานทักษะต่ำเป็นหลัก แต่ทักษะที่ตลาดต้องการมีแนวโน้มเปลี่ยนไปตามโครงสร้างเศรษฐกิจและเทคโนโลยี

จึงมีอีกมุมที่น่าสนใจ

อาชีพที่เราไม่ค่อยได้ยินชื่อ อาจไม่ได้แปลว่าไม่มีอนาคต

บางครั้งมันอาจเป็นเพราะงานนั้นมีความเฉพาะทางมาก จนคนที่อยู่นอกวงการแทบไม่มีโอกาสเห็นว่ามีอยู่

ข้อจำกัดของข้อมูล

บทความนี้ ไม่ได้จัดอันดับว่าอาชีพใด “ดีที่สุด” หรือ “รายได้สูงที่สุด”

การคัดเลือก 7 อาชีพเป็นการเลือกตัวอย่างจากงานเฉพาะทางที่มีหลักฐานว่ามีอยู่จริงและเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมที่ต้องการบุคลากรทักษะสูง

ตัวเลข 1,087,448 ตำแหน่ง เป็นตัวเลขความต้องการกำลังคนในตำแหน่งงานสำคัญของ 10 อุตสาหกรรมในช่วง พ.ศ. 2568–2572 ไม่ใช่จำนวนตำแหน่งว่างที่เปิดรับสมัครอยู่ทั้งหมดในขณะนี้

สรุป

ถ้าถามว่า “มีอาชีพที่ต้องใช้ทักษะสูง แต่คนทั่วไปไม่ค่อยรู้จักหรือไม่?”

คำตอบคือ มี และมีมากกว่าที่คิด

ตั้งแต่วิศวกรระบบอาณัติสัญญาณรถไฟ นักมาตรวิทยา ผู้เชี่ยวชาญทดสอบวัสดุ Food Safety Specialist ไปจนถึง Mechatronics Engineer และบุคลากรด้านเซมิคอนดักเตอร์

สิ่งที่เหมือนกันคือ พวกเขาอาจไม่ได้เป็นอาชีพที่เราเห็นทุกวัน แต่ต้องใช้ ความรู้เฉพาะทาง ความแม่นยำ และทักษะในการแก้ปัญหา

และเมื่อมองจากตัวเลขความต้องการกำลังคนทักษะสูงกว่า 1 ล้านตำแหน่ง ของไทย ก็เห็นชัดว่าโลกการทำงานยังมีพื้นที่อีกมากสำหรับคนที่มีทักษะเฉพาะทางที่ตลาดต้องการ