จังหวัดที่มีสัดส่วนผู้สูงอายุสูงที่สุดในประเทศไทย

ลองเดินสำรวจแถวบ้านยามเช้าแล้วสังเกตดูไหมครับว่า ทุกวันนี้เราเจอคนวัยเกษียณออกมาออกกำลังกายมากกว่าวัยรุ่นวิ่งไปเรียนหนังสือ? สถิติระดับชาติยืนยันแล้วว่า ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ "สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์" เรียบร้อยแล้ว แต่สิ่งที่น่าตกใจยิ่งกว่าคือ สัดส่วนนี้ไม่ได้กระจายตัวเท่ากันทั่วประเทศ

คำว่า "สัดส่วนผู้สูงอายุ" วัดจากจำนวนประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปเทียบกับประชากรทั้งหมดในจังหวัดนั้นๆ จังหวัดที่เยาวชนและวัยทำงานย้ายออกไปเรียนหรือทำงานในเมืองใหญ่ ขณะที่อัตราการเกิดใหม่ในพื้นที่ต่ำติดดิน จะกลายเป็นจังหวัดที่สัดส่วนผู้สูงอายุพุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด

อันดับ 5: ชัยนาท

จังหวัดขนาดเล็กในภาคกลางตอนบนที่มีโครงสร้างเศรษฐกิจพึ่งพาการเกษตรเป็นหลัก คนรุ่นใหม่ส่วนใหญ่ย้ายเข้าสู่กรุงเทพฯ และนครสวรรค์ ทำให้อัตราส่วนวัยทำงานลดลงเรื่อยๆ ขณะที่กลุ่มผู้สูงอายุยังคงตั้งหลักแหล่งอยู่อาศัยในพื้นที่เดิมเป็นหลัก

อันดับ 4: สมุทรสงคราม

แม้อยู่ใกล้กรุงเทพฯ แต่ด้วยสภาพเมืองอนุรักษ์วิถีชีวิตดั้งเดิมและข้อจำกัดด้านผังเมืองที่ไม่เน้นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ แรงงานวัยรุ่นจึงย้ายออกไปทำงานในจังหวัดข้างเคียง ส่งผลให้สัดส่วนประชากรวัยเกษียณในสวนผลไม้และชุมชนริมน้ำสูงติดอันดับต้นๆ

อันดับ 3: สิงห์บุรี

เมืองสงบแห่งภาคกลางที่มีอัตราการเกิดใหม่ต่ำต่อเนื่องมาหลายทศวรรษ เมื่อรวมกับการย้ายออกของวัยแรงงาน ทำให้สิงห์บุรีกลายเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีอายุเฉลี่ยของประชากรสูงที่สุด และต้องการระบบบริการสุขภาพผู้สูงอายุในปริมาณมาก

อันดับ 2: ลำปาง

ศูนย์กลางภาคเหนือตอนบนที่ประสบปัญหาอัตราการเกิดต่ำรุนแรง ประกอบกับวัยทำงานหลั่งไหลเข้าสู่เชียงใหม่และกรุงเทพฯ สถิติระบุว่าชุมชนนอกเขตเมืองลำปางมีสัดส่วนผู้สูงอายุสูงถึงเกือบ 1 ใน 4 ของประชากรทั้งหมดในพื้นที่

อันดับ 1: แพร่

แชมป์จังหวัดที่มีสัดส่วนประชากรสูงอายุสูงที่สุดในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง ด้วยปัจจัยทางเศรษฐกิจที่ตัวเลือกงานสายทักษะสูงมีจำกัด คนรุ่นใหม่เกือบทั้งหมดจึงต้องย้ายถิ่นฐานหลังจบการศึกษา เหลือเพียงผู้สูงวัยอาศัยอยู่ในพื้นที่เป็นหลัก จนทำให้แพร่กลายเป็นห้องทดลองสังคมสูงวัยระดับประเทศ

จากการลงพื้นที่เมืองที่มีผู้สูงอายุหนาแน่น สิ่งที่พบเห็นได้ชัดคือ "การปรับตัวของเมือง" โรงเรียนขนาดเล็กหลายแห่งต้องปิดตัวลงหรือควบรวม ขณะที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ต้องเปลี่ยนภารกิจหลักมาดูแลผู้ป่วยติดบ้านและติดเตียงมากขึ้น

โครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนไปนี้เป็นสัญญาณเตือนว่า นโยบายการพัฒนาเมืองในอนาคตจะมองข้ามความสะดวกของผู้สูงวัยไม่ได้อีกต่อไป แล้วในชุมชนของคุณ ตอนนี้มีผู้สูงอายุอาศัยอยู่มากกว่าเด็กๆ หรือยังครับ?