คลองลัดโพธิ์ ทางลัดของน้ำที่ช่วยให้กรุงเทพฯ ระบายทันเวลา
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ภาพประกอบสร้างขึ้น
ถ้ามองจากแผนที่บริเวณพระประแดง จะเห็นว่าแม่น้ำเจ้าพระยาคดโค้งโอบพื้นที่บางกะเจ้าเป็นวงใหญ่ น้ำที่กำลังหลากจึงต้องเดินทางอ้อมไกลราว 18 กิโลเมตร กว่าจะออกสู่ทะเล แต่มีคลองเส้นหนึ่งที่ตัดผ่านช่วงคุ้งนั้นตรง ๆ ยาวเพียงประมาณ 600 เมตร นั่นคือ คลองลัดโพธิ์ ในตำบลทรงคนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ
ชื่อของคลองฟังดูเรียบง่าย แต่หน้าที่ไม่ธรรมดา เพราะมันถูกพัฒนาเป็นโครงการบริหารจัดการน้ำเพื่อช่วยระบายน้ำหลากจากแม่น้ำเจ้าพระยาให้ไปถึงอ่าวไทยได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะในจังหวะที่ต้องแข่งกับเวลาน้ำทะเลหนุน
ไม่ใช่แค่ขุดคลองให้กว้างขึ้น
เดิมคลองลัดโพธิ์ตื้นเขินและแคบลงมากจากการใช้พื้นที่รอบข้าง เมื่อมีการปรับปรุงตามแนวพระราชดำริ จึงมีการขุดลอกและก่อสร้างประตูระบายน้ำเพื่อให้คลองทำหน้าที่เป็นทางผันน้ำได้จริง โครงการเริ่มในปี 2546 โดยมีกรมชลประทานเป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก
หัวใจของระบบคือประตูระบายน้ำ 4 ช่อง เมื่อระดับน้ำและจังหวะทะเลเหมาะสมก็เปิดทางให้น้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยาไหลลัดออกทะเล แต่เมื่อน้ำทะเลหนุนก็ปิดบานประตูเพื่อลดการดันน้ำเค็มและน้ำทะเลย้อนเข้าทางคลอง หลักคิดจึงไม่ใช่ “เปิดไว้ตลอด” แต่คือ เปิดและปิดให้ถูกเวลา
จากทางอ้อมยาวเป็นทางลัดสั้น
ความฉลาดของคลองลัดโพธิ์อยู่ที่การใช้ภูมิประเทศเดิมให้เป็นประโยชน์ แทนที่จะปล่อยให้น้ำต้องไหลอ้อมคุ้งแม่น้ำขนาดใหญ่ ระบบนี้สร้างทางเลือกที่สั้นกว่ามากสำหรับช่วงที่ต้องเร่งระบาย ผลที่คาดหวังคือช่วยลดระดับน้ำในลำน้ำเจ้าพระยาตอนล่าง และบรรเทาความเสี่ยงน้ำล้นตลิ่งในพื้นที่กรุงเทพมหานครกับสมุทรปราการ
แน่นอนว่าคลองลัดโพธิ์ไม่ใช่ปุ่มกดแล้วน้ำท่วมทั้งกรุงเทพฯ หายไปทันที เพราะน้ำท่วมเมืองใหญ่ขึ้นกับฝน ปริมาณน้ำเหนือ ระบบท่อ คลองย่อย การใช้ที่ดิน และระดับทะเลอีกหลายเรื่อง แต่ในภาพรวมมันเป็นหนึ่งในชิ้นส่วนสำคัญของระบบระบายน้ำปลายน้ำ
งานวิศวกรรมที่คนมักนึกถึงเมื่อเกิดวิกฤต
ในวันที่ฝนไม่ตกและน้ำไหลปกติ ประตูระบายน้ำอาจดูเป็นเพียงโครงสร้างคอนกรีตริมคลอง แต่เมื่อปริมาณน้ำมากขึ้น สิ่งก่อสร้างแบบนี้คือพื้นที่ตัดสินใจระหว่าง “ปล่อยน้ำไปทางไหน” กับ “เก็บน้ำไว้แค่ไหน” ซึ่งส่งผลต่อบ้านเรือนและชุมชนจำนวนมาก
คลองลัดโพธิ์จึงน่าสนใจตรงที่เป็นบทเรียนเรื่องการแก้ปัญหาน้ำแบบไม่หวือหวา ใช้การมองเส้นทางน้ำทั้งระบบ แล้วทำให้ทางที่สั้นที่สุดทำงานได้ในเวลาที่จำเป็น บางครั้งโครงสร้างที่สำคัญที่สุดของเมือง อาจเป็นทางลัดที่เราแทบไม่ทันสังเกตเมื่อขับรถผ่านไป
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
เปิดเลขโดนใจ "เลขเจาะใจลุงหวัง" งวดประจำวันที่ 1 ธันวาคม 2569
แนวทางเลขเด็ด "เสือตกถังพลังเงินดี" งวดประจำวันที่ 1 ธันวาคม 2569
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
ประวัติมีดอีโต้ จากเครื่องมือช่างพื้นบ้านสู่มีดคู่ครัวของคนไทย ทำไมจึงเรียกว่า “อีโต้” และมีต้นกำเนิดมาจากไหน?
แฉบ่อขยะเถื่อนเขาไม้แก้ว! พบกากอุตสาหกรรมปริศนากองมหึมา เจอชื่อบริษัทจีนบนถุง จับตาเส้นทางขยะโยงใคร?
พุทธ อภิวรรณ น้ำตาแตก! เผยปมซื้อบ้านหลังใหญ่หวังเซอร์ไพรส์แม่ แต่กลับเจอประโยคเดียวจุกอก รู้ความจริงแม่ป่วยอัลไซเมอร์
GenZ ในตะวันตก หันกลับมาใช้มือถือปุ่มกดแล้ว
ตลกดังของญี่ปุ่น "ชินจิ ไซโตะ" ติดคุก 4 ปี ในข้อหาล่วงละเมิดทางเพศ
รู้หรือไม่? มีจังหวัดเดียวในไทยที่ไม่มีแม่น้ำสายหลักไหลผ่าน แต่ผู้คนยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ!
เปิดหมู่บ้านล้านนาที่ยังรักษาวิถีบรรพบุรุษ ทั้งภาษา อาหาร และประเพณีที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน
รู้หรือไม่?ประเทศไทยมีอำเภอที่ชื่อซ้ำและเหมือนกันถึง5จังหวัด
เปิด 10 เมืองสำคัญในยุคเริ่มต้นของการปกครอง มาเป็นการจังหวัดสำคัญของการปกครองสมัยใหม่


