เจาะลึก 5 สถานที่ของรัฐที่ใช้ไฟมหาศาล อาคารขนาดใหญ่กินไฟเดือนละเท่าไร

อาคารของรัฐบางแห่งมีขนาดใหญ่กว่าที่คนทั่วไปมองเห็นจากภายนอกหลายเท่า เพราะไม่ได้มีเพียงสำนักงาน แต่ยังมีห้องทำงาน ห้องประชุม ระบบปรับอากาศ ลิฟต์ ระบบคอมพิวเตอร์ เครื่องมือแพทย์ ห้องผ่าตัด ระบบรักษาความปลอดภัย และอุปกรณ์ที่ต้องเปิดทำงานตลอด 24 ชั่วโมง

 

โดยเฉพาะโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ค่าไฟจึงแตกต่างจากอาคารสำนักงานทั่วไปอย่างชัดเจน เพราะบางแห่งต้องเดินระบบตลอดทั้งวันทั้งคืน

 

ข้อมูลของกรุงเทพมหานครในปีงบประมาณ 2569 ระบุว่า โรงพยาบาลในสังกัดสำนักการแพทย์ 6 แห่ง ใช้ไฟฟ้ารวมตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 ถึงมิถุนายน 2569 มากกว่า 35.86 ล้านหน่วย เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อน 11.67%

 

เมื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาดูเป็นรายแห่ง จะเห็นภาพว่าอาคารรัฐขนาดใหญ่ต้องใช้ไฟมากเพียงใด

 

1. โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์

 

โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์เป็นอาคารรัฐที่ใช้ไฟฟ้าสูงที่สุดในชุดข้อมูลนี้ โดยช่วง 9 เดือนของปีงบประมาณ 2569 ใช้ไฟฟ้า 9,106,141 หน่วย

 

เฉลี่ยประมาณ 1.01 ล้านหน่วยต่อเดือน

 

หากนำค่าไฟฟ้าเฉลี่ย 3.95 บาทต่อหน่วยในช่วงพฤษภาคม–สิงหาคม 2569 มาใช้เป็นตัวประมาณการ และรวม VAT แล้ว จะอยู่ที่ประมาณ 4.28 ล้านบาทต่อเดือน

 

ตัวเลขนี้เป็นเพียงการประมาณจากหน่วยไฟฟ้า ไม่ใช่ยอดบิลจริง เพราะค่าไฟของอาคารขนาดใหญ่ยังมีองค์ประกอบอย่างค่าความต้องการพลังไฟฟ้าและค่าบริการอื่น ๆ รวมอยู่ด้วย

 

2. โรงพยาบาลตากสิน

 

โรงพยาบาลตากสินใช้ไฟฟ้าในช่วง 9 เดือนรวม 8,915,000 หน่วย หรือเฉลี่ยประมาณ 990,556 หน่วยต่อเดือน

 

เมื่อคำนวณด้วยอัตราเฉลี่ยเดียวกัน จะอยู่ที่ประมาณ 4.19 ล้านบาทต่อเดือน

 

ที่น่าสนใจคือการใช้ไฟของโรงพยาบาลตากสินเพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อนถึง 32.81% โดยปีงบประมาณ 2568 ใช้ประมาณ 5.99 ล้านหน่วยในช่วง 9 เดือน แต่ปี 2569 เพิ่มเป็นเกือบ 8.92 ล้านหน่วย

 

การเพิ่มขึ้นระดับนี้จึงไม่ได้หมายถึงแค่ค่าไฟที่สูงขึ้น แต่สะท้อนว่าภาระด้านพลังงานของอาคารก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย

 

3. โรงพยาบาลสิรินธร

 

โรงพยาบาลสิรินธรใช้ไฟฟ้าช่วง 9 เดือนรวม 7,032,000 หน่วย เฉลี่ยประมาณ 781,333 หน่วยต่อเดือน

 

หากคิดด้วยอัตราค่าไฟเฉลี่ย 3.95 บาทต่อหน่วยและรวม VAT จะเทียบเท่าประมาณ 3.30 ล้านบาทต่อเดือน

 

โรงพยาบาลแห่งนี้ยังใช้ไฟเพิ่มขึ้นประมาณ 5.90% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยการใช้ไฟเพิ่มจากประมาณ 6.62 ล้านหน่วย เป็น 7.03 ล้านหน่วย

 

สำหรับโรงพยาบาล ค่าไฟจำนวนมากไม่ได้มาจากเครื่องใช้สำนักงานธรรมดา แต่เกี่ยวข้องกับระบบปรับอากาศ ระบบระบายอากาศ เครื่องมือทางการแพทย์ ระบบน้ำ ระบบลิฟต์ และอุปกรณ์ที่ต้องทำงานต่อเนื่อง

 

4. โรงพยาบาลกลาง

 

โรงพยาบาลกลางใช้ไฟฟ้าในช่วง 9 เดือนรวม 6,426,354 หน่วย

 

คิดเป็นค่าเฉลี่ยประมาณ 714,039 หน่วยต่อเดือน

 

หากนำอัตราค่าไฟเฉลี่ยดังกล่าวมาคำนวณ จะเทียบเท่าประมาณ 3.02 ล้านบาทต่อเดือน เมื่อรวม VAT

 

เมื่อเทียบกับปีก่อน โรงพยาบาลกลางใช้ไฟเพิ่มขึ้นประมาณ 2.92% จาก 6.24 ล้านหน่วย เป็น 6.43 ล้านหน่วย

 

แม้ตัวเลขการเพิ่มขึ้นจะไม่สูงเท่าโรงพยาบาลตากสิน แต่เมื่อฐานการใช้ไฟอยู่ในระดับหลายแสนหน่วยต่อเดือน การเพิ่มขึ้นเพียงไม่กี่เปอร์เซ็นต์ก็หมายถึงไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นอีกจำนวนมาก

 

5. โรงพยาบาลเวชการุณย์รัศมิ์

 

โรงพยาบาลเวชการุณย์รัศมิ์ใช้ไฟฟ้าในช่วง 9 เดือนรวม 2,692,327 หน่วย หรือเฉลี่ยประมาณ 299,147 หน่วยต่อเดือน

 

หากคำนวณด้วยอัตราเดียวกัน จะเทียบเท่าค่าไฟประมาณ 1.26 ล้านบาทต่อเดือน

 

โรงพยาบาลแห่งนี้มีการใช้ไฟเพิ่มขึ้นประมาณ 5.77% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเพิ่มจาก 2.54 ล้านหน่วย เป็น 2.69 ล้านหน่วย

 

แม้ตัวเลขจะน้อยกว่าโรงพยาบาลขนาดใหญ่หลายแห่ง แต่การใช้ไฟเกือบ 3 แสนหน่วยต่อเดือนก็ยังถือว่าสูงมากเมื่อเทียบกับอาคารสำนักงานทั่วไป

 

แล้วรัฐสภาใช้ไฟเดือนละเท่าไร

 

ถ้ามองไปยังอาคารราชการที่ไม่ใช่โรงพยาบาล รัฐสภาเป็นอีกตัวอย่างที่น่าสนใจ เพราะเป็นอาคารขนาดใหญ่ที่มีพื้นที่ใช้งานจำนวนมาก ทั้งห้องประชุม ห้องทำงาน ระบบปรับอากาศ ลิฟต์ และระบบอิเล็กทรอนิกส์

 

ข้อมูลบิลที่มีการเปิดเผยระบุว่า ค่าไฟรัฐสภาในรอบบิลเดือนธันวาคม 2567 อยู่ที่ประมาณ 12.30 ล้านบาท ขณะที่เดือนเดียวกันของปีก่อนอยู่ที่ประมาณ 12.14 ล้านบาท แสดงให้เห็นว่าค่าไฟของอาคารขนาดใหญ่ระดับรัฐสภาสามารถแตะหลักสิบล้านบาทต่อเดือนได้จริง

 

ทำไมอาคารของรัฐถึงกินไฟมหาศาล

 

เหตุผลสำคัญไม่ได้อยู่ที่จำนวนเครื่องใช้ไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของ “ขนาดและลักษณะการใช้งาน”

 

อาคารขนาดใหญ่ต้องใช้เครื่องปรับอากาศจำนวนมาก ต้องมีระบบปั๊มน้ำ ลิฟต์ ระบบรักษาความปลอดภัย ระบบเซิร์ฟเวอร์ ไฟส่องสว่าง และระบบสำรองไฟ

 

ส่วนโรงพยาบาลยิ่งมีภาระมากกว่าอาคารสำนักงานทั่วไป เพราะไม่สามารถปิดระบบสำคัญในเวลากลางคืนได้ เครื่องมือทางการแพทย์ ห้องฉุกเฉิน ห้องผ่าตัด ระบบระบายอากาศ และระบบสนับสนุนผู้ป่วยบางประเภทต้องทำงานตลอด 24 ชั่วโมง

 

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ภาครัฐพยายามนำโครงการประหยัดพลังงานและ Solar Rooftop มาใช้กับโรงพยาบาล โดยกระทรวงสาธารณสุขระบุว่าโครงการ Solar Rooftop ที่โรงพยาบาลนครพิงค์และโรงพยาบาลชัยภูมิ สามารถช่วยประหยัดค่าไฟได้ประมาณ 1.1 ล้านบาทต่อปี และ 1.5 ล้านบาทต่อปีตามลำดับ

 

สรุปตัวเลขที่เห็นภาพ

 

จากข้อมูลการใช้ไฟฟ้าจริงของโรงพยาบาล กทม. หากคิดเป็นค่าไฟโดยประมาณด้วยอัตราเฉลี่ย 3.95 บาทต่อหน่วยและรวม VAT จะพบว่า

 

โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ ประมาณ 4.28 ล้านบาทต่อเดือน

 

โรงพยาบาลตากสิน ประมาณ 4.19 ล้านบาทต่อเดือน

 

โรงพยาบาลสิรินธร ประมาณ 3.30 ล้านบาทต่อเดือน

 

โรงพยาบาลกลาง ประมาณ 3.02 ล้านบาทต่อเดือน

 

โรงพยาบาลเวชการุณย์รัศมิ์ ประมาณ 1.26 ล้านบาทต่อเดือน

 

ส่วนรัฐสภามีข้อมูลบิลจริงที่เคยแตะประมาณ 12.30 ล้านบาทในเดือนหนึ่ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าอาคารของรัฐขนาดใหญ่แต่ละประเภทมีรูปแบบการใช้พลังงานแตกต่างกันอย่างมาก

 

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขของโรงพยาบาลด้านบนเป็น การประมาณค่าไฟจากปริมาณหน่วยไฟฟ้า ไม่ใช่ยอดบิลจริง เพราะค่าไฟของผู้ใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ไม่ได้คำนวณจากจำนวนหน่วยเพียงอย่างเดียว ดังนั้นหากต้องการจัดอันดับ “5 อาคารรัฐที่จ่ายค่าไฟจริงสูงที่สุดของประเทศไทย” จำเป็นต้องใช้ข้อมูลบิลค่าไฟของแต่ละหน่วยงานในช่วงเวลาเดียวกันมาเปรียบเทียบ จึงจะยุติธรรมที่สุด