จังหวัดไหนในไทยที่เจอน้ำท่วมซ้ำซากแทบทุกปี

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คำตอบที่ตรงที่สุดคือ ไม่มีจังหวัดไหนที่ทั้งจังหวัดจมน้ำทุกปีแบบเหมารวมได้ แต่ประเทศไทยมีหลายจังหวัดที่มี “พื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก” อยู่จริง และเมื่อเข้าฤดูฝน ชื่อจังหวัดเดิม ๆ จึงมักกลับมาอยู่ในข่าวเสมอ

คำว่า “ท่วมทุกปี” มักหมายถึงบางอำเภอ บางตำบล หรือแนวลุ่มน้ำ ไม่ได้หมายความว่าคนทั้งจังหวัดต้องพายเรือไปทำงานพร้อมกันหมด เพราะในจังหวัดเดียวกันอาจมีทั้งเขตภูเขา เขตเมือง และพื้นที่ลุ่มต่ำที่รับน้ำไม่เท่ากัน

ภาพประกอบสร้างขึ้นเพื่ออธิบายลักษณะพื้นที่เสี่ยง

กลุ่มจังหวัดที่มักถูกพูดถึง

ภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย เช่น นครศรีธรรมราช สุราษฎร์ธานี พัทลุง และบางพื้นที่ของสงขลา มักเสี่ยงน้ำหลากและน้ำท่วมจากฝนหนักต่อเนื่อง โดยเฉพาะช่วงมรสุมที่ฝนตกสะสมในเวลาไม่นาน น้ำจากพื้นที่สูงไหลลงสู่ชุมชนและพื้นที่ราบได้เร็ว

ภาคอีสานตามลุ่มน้ำชีและมูล เช่น อุบลราชธานี ร้อยเอ็ด ยโสธร ศรีสะเกษ และนครราชสีมาบางส่วน มีโจทย์ต่างออกไป คือเป็นพื้นที่รับน้ำกว้าง เมื่อแม่น้ำสายหลักมีปริมาณมาก น้ำอาจเอ่อท่วมทุ่งและชุมชนริมน้ำเป็นเวลานาน

ส่วนภาคกลางและปริมณฑล โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มเจ้าพระยา เช่น พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี ชัยนาท ปทุมธานี นนทบุรี รวมถึงกรุงเทพฯ บางจุด มักเจอกับน้ำเหนือ น้ำฝนในเมือง และข้อจำกัดของทางระบายน้ำพร้อมกัน ความรู้สึกว่า “ท่วมซ้ำที่เดิม” จึงเกิดขึ้นได้ง่ายมาก

ทำไมที่เดิมถึงท่วมซ้ำ

เหตุผลไม่ได้มีแค่ฝนตกเยอะ พื้นที่ลุ่มต่ำและทางน้ำเก่าตามธรรมชาติจะรับน้ำก่อนอยู่แล้ว พอมีบ้าน ถนน หรือสิ่งปลูกสร้างเพิ่มขึ้น พื้นที่ให้น้ำกระจายและซึมลงดินก็ลดลง ขณะเดียวกันคลองตื้นเขิน ท่อระบายเล็ก หรือขยะอุดตัน ก็ทำให้น้ำฝนที่ควรไหลออกค้างอยู่บนถนนนานขึ้น

น้ำท่วมซ้ำซากจึงไม่ใช่เรื่องของจังหวัด “ดวงไม่ดี” แต่เป็นผลรวมของภูมิประเทศ ปริมาณฝน ระดับน้ำในแม่น้ำ การใช้ที่ดิน และการจัดการทางน้ำในจุดนั้น ๆ บางแห่งท่วมเพียงไม่กี่ชั่วโมง บางแห่งต้องรอน้ำลดเป็นวันหรือหลายสัปดาห์ ผลกระทบจึงไม่เท่ากัน

ควรถามให้แคบกว่าชื่อจังหวัด

ถ้ากำลังคิดจะซื้อบ้าน เปิดร้าน หรือเดินทางในฤดูฝน คำถามที่มีประโยชน์กว่าคือ “ซอยนี้เคยท่วมสูงแค่ไหน” “น้ำมาเร็วหรือแช่นาน” และ “มีทางระบายน้ำไปไหน” ลองถามคนในพื้นที่ ดูรอยระดับน้ำเดิม และเช็กข้อมูลเตือนภัยของหน่วยงานก่อนตัดสินใจ

เพราะคำว่า “จังหวัดน้ำท่วมทุกปี” ฟังจำง่าย แต่ความจริงอยู่ที่แผนที่ระดับตำบล ไปจนถึงระดับถนนหน้าบ้านเลยต่างหาก