หัวเราะจนกรามค้างได้จริงไหม และควรทำอย่างไรเมื่อปากปิดไม่ลง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสียงหัวเราะอาจหยุดไปแล้ว แต่ปากกลับปิดไม่สนิท ขากรรไกรปวดตึง พูดไม่ชัด และเริ่มตกใจว่า “กรามค้าง” แบบนี้เกิดขึ้นได้จริงหรือเปล่า คำตอบคือ เกิดได้จริง แม้ไม่ได้พบในทุกคน และส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากการหัวเราะอย่างเดียว

ตอนหัวเราะหนัก เรามักอ้าปากกว้างนานกว่าปกติ ข้อต่อขากรรไกรที่อยู่หน้าใบหูทั้งสองข้างต้องเลื่อนและหมุนทำงานต่อเนื่อง หากกล้ามเนื้อเกร็งมาก ข้อต่อระคายเคือง หรือมีแนวโน้มข้อต่อหลวมอยู่แล้ว อาจเกิดอาการตึง เจ็บ อ้าหรือหุบปากได้ไม่สุดได้

กรามค้างมีสองแบบที่คนมักเรียกรวมกัน

แบบแรกคือกรามเมื่อยหรือข้อต่อขากรรไกรติดขัดชั่วคราว อาจมีเสียงกึก ๆ คลิก ๆ เจ็บหน้าใบหู หรืออ้าปากได้น้อยลง แต่ยังพอขยับและหุบปากได้ อาการกลุ่มนี้มักเกี่ยวกับกล้ามเนื้อเคี้ยวเกร็ง การกัดฟัน เคี้ยวของแข็ง หรืออ้าปากกว้างเกินไป

อีกแบบที่ต้องระวังกว่าคือขากรรไกรเคลื่อนหลุดจากตำแหน่ง ปากจะอ้าค้างและ พยายามหุบก็หุบไม่ลง อาจน้ำลายไหล พูดลำบาก ปวดมาก หรือคางเบี้ยวไปด้านหนึ่งได้ เรื่องนี้ไม่ได้มีไว้แค่ในฉากตลก เพราะควรให้แพทย์หรือทันตแพทย์ช่วยจัดกลับเข้าที่

อย่าฝืนดันกรามกลับเอง

ถ้าปากยังขยับได้และเป็นเพียงอาการตึงปวด ให้พักการใช้กรามก่อน เลือกอาหารนิ่มชั่วคราว งดหมากฝรั่ง ของเหนียว ของแข็ง หรือการอ้าปากกว้างเพื่อ “ลองดูว่ายังค้างไหม” เพราะยิ่งทดสอบบ่อย กล้ามเนื้อยิ่งเกร็ง

ประคบเย็นหรืออุ่นผ่านผ้าบาง ๆ แบบที่รู้สึกสบายกว่าอาจช่วยบรรเทาได้ แต่ไม่ควรนวดแรง ดึงคาง หรือให้คนอื่นช่วยโยกกรามกลับเอง เพราะถ้าเป็นกรามเคลื่อนจริง การฝืนทำอาจเจ็บและบาดเจ็บเพิ่ม

สัญญาณที่ไม่ควรรอดูอาการ

• ปากอ้าค้างและหุบไม่ได้

• ปวดมาก คางเอียง หรือกัดฟันไม่สบเหมือนเดิม

• เกิดหลังถูกกระแทกที่หน้า คาง หรืออุบัติเหตุ

• กลืนลำบาก น้ำลายไหลมาก หายใจลำบาก หรือหน้าบวมเร็ว

• อาการล็อกหรือปวดกรามเกิดซ้ำบ่อย

กรณีปากปิดไม่ลงหรือปวดรุนแรง ควรไปห้องฉุกเฉินหรือพบทันตแพทย์/แพทย์ทันที ระหว่างเดินทางพยายามประคองกรามให้อยู่นิ่ง ๆ รับประทานหรือดื่มอย่างระวัง ไม่ต้องพิสูจน์ความอึดด้วยการฝืนเคี้ยวของแข็ง

หากเป็นเพียงอาการเมื่อยหลังหัวเราะหรือหาวกว้าง แล้วดีขึ้นภายในไม่นาน ก็อาจเป็นสัญญาณให้พักกรามและสังเกตพฤติกรรมอย่างกัดฟันตอนนอน ชอบเคี้ยวน้ำแข็ง หรือเอามือเท้าคางนาน ๆ ซึ่งเพิ่มภาระให้ข้อต่อโดยไม่รู้ตัว

หัวเราะจนปวดท้องยังฟังดูคุ้มอยู่บ้าง แต่หัวเราะจนกรามไม่ยอมกลับบ้านนั้นไม่ใช่เรื่องที่ควรฝืน ถ้าปากปิดไม่ได้หรืออาการไม่เหมือนทุกครั้ง การให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจคือทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า