ชุมชนชายฝั่งทะเลของไทยที่หายไปจากแผนที่

หากคุณดูแผนที่ประเทศไทยเมื่อ 50 ปีก่อน Compare กับแผนที่ดาวเทียมในปัจจุบัน คุณจะได้เห็นความจริงที่น่าตกใจว่า แผ่นดินไทยบริเวณชายฝั่งอ่าวไทยตอนบน ได้หายไปในทะเลแล้วนับหมื่นไร่! บ้านเรือน วัด และโรงเรียนจำนวนมาก ถูกคลื่นยักษ์กัดเซาะจนจมอยู่ใต้ผืนน้ำอย่างสิ้นเชิง

ปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งและระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ไม่ใช่เรื่องในหนังวิทยาศาสตร์ แต่เป็นภัยเงียบที่กัดกินแผ่นดินไทยมานานหลายทศวรรษ เกิดจากปัจจัยผสมผสาน ทั้งการลดลงของป่าชายเลนตามธรรมชาติ การขุดเจาะน้ำบาดาลในอดีตทำให้แผ่นดินทรุดตัว และทิศทางคลื่นลมที่เปลี่ยนไปจากภาวะโลกร้อน

1. บ้านขุนสมุทรจีน จังหวัดสมุทรปราการ

ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดของชุมชนที่ถูกทะเลกลืนหาย แผ่นดินชายฝั่งถูกคลื่นกัดเซาะร่นเข้ามาในร่นระยะทางกว่า 1–2 กิโลเมตร เสาไฟและอุโบสถวัดขุนสมุทรจีนดั้งเดิมบัดนี้ตั้งอยู่กลางน้ำทะเล ชาวบ้านต้องอพยพย้ายบ้านถอยหลังหนีน้ำถึง 3–4 ครั้งในรอบหนึ่งชีวิต

2. ชายฝั่งย่านบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร

พื้นที่ติดทะเลเพียงแห่งเดียวของกรุงเทพฯ ที่สูญเสียแผ่นดินไปแล้วหลายพันไร่ แหล่งอนุบาลสัตว์น้ำและป่าชายเลนดั้งเดิมถูกคลื่นทะเลกัดเซาะจนเหลือเพียงตอไม้และคันดินกั้นน้ำชั่วคราว ปัจจุบันต้องทุ่มงบประมาณปลูกป่าชายเลนและทำแนวไม้ไผ่กั้นคลื่นเพื่อยื้อแผ่นดินที่เหลือไว้

3. ชายฝั่งแถบจังหวัดสมุทรสาคร และสมุทรสงคราม

พื้นที่ปากอ่าวที่มีเนื้อดินเป็นโคลนเลน เมื่อป่าชายเลนธรรมชาติถูกทำลายเพื่อเปลี่ยนเป็นฟาร์มกุ้งในอดีต ชายฝั่งจึงไร้เกราะป้องกัน คลื่นมรสุมกัดเซาะแนวแผ่นดินหายไปปีละหลายเมตร ส่งผลให้หมู่บ้านประมงดั้งเดิมหลายแห่งต้องล่มสลายไปในที่สุดในมุมมองของผม สิ่งที่น่ากลัวที่สุดของการกัดเซาะชายฝั่งคือ "มันเป็นการสูญเสียแบบถาวร" แผ่นดินที่จมหายไปในทะเลไม่สามารถสร้างกลับคืนมาได้ง่ายๆ ชาวบ้านไม่ได้เสียแค่บ้าน แต่มันคือการสูญเสียประวัติศาสตร์ ชุมชน และวิถีชีวิตประมงพื้นบ้านที่สืบทอดกันมาหลายรุ่นการกู้วิกฤตชายฝั่งทะเลไทยจำเป็นต้องอาศัยการแก้ไขทางธรรมชาติบำบัด ควบคู่ไปกับการหยุดทำลายป่าชายเลน แล้วคุณเคยไปเที่ยวสถานที่ท่องเที่ยวชายทะเลที่เคยเห็นในอดีต แล้วพบว่าหาดทรายหดหายไปบ้างไหมครับ?