หญ้าขัด วัชพืชริมทางสารพัดประโยชน์ จากต้นหญ้าสู่ไม้กวาดคู่บ้าน

หญ้าขัด” วัชพืชริมทางสารพัดประโยชน์ จากต้นหญ้าสู่ไม้กวาดคู่บ้าน   หญ้าขัด (Sida acuta Burm. f.) เป็นพืชล้มลุกในวงศ์ชบา (Malvaceae) ที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย มักขึ้นตามริมทาง พื้นที่รกร้าง และบริเวณแปลงเกษตร

แม้จะเป็นพืชที่พบเห็นได้ง่ายและหลายคนมองว่าเป็นวัชพืช แต่หญ้าขัดกลับมีประโยชน์หลากหลาย ทั้งในด้านการทำเครื่องใช้ในบ้าน การช่วยยึดหน้าดิน และการใช้เป็นสมุนไพรตามภูมิปัญญาไทย

ประโยชน์และการใช้ประโยชน์

ทำไม้กวาดหญ้าขัด
เมื่อต้นแก่จัด ลำต้นจะมีลักษณะเหนียว แข็ง และค่อนข้างทนทาน จึงนิยมนำมาตัด ตากแดดให้แห้ง แล้วมัดรวมกันเป็นไม้กวาด สำหรับกวาดลานบ้าน ทำไม้กวาดส่งออกต่างประเทศสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน กวาดลานดิน หรือพื้นปูน แล้วยังทำเป็นสีสันไว้วางในงานแต่ง งานเทศกาลต่างๆในวัดในหมู่บ้าน สารพัดประโยชน์

ช่วยยึดหน้าดิน
ระบบรากและลำต้นของหญ้าขัดช่วยยึดเกาะดิน ลดการชะล้างพังทลายของหน้าดินในพื้นที่รกร้างหรือพื้นที่เกษตรบางแห่ง

การใช้เป็นสมุนไพรพื้นบ้าน

ตามภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน มีการนำส่วนต่าง ๆ ของหญ้าขัดมาใช้ในหลายรูปแบบ เช่น

ราก นำมาต้มน้ำดื่ม ใช้ตามตำรับพื้นบ้านเพื่อช่วยขับปัสสาวะ บรรเทาอาการปัสสาวะขัด แก้ไข้ แก้ท้องเสีย และบำรุงธาตุ

ใบและลำต้น นำมาตำแล้วใช้พอกหรือทาบริเวณที่มีฝี อาการปวดบวม รวมถึงใช้ตามภูมิปัญญาพื้นบ้านสำหรับอาการจากแมลงสัตว์กัดต่อย

ทั้งต้น นำมาต้มน้ำสำหรับอาบ เพื่อช่วยบรรเทาอาการผื่นคันและระคายเคืองผิวหนัง

หญ้าขัดจึงเป็นอีกหนึ่งพืชริมทางที่แม้ดูธรรมดา แต่มีคุณค่าในวิถีชีวิตของคนไทย ทั้งการนำมาทำเครื่องใช้ในบ้านและการใช้ประโยชน์ตามภูมิปัญญาสมุนไพรพื้นบ้าน

หมายเหตุ: สรรพคุณทางยาข้างต้นเป็นการใช้ตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน ไม่ควรใช้แทนการรักษาทางการแพทย์ และควรศึกษาความปลอดภัยและขนาดการใช้ก่อนนำมารับประทาน