จังหวัดที่สัดส่วนพื้นที่ป่าไม้ลดลงเร็วที่สุดในรอบทศวรรษ — จังหวัดไหนอันดับหนึ่ง?

เคยสงสัยกันไหมครับว่า ผืนป่าสีเขียวเข้มบนขอบเขาที่เราเคยเห็นผ่านกระจกรถตอนเด็กๆ หายไปไหนกันหมด? หลายคนอาจคิดว่าป่าไม้ในเมืองไทยถูกอนุรักษ์ไว้อย่างดีแล้วตามกฎหมาย แต่ถ้าลองกางตัวเลขสถิติกรมป่าไม้ในรอบทศวรรษที่ผ่านมา จะพบความจริงน่าตกใจว่าไทยเสียพื้นที่ป่าไปหลักล้านไร่ปัจจัยสำคัญไม่ได้มาจากนายทุนลักลอบตัดไม้เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการขยายตัวของพืชเกษตรเชิงเดี่ยว การบุกรุกพื้นที่เชิงเขาเพื่อทำรีสอร์ตท่องเที่ยว และปัญหาไฟป่าที่เกิดขึ้นซ้ำซากทุกปี ส่งผลให้บางจังหวัดที่เคยได้ชื่อว่าเป็น "เมืองแห่งผืนป่า" กลับมีสัดส่วนป่าไม้ลดลงอย่างก้าวกระโดด

อันดับ 5: เลย

จังหวัดในแถบอีสานเหนือที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้ลดลงอย่างต่อเนื่องจากการปรับเปลี่ยนพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมและที่เชิงเขาให้กลายเป็นแปลงปลูกยางพาราและมันสำปะหลัง ประกอบกับการขยายตัวของแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่ดึงดูดการสร้างสิ่งปลูกสร้างใหม่ๆ

อันดับ 4: เพชรบูรณ์

การขยายตัวของการเกษตรบนพื้นที่สูง โดยเฉพาะการทำแปลงปลูกกะหล่ำปลีและพืชไร่บริเวณเขาค้อและภูทับเบิก ดันให้ผืนป่าธรรมชาติถูกแผ้วถางกลายเป็นแปลงเกษตรลอยฟ้า ส่งผลให้ความสมบูรณ์ของป่าไม้ลดลงอย่างเห็นได้ชัดในรอบไม่กี่ปีมานี้

อันดับ 3: ตาก

แม้จะเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่อย่างห้วยขาแข้งและอุ้มผาง แต่พื้นที่ป่านอกเขตอนุรักษ์กลับลดลงเรื่อยๆ จากปัญหาการทำเกษตรข้ามชายแดน การบุกรุกถางป่าเพื่อทำไร่อ้อยและข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ รวมถึงไฟป่าซ้ำซากในฤดูแล้งที่เผาทำลายลูกไม้ใหม่ทุกปี

อันดับ 2: เชียงใหม่

ศูนย์กลางภาคเหนือที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ แต่กลับเสียพื้นที่ป่าไปอย่างน่าเสียดาย สาเหตุหลักมาจากไฟป่าในฤดูร้อนที่เผาผลาญป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณนับแสนไร่ ร่วมกับการขยายตัวของชุมชนและสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อรองรับการท่องเที่ยวรอบนอกเขตเมือง

อันดับ 1: น่าน

แชมป์สัดส่วนป่าลดลงเร็วที่สุดอย่างน่าตกใจ จากอดีตที่เป็นเมืองแห่งป่าสมบูรณ์ แต่การทะลักเข้ามาของพืชเศรษฐกิจอย่าง "ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์" ในช่วงสิบกว่าปีที่ผ่านมา ทำให้ภูเขาสีเขียวถูกเปลี่ยนสภาพกลายเป็น "เขาหัวโล้น" นับแสนไร่ จนกลายวาระแห่งชาติที่ต้องเร่งฟื้นฟูอยู่ในปัจจุบัน

จากประสบการณ์ที่ผมเคยเดินทางสำรวจพื้นที่ภาคเหนือ ปรากฏการณ์เขาหัวโล้นไม่ได้ส่งผลแค่เรื่องความสวยงาม แต่คือชนวนเหตุของภัยพิบัติ ดินภูเขาที่ไร้รากไม้ยึดเกาะ เมื่อเจอฝนตกหนักสะสมเพียงไม่กี่ hours ก็พร้อมจะถล่มลงมาเป็นโคลนตมทับหมู่บ้านด้านล่างทันทีการสูญเสียพื้นที่ป่าไม่ใช่เรื่องไกลตัวของคนในเมืองหลวงเลยครับ เพราะเมื่อป่าหายไป ตัวดูดซับคาร์บอนและเครื่องกรองอากาศธรรมชาติก็หายไปด้วย แล้วจังหวัดของคุณ ทุกวันนี้ยังมองเห็นผืนป่าสมบูรณ์เหมือนในอดีตอยู่ไหมครับ?