หนวดหงอกได้ และบางคนเจอก่อนผมหงอกเสียอีก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ได้แน่นอน หนวดหงอกไม่ใช่เรื่องแปลกเลย เพราะเส้นหนวดก็เป็นเส้นขนที่งอกจากรูขุมขนเหมือนเส้นผม และมีระบบสร้างเม็ดสีของตัวเอง วันหนึ่งที่ส่องกระจกแล้วเห็นเส้นสีเงินโผล่ตรงคางหรือหนวดเหนือปาก จึงไม่ได้แปลว่าเส้นนั้นโดนแดดจนซีด แต่คือรูขุมขนบริเวณนั้นสร้างเมลานินได้น้อยลงหรือหยุดสร้างไปแล้ว

หงอกไม่ได้เริ่มพร้อมกันทั้งหัวทั้งหน้า เพราะรูขุมขนแต่ละจุดมีวงจรของตัวเอง บางคนผมบนศีรษะยังดำอยู่ แต่หนวดเริ่มมีเส้นขาวก่อน ขณะที่บางคนผมหงอกไปมากแล้ว หนวดกลับยังเข้มอยู่ก็มีได้เหมือนกัน

ทำไมเส้นหนวดถึงเปลี่ยนเป็นสีขาว

สีดำ น้ำตาล ทอง หรือแดงของเส้นขนมาจากเมลานิน ซึ่งสร้างโดยเซลล์สร้างเม็ดสีในรากขน เมื่ออายุมากขึ้น เซลล์และแหล่งสำรองของเซลล์เหล่านี้ค่อย ๆ ทำงานลดลง เส้นขนที่งอกชุดใหม่จึงมีเม็ดสีน้อยลง กลายเป็นเทา แล้วอาจขาวได้ในที่สุด

เรื่องนี้มีพันธุกรรมเป็นตัวกำหนดสำคัญมาก ถ้าคนในบ้านผมหรือหนวดหงอกเร็ว โอกาสที่เราจะเจอภาพเดียวกันก็มักมากขึ้น จึงไม่ควรเอาอายุของตัวเองไปเทียบกับเพื่อนแล้วตกใจว่า “ทำไมฉันแก่กว่าเขา” เพราะนาฬิกาของรูขุมขนแต่ละคนเดินไม่เท่ากัน

ความเครียด การสูบบุหรี่ ภาวะโภชนาการไม่สมบูรณ์ และโรคบางอย่างอาจเกี่ยวข้องกับผมหงอกก่อนวัยได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าเห็นหนวดขาวหนึ่งเส้นแล้วต้องสรุปว่าร่างกายมีโรคทันที ส่วนใหญ่ก็เป็นความเปลี่ยนแปลงตามพันธุกรรมและวัยธรรมดา

ถอนแล้วจะหงอกหนักกว่าเดิมไหม

ความเชื่อที่ว่าถอนเส้นหงอกหนึ่งเส้นแล้วจะมีเส้นใหม่งอกมาหลายเส้น ไม่จริง รูขุมขนหนึ่งรูโดยทั่วไปสร้างเส้นขนได้ทีละเส้น การถอนอาจทำให้เส้นเดิมหลุดไป แต่ไม่ได้สั่งให้รูขุมขนข้าง ๆ ผลิตหนวดขาวเพิ่มขึ้น

ถึงอย่างนั้นก็ไม่จำเป็นต้องถอนบ่อย เพราะการดึงซ้ำ ๆ อาจระคายผิว ทำให้ขนคุด หรือเกิดรูขุมขนอักเสบได้ โดยเฉพาะบริเวณหนวดที่ผิวหน้าไวกว่า ถ้ารำคาญตา จะเล็มให้สั้น โกน หรือย้อมด้วยผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบมาสำหรับเคราและทดสอบการแพ้ก่อนก็เป็นทางเลือกที่อ่อนโยนกว่า

เมื่อไรควรลองคุยกับแพทย์

ถ้าหนวดหรือผมหงอกเร็วมากร่วมกับอาการอื่น เช่น อ่อนเพลียง่าย ซีด น้ำหนักเปลี่ยนผิดปกติ ผมร่วงเป็นหย่อม หรือผิวหนังมีรอยด่างขาว ค่อยพิจารณาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่รักษาได้ เช่น ภาวะขาดสารอาหารหรือปัญหาเกี่ยวกับต่อมไทรอยด์

แต่ถ้ามีเพียงหนวดสีเงินไม่กี่เส้นโดยไม่มีอาการอะไร นั่นมักเป็นเรื่องธรรมชาติของรากขนมากกว่า บางทีหนวดหงอกก็ไม่ได้ประกาศว่าเราแก่ แค่มันบอกว่ารูขุมขนตรงคางเริ่มมีบุคลิกของตัวเองแล้วเท่านั้น