เปิด 7 คณะเรียนยาว ต้องใช้เวลากี่ปีถึงจะจบ บางหลักสูตรเรียนถึง 6 ปี

การเลือกคณะมหาวิทยาลัย นอกจากดูว่าเรียนแล้วชอบหรือสามารถนำไปประกอบอาชีพอะไรได้บ้าง อีกเรื่องที่หลายคนมองข้ามคือ “ระยะเวลาเรียน” เพราะปริญญาตรีส่วนใหญ่ในประเทศไทยใช้เวลาประมาณ 4 ปี แต่บางหลักสูตรเป็นสายวิชาชีพที่ต้องเรียนทั้งภาคทฤษฎี ฝึกปฏิบัติ และเก็บประสบการณ์ในสถานที่จริง ทำให้ต้องใช้เวลานานกว่าหลักสูตรทั่วไป

หากพูดถึงหลักสูตรระดับปริญญาตรีที่ใช้เวลาเรียนนาน จะมีทั้งหลักสูตร 6 ปี และ 5 ปี โดยตัวอย่างที่น่าสนใจมีดังนี้

1. แพทยศาสตร์ — 6 ปี

คณะแพทยศาสตร์เป็นหนึ่งในหลักสูตรที่ใช้เวลาเรียนยาวที่สุดในระดับปริญญาตรีของไทย หลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิตของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกำหนดระยะเวลาศึกษา 6 ปี โดยช่วงแรกจะเน้นพื้นฐานวิทยาศาสตร์และความรู้ทางการแพทย์ ก่อนเข้าสู่การเรียนในระดับคลินิกและการฝึกปฏิบัติจริงมากขึ้นในช่วงชั้นปีหลัง ๆ

2. ทันตแพทยศาสตร์ — 6 ปี

ทันตแพทยศาสตร์ก็ใช้เวลาเรียนตามหลักสูตร 6 ปีเช่นกัน นักศึกษาต้องเรียนตั้งแต่พื้นฐานวิทยาศาสตร์ ไปจนถึงวิชาทางทันตกรรมและการฝึกปฏิบัติในคลินิก หลักสูตรทันตแพทยศาสตรบัณฑิตของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยระบุระยะเวลาศึกษา 6 ปีเต็มเวลา ขณะที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ก็ระบุเป็นหลักสูตร 6 ปีเช่นกัน

3. สัตวแพทยศาสตร์ — 6 ปี

การเป็นสัตวแพทย์ไม่ได้เรียนเฉพาะเรื่องการรักษาสัตว์เลี้ยง แต่ต้องศึกษาทั้งสัตว์เล็ก สัตว์ใหญ่ โรคสัตว์ การผ่าตัด ยา และการควบคุมโรคที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ หลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิตของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยใช้เวลา 6 ปี ส่วนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ก็ระบุหลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิตเป็นหลักสูตร 6 ปีเช่นกัน

4. เภสัชศาสตร์ — 6 ปี

เภสัชศาสตร์เป็นอีกหนึ่งสายวิชาชีพที่ต้องเรียนยาวถึง 6 ปี นักศึกษาต้องเรียนทั้งวิทยาศาสตร์ ยา การผลิตและควบคุมคุณภาพยา ตลอดจนการใช้ยาและการดูแลผู้ป่วย หลักสูตรเภสัชศาสตรบัณฑิตของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกำหนดระยะเวลา 6 ปี และหลักสูตรนานาชาติของมหาวิทยาลัยมหิดลก็ใช้เวลา 6 ปีเช่นกัน โดยปีสุดท้ายมีการฝึกปฏิบัติงานวิชาชีพอย่างเข้มข้น

4 กลุ่มแรกจึงถือเป็นสายที่เห็นได้ชัดว่าต้องใช้เวลาศึกษาถึง 6 ปี ซึ่งยาวกว่าปริญญาตรีทั่วไปประมาณ 2 ปี แต่ถ้ามองลงมาในกลุ่มหลักสูตร 5 ปี ก็ยังมีอีกหลายสายที่ต้องใช้เวลาเรียนมากกว่าหลักสูตร 4 ปี

5. สถาปัตยกรรม — 5 ปี

หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิตเป็นหลักสูตรวิชาชีพที่ใช้เวลา 5 ปี ตัวอย่างของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยระบุหลักสูตรสถาปัตยกรรมเป็น 5 ปี เนื้อหาครอบคลุมทั้งการออกแบบ การวางแผน การก่อสร้าง เทคโนโลยีอาคาร และการทำงานออกแบบอย่างเป็นระบบ จึงต้องใช้เวลาเรียนและทำโครงงานจำนวนมาก

6. สถาปัตยกรรมภายใน — 5 ปี

อีกหลักสูตรที่ใช้เวลา 5 ปีคือสถาปัตยกรรมภายใน นักศึกษาต้องเรียนเกี่ยวกับการออกแบบพื้นที่ การจัดสภาพแวดล้อมภายใน วัสดุ ระบบอาคาร และการนำเสนอผลงาน ซึ่งไม่ได้มีเพียงการเรียนทฤษฎี แต่ต้องใช้เวลาทำแบบและพัฒนาโครงการอย่างต่อเนื่อง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยระบุหลักสูตรสถาปัตยกรรมภายในเป็นหลักสูตร 5 ปี

7. ภูมิสถาปัตยกรรม — 5 ปี

ภูมิสถาปัตยกรรมเป็นอีกหลักสูตรที่ใช้เวลา 5 ปี เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการออกแบบพื้นที่ภายนอก สวน พื้นที่สาธารณะ และสภาพแวดล้อมโดยรวม ต้องผสมผสานความรู้ด้านการออกแบบ ธรรมชาติ และการวางแผนพื้นที่เข้าด้วยกัน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยระบุหลักสูตรภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิตเป็นหลักสูตร 5 ปี

เมื่อเปรียบเทียบกันแล้วจะเห็นว่า สายที่ใช้เวลาเรียนยาวไม่ได้หมายความว่าเรียน “ยากกว่า” ทุกคณะ แต่ส่วนใหญ่เป็นหลักสูตรวิชาชีพที่มีเนื้อหาเฉพาะทางจำนวนมาก และต้องมีการฝึกปฏิบัติจริงก่อนสำเร็จการศึกษา

กลุ่มที่ใช้เวลา 6 ปี ได้แก่ แพทยศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ สัตวแพทยศาสตร์ และเภสัชศาสตร์ ส่วนกลุ่มที่ใช้เวลา 5 ปี เช่น สถาปัตยกรรม สถาปัตยกรรมภายใน และภูมิสถาปัตยกรรม

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้หมายถึง “ระยะเวลาตามหลักสูตร” สำหรับการเรียนเต็มเวลาตามแผน ไม่ได้หมายความว่านักศึกษาทุกคนจะต้องจบภายในเวลานั้นเสมอไป หากลงทะเบียนไม่ครบ ถอนรายวิชา ติดวิชา หรือมีเงื่อนไขอื่นของมหาวิทยาลัย ก็อาจทำให้ใช้เวลาเรียนมากกว่าระยะเวลาที่กำหนดได้

ดังนั้น ก่อนเลือกคณะที่ต้องเรียน 5–6 ปี สิ่งที่ควรดูไม่ใช่แค่จำนวนปี แต่ควรดูด้วยว่าเรียนอะไรบ้าง ต้องฝึกงานหรือฝึกคลินิกมากแค่ไหน ค่าใช้จ่ายตลอดหลักสูตรเป็นอย่างไร และเมื่อเรียนจบแล้วสามารถประกอบวิชาชีพอะไรได้ เพราะระยะเวลาที่เพิ่มขึ้นอีก 1–2 ปี มาพร้อมกับการฝึกทักษะเฉพาะทางที่แตกต่างจากปริญญาตรีทั่วไปอย่างชัดเจน