จังหวัดที่มีคนถูกงูพิษกัดมากที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้าถามว่า จังหวัดไหนมีงูอาศัยอยู่มากที่สุดในไทย คำตอบตรง ๆ คือยังไม่มีการสำรวจจำนวนงูรายจังหวัดที่ครบถ้วนพอจะฟันธงได้ งูไม่ได้ขึ้นทะเบียนเหมือนประชากรคน และแต่ละชนิดก็อยู่ต่างถิ่นกันมาก ทั้งป่า สวนยาง สวนปาล์ม นาข้าว พื้นที่ชุ่มน้ำ ไปจนถึงรอบบ้านคน

แต่ถ้าเปลี่ยนคำถามเป็น “จังหวัดไหนมีคนถูกงูพิษกัดมากที่สุดเมื่อเทียบกับจำนวนประชากร” จะมีตัวเลขให้ดูได้ชัดกว่า เอกสารแนวทางการดูแลผู้ป่วยถูกงูพิษกัดของกรมการแพทย์ระบุว่า ภาคใต้มีอัตราป่วยสูงสุดที่ 17.62 คนต่อประชากรแสนคน และจังหวัดที่มีอัตราป่วยสูงสุดคือ ตรัง 56.91 คนต่อประชากรแสนคน

ดังนั้น ถ้าจะตอบแบบไม่ทำให้ตัวเลขพาเข้าใจผิด ตรังไม่ได้ถูกพิสูจน์ว่า “มีงูจำนวนมากที่สุด” แต่เป็นจังหวัดที่มีข้อมูลการถูกงูพิษกัดสูงมากในชุดข้อมูลที่อ้างถึง ซึ่งสะท้อนว่าโอกาสที่คนกับงูมาเจอกันมีสูงกว่าหลายพื้นที่

ทำไมภาคใต้ โดยเฉพาะพื้นที่สวน จึงเสี่ยงเจองูมากขึ้น

ภาพภูมิประเทศมีส่วนไม่น้อย พื้นที่ฝนชุกและมีความชื้นสูง สวนยาง สวนผลไม้ พุ่มรก กองใบไม้ และแหล่งอาหารของงูอย่างหนูหรือกบ ล้วนเป็นสภาพแวดล้อมที่งูใช้หลบซ่อนและหากินได้ดี ขณะเดียวกันคนทำสวนหรือคนเดินเก็บของช่วงเช้ามืดและหลังฝนตกก็ใช้พื้นที่เดียวกันพอดี

คำว่า “ถูกงูกัดเยอะ” จึงไม่ได้หมายความว่างูดุเป็นพิเศษเสมอไป หลายครั้งเป็นจังหวะที่คนเผลอเหยียบ เอื้อมมือไปจับ หรือเปิดที่ซ่อนโดยไม่เห็นงูก่อน งูส่วนใหญ่เลือกหนีมากกว่าปะทะหากมีทางให้หนี

สิ่งที่ลดความเสี่ยงได้จริง

• ใส่รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าบู๊ตเมื่อเข้าพง หญ้ารก สวน หรือเดินลุยน้ำ

• เก็บกองไม้ กองใบไม้ และของวางชิดผนังที่อาจเป็นที่หลบซ่อน

• ใช้ไฟฉายเมื่อเดินในที่มืด และอย่าสอดมือเข้าไปในซอกโดยไม่มอง

• หากพบงู ให้ถอยห่าง ไม่ใช้ไม้ตีหรือพยายามจับเอง แล้วติดต่อผู้เชี่ยวชาญในพื้นที่

กรมควบคุมโรคยังย้ำให้ระวังสัตว์มีพิษมากขึ้นในช่วงฝนตกและน้ำท่วม เพราะงูอาจหนีจากแหล่งอาศัยเดิมเข้ามาใกล้บ้านได้

หากถูกงูกัด อย่าขันชะเนาะ

ให้รีบไปโรงพยาบาล ลดการเคลื่อนไหวของแขนหรือขาที่ถูกกัด และถอดแหวน กำไล หรือของรัดบริเวณนั้นออกก่อนบวม สิ่งที่ไม่ควรทำคือขันชะเนาะ กรีดแผล ดูดพิษ ประคบน้ำแข็ง หรือดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจทำให้บาดแผลและเนื้อเยื่อแย่ลงได้ หากจำลักษณะงูได้ก็แจ้งบุคลากรทางการแพทย์ แต่ไม่ต้องเสี่ยงตามไปจับงูเพื่อเอาหลักฐาน

สรุปสั้น ๆ คือ ตรังคือจังหวัดที่มีอัตราผู้ป่วยจากงูพิษกัดสูงสุดตามข้อมูลที่อ้างถึง ไม่ใช่คำยืนยันว่ามีจำนวนงูมากที่สุดในประเทศ และไม่ว่าจะอยู่จังหวัดไหน การระวังจุดอับชื้น รอบบ้าน และพื้นที่รก ก็สำคัญกว่าการเดาว่างูจะอยู่ที่ไหนมากที่สุด