อำเภอไหนมีเตียง รพ.รัฐมากที่สุดนอกอำเภอเมือง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาพูดถึงโรงพยาบาลขนาดใหญ่ หลายคนมักนึกถึงอำเภอเมืองของแต่ละจังหวัดก่อน เพราะเป็นที่ตั้งศูนย์ราชการและโรงพยาบาลประจำจังหวัด แต่ถ้ามองเฉพาะอำเภอที่ไม่ได้ชื่อว่า “เมือง” ภาพกลับน่าสนใจกว่าที่คิด

การนับครั้งนี้ใช้จำนวนเตียงที่ประกาศของโรงพยาบาลรัฐในพื้นที่เดียวกัน ไม่ใช่จำนวนผู้ป่วยที่ครองเตียงจริงในแต่ละวัน และนับอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ซึ่งมีโรงพยาบาลรัฐขนาดใหญ่ตั้งอยู่มากกว่าหนึ่งแห่ง

เตียงไม่ได้มีความหมายแค่จำนวนห้องพัก เพราะเป็นตัวบอกความสามารถในการรับผู้ป่วยใน ทั้งผู้ป่วยผ่าตัด ผู้ป่วยหนัก ผู้ป่วยที่ต้องนอนรักษาหลายวัน และผู้ป่วยส่งต่อจากอำเภอหรือจังหวัดใกล้เคียง

รายงานทรัพยากรสาธารณสุขปี 2567 ระบุว่า โรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขทั่วประเทศมีเตียงรวม 115,699 เตียง ขณะที่ข้อมูลทั้งระบบสุขภาพต้องแยกตามสังกัดออกไปอีก ทั้งมหาวิทยาลัย กรมการแพทย์ กลาโหม และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การถามว่าอำเภอใด “มากที่สุด” จึงต้องกำหนดก่อนว่าจะนับโรงพยาบาลรัฐประเภทใดบ้าง

หากใช้ความหมายกว้างว่าเป็นโรงพยาบาลของรัฐทุกสังกัด และตัดอำเภอที่ชื่ออำเภอเมืองออก อำเภอหาดใหญ่ คือพื้นที่ที่มีตัวเลขเด่นที่สุดจากโรงพยาบาลรัฐหลัก 2 แห่งในอำเภอเดียวกัน

โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ ซึ่งสังกัดมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มีขนาด 800 เตียง ส่วนโรงพยาบาลหาดใหญ่ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดดำเนินการ 640 เตียง เมื่อนับเฉพาะสองแห่งนี้ก็ได้ อย่างน้อย 1,440 เตียง แล้ว

จุดสำคัญคือ หาดใหญ่ไม่ใช่อำเภอเมืองสงขลา แต่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการค้า การเดินทาง และการรักษาของภาคใต้ตอนล่าง โรงพยาบาลหาดใหญ่ยังรับผู้ป่วยจากอำเภออื่นในสงขลา รวมถึงพื้นที่ใกล้เคียง ขณะที่โรงพยาบาลสงขลานครินทร์รับเคสซับซ้อนในฐานะโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย

ดังนั้นคำตอบไม่ได้แปลว่าเตียง 1,440 เตียงว่างพร้อมรับผู้ป่วยเสมอไป จำนวนเตียงตามทะเบียนกับจำนวนเตียงที่เปิดใช้จริงอาจต่างกันได้ตามบุคลากร งบประมาณ ห้องเฉพาะทาง และภาวะผู้ป่วยล้นในแต่ละช่วงเวลา

สิ่งที่ตัวเลขนี้ชวนให้เห็น คือบริการสุขภาพไม่ได้กระจุกอยู่แค่อำเภอเมืองเสมอไป บางอำเภอเติบโตจนกลายเป็นศูนย์รับส่งต่อระดับภูมิภาคได้ด้วยเศรษฐกิจ การเดินทาง และการมีสถาบันการแพทย์ขนาดใหญ่ในพื้นที่เดียวกัน

อย่างไรก็ดี ภาครัฐยังไม่มีตารางสาธารณะที่รวม “จำนวนเตียงรายอำเภอทุกสังกัด” ให้จัดอันดับได้ตรงกันในชุดเดียว การระบุว่าอำเภอหาดใหญ่มีมากที่สุดจึงเป็นข้อสรุปจากจำนวนเตียงที่เผยแพร่ของโรงพยาบาลรัฐหลักในพื้นที่ และควรอัปเดตใหม่หากมีการเปิดใช้เตียงหรือโรงพยาบาลใหม่ในอนาคต