จังหวัดไหนตู้ ATM ลดลงเร็วที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เคยสังเกตไหมว่าแถวบ้านมีตู้ ATM อยู่จุดเดิมมานาน แล้ววันหนึ่งกลับเหลือเพียงพื้นที่ว่าง หรือกลายเป็นมุมวางตู้รับพัสดุไปแล้ว ภาพแบบนี้ทำให้หลายคนรู้สึกว่าเงินสดกำลังหายจากชีวิตประจำวัน ทั้งที่เวลาไปตลาด ร้านอาหาร หรือขึ้นรถโดยสาร ก็ยังมีคนใช้ธนบัตรอยู่ไม่น้อย

สิ่งที่เปลี่ยนเร็วจริงคือวิธีจ่ายเงินของคนไทย จากเดิมที่ต้องพกเงินสดหรือเดินหาตู้เพื่อกดเงิน กลายเป็นการหยิบมือถือขึ้นมาโอนหรือสแกนจ่ายในไม่กี่วินาที ร้านเล็กริมทางก็รับเงินแบบดิจิทัลได้ โดยแทบไม่ต้องติดตั้งอุปกรณ์ราคาแพง

พร้อมเพย์เริ่มให้บริการตั้งแต่ปี 2559 และเปิดให้โอนผ่านหมายเลขโทรศัพท์หรือเลขบัตรประชาชนได้ ค่าธรรมเนียมมาตรฐานสำหรับยอดไม่เกิน 5,000 บาทคือฟรี ขณะที่ธนาคารส่วนใหญ่ยกเว้นค่าธรรมเนียมธุรกรรมผ่านช่องทางดิจิทัลมาตั้งแต่ปี 2561 ความสะดวกนี้ทำให้การโอนเงินและการสแกน Thai QR Payment เข้าไปอยู่ในร้านค้าและชีวิตประจำวันอย่างรวดเร็ว

แต่ถ้าถามให้ชัดว่า จังหวัดใดมีจำนวนตู้ ATM ลดลงเร็วที่สุด คำตอบที่ตรวจสอบได้ในตอนนี้คือ ยังระบุจังหวัดไม่ได้ เพราะชุดสถิติที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเผยแพร่ต่อสาธารณะเป็นข้อมูลจำนวนเครื่องและธุรกรรมในภาพรวมประเทศ ไม่ได้มีตารางจำนวนตู้ ATM รายจังหวัดต่อเนื่องให้เทียบทุกปี

ดังนั้น การเห็นตู้หายไปหลายจุดในจังหวัดหนึ่ง ยังไม่พอจะสรุปว่าเป็นจังหวัดที่ลดลงมากที่สุด ต้องมีอย่างน้อย 3 อย่างก่อน คือ จำนวนตู้ต้นงวด จำนวนตู้ปลายงวด และเกณฑ์เทียบที่ชัดเจนว่าจะวัดเป็น “จำนวนเครื่องที่ลดลง” หรือ “สัดส่วนที่ลดลง” เพราะจังหวัดใหญ่ที่ลดลง 100 ตู้อาจยังลดเป็นสัดส่วนน้อยกว่าจังหวัดเล็กที่ลดลง 20 ตู้

ข้อมูลระดับประเทศยืนยันได้ว่าจำนวน ATM ไทยกำลังลดลงต่อเนื่อง ตามชุดข้อมูลที่รวบรวมจากแหล่งสถิติการเข้าถึงบริการการเงิน จำนวน ATM ทั่วประเทศอยู่ที่ 60,503 เครื่องในปี 2565 ลดเหลือ 59,589 เครื่องในปี 2566 และ 56,839 เครื่องในปี 2567 หรือหายไป 3,664 เครื่องภายใน 2 ปี

ตัวเลขนี้บอกแนวโน้มได้ดี แต่ไม่ได้บอกตำแหน่งว่าเครื่องที่ลดลงกระจุกอยู่จังหวัดไหน และไม่ควรนำไปตีความว่า “ทุกพื้นที่ไม่ต้องใช้ตู้ ATM แล้ว” เพราะคนจำนวนมากยังต้องใช้เงินสด โดยเฉพาะผู้สูงอายุ คนที่ไม่มีสมาร์ตโฟน ร้านค้าที่รับเฉพาะเงินสด และพื้นที่ที่สัญญาณหรืออินเทอร์เน็ตไม่เสถียร

อีกด้านหนึ่ง ธปท. รายงานว่าปริมาณธุรกรรม QR Payment ในปี 2568 สูงถึง 5,600 ล้านรายการ เพิ่มขึ้น 34% จากปีก่อน ภาพนี้อธิบายได้ว่าทำไมความต้องการใช้เงินสดและการเดินไปกดเงินอาจลดลงในหลายจุด แต่ การใช้แอปมากขึ้นไม่ใช่หลักฐานตรง ๆ ว่าตู้ ATM ในจังหวัดใดลดลงมากที่สุด

สรุปคือ ไทยกำลังเข้าสู่สังคมที่ใช้เงินสดน้อยลงอย่างชัดเจน และจำนวนตู้ ATM ทั้งประเทศก็ลดลงจริง ทว่าอันดับจังหวัดที่ตู้ลดลงเร็วที่สุดยังไม่มีข้อมูลสาธารณะรายจังหวัดที่ครบพอให้ฟันธงได้อย่างรับผิดชอบ หากหน่วยงานหรือธนาคารเปิดข้อมูลตำแหน่งและจำนวนตู้ย้อนหลังรายจังหวัด ก็จะตอบคำถามนี้ได้แบบไม่ต้องเดาจากความรู้สึกของคนในพื้นที่