ตัวเลขทะเบียนสมรสบางจังหวัดน้อยจนน่าสงสัย คนโสดอยู่ตรงนั้นจริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเห็นคำว่า “จังหวัดที่คนโสดเยอะ” หลายคนคงนึกภาพเมืองที่ร้านกาแฟคึกคัก คนทำงานอยู่คนเดียว หรือเพื่อนนัดกินข้าวกันเป็นกลุ่มใหญ่ แต่ถ้าจะใช้ตัวเลขการจดทะเบียนสมรสมาตอบ เรื่องนี้มีจุดที่ต้องแยกให้ออกก่อน เพราะมันไม่ได้บอกจำนวนคนโสดที่อาศัยอยู่ในจังหวัดนั้นโดยตรง

สิ่งที่สถิติของสำนักบริหารการทะเบียนนับ คือจำนวนคู่ที่ไปจดทะเบียนสมรสในแต่ละจังหวัดในรอบปีหนึ่ง ๆ ไม่ได้แปลว่าทุกคู่เป็นคนในพื้นที่ และก็ไม่ได้หมายความว่าคนที่ไม่ได้จดทะเบียนเป็นคนโสดเสมอไป บางคนแต่งงานแล้วแต่ยังไม่จดทะเบียน บางคู่ไปจดต่างจังหวัดเพราะสะดวกหรืออยากจัดกิจกรรมพิเศษ

แต่เมื่อมองตัวเลขทั้ง 77 จังหวัด ก็ยังเห็นความต่างที่ชัดมากอยู่ดี ในตารางรายจังหวัดปี 2564 ซึ่งเป็นชุดข้อมูลรายปีที่เปิดให้ดาวน์โหลดจากระบบสถิติของกรมการปกครอง ประเทศไทยมีการจดทะเบียนสมรสรวม 240,979 คู่ ขณะที่หลายจังหวัดมีจำนวนไม่ถึง 1,000 คู่ตลอดทั้งปี

ตัวเลขที่ต่ำที่สุดในตารางนั้นอยู่ที่ 571 คู่ และจังหวัดที่อยู่ตรงนั้นคือ ระนอง ตามด้วยสิงห์บุรี 691 คู่ สมุทรสงคราม 703 คู่ ตราด 793 คู่ และพังงา 819 คู่

ตัวเลขนี้ชวนให้ตั้งคำถามได้ แต่ยังไม่ควรรีบแปลว่า “ระนองมีคนโสดมากที่สุดในไทย” เพราะขนาดประชากรของแต่ละจังหวัดต่างกันมาก จังหวัดเล็กย่อมมีจำนวนคู่สมรสรวมต่ำกว่าจังหวัดใหญ่ได้เป็นปกติ อีกทั้งการนับแบบจำนวนดิบยังรวมผลจากโครงสร้างอายุ การย้ายถิ่น และสถานที่ที่คู่รักเลือกไปจดทะเบียนด้วย

ถ้าจะตอบคำถามว่า “คนโสดรวมตัวกันอยู่ที่ไหน” ให้ตรงจริง ๆ ต้องใช้ข้อมูลสถานภาพสมรสของประชากร แยกตามอายุ เพศ และจังหวัด แล้วค่อยคำนวณเป็นสัดส่วน ไม่ใช่หยิบจำนวนใบทะเบียนสมรสมาแทนจำนวนคนโสดทันที

อย่างไรก็ดี สถิติทะเบียนสมรสก็สะท้อนอีกมุมหนึ่งของชีวิตคนไทยได้ดี คือการตัดสินใจทำให้ความสัมพันธ์มีผลทางกฎหมายไม่ได้เกิดในจังหวะเดียวกันทุกพื้นที่ และจำนวนการจดทะเบียนในปีหนึ่ง ๆ ก็ไม่ใช่ตัววัดความรัก ความพร้อม หรือความสุขของผู้คนทั้งจังหวัด

ส่วนภาพรวมประเทศ ตัวเลขการจดทะเบียนสมรสปี 2568 อยู่ที่ 275,480 คู่ สูงกว่าปี 2564 ที่เป็นช่วงได้รับผลกระทบจากโควิด-19 มากพอสมควร จึงยิ่งเตือนว่าเวลาอ่านสถิติเรื่องความสัมพันธ์ ต้องดูทั้งปีที่เก็บข้อมูล วิธีนับ และขนาดประชากรประกอบกัน

สรุปแบบไม่หลงประเด็น: หากถามว่า จังหวัดที่มีจำนวนการจดทะเบียนสมรสน้อยที่สุดในตารางรายจังหวัดปี 2564 คำตอบคือระนอง 571 คู่ แต่หากถามว่า จังหวัดไหนมีสัดส่วนคนโสดสูงที่สุด ยังตอบจากตารางนี้ไม่ได้เลย