เปิด 7 นักเขียนบทที่อยู่เบื้องหลังหนังและละครดัง รายได้มาจากทางไหน

เวลาชมภาพยนตร์หรือดูละคร หลายคนอาจจำชื่อพระเอก นางเอก หรือผู้กำกับได้ แต่เบื้องหลังอีกหนึ่งอาชีพที่มีส่วนสำคัญอย่างมากคือ “นักเขียนบท” เพราะก่อนเรื่องราวจะกลายเป็นภาพบนหน้าจอ ต้องผ่านการคิดโครงเรื่อง สร้างตัวละคร วางปม ขัดเกลาบทสนทนา และปรับบทให้เหมาะกับการถ่ายทำ

 

ที่น่าสนใจคือ นักเขียนบทชื่อดังบางคนไม่ได้หาเงินจากการเขียนบทเพียงอย่างเดียว แต่สามารถต่อยอดไปสู่งานกำกับ การผลิตภาพยนตร์ การทำบริษัทโปรดักชัน รวมถึงรายได้จากทรัพย์สินทางปัญญาได้อีกด้วย

 

1. ศัลยา สุขะนิวัตติ์ — นักเขียนบทละครระดับตำนาน

 

ศัลยา สุขะนิวัตติ์ เป็นชื่อที่อยู่ในวงการบทละครโทรทัศน์ไทยมานานกว่า 30 ปี และมีผลงานบทโทรทัศน์จำนวนมากกว่า 100 ชิ้น ผลงานที่เป็นที่รู้จัก เช่น สายโลหิต นางทาส ญาติกา ปู่โสมเฝ้าทรัพย์ ดอกโศก และดอกส้มสีทอง

 

รายได้ของนักเขียนบทระดับนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ค่าจ้างเขียนเรื่องหนึ่งเรื่อง เพราะผลงานแต่ละเรื่องอาจเกี่ยวข้องกับการซื้อลิขสิทธิ์ การดัดแปลงบทประพันธ์ และการนำผลงานกลับมาสร้างใหม่ในอนาคต

 

งานประเภทละครย้อนยุคยังต้องใช้เวลาศึกษาข้อมูลอย่างละเอียด เช่น ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ภาษา และรายละเอียดของยุคสมัย ทำให้งานเขียนบทหนึ่งเรื่องอาจใช้เวลานานเป็นปีได้

 

2. ปราณประมูล — เขียนบทละครมาแล้วกว่า 70 เรื่อง

 

“ปราณประมูล” หรือ ทิพย์ธิดา ศรัทธาทิพย์ เป็นอีกหนึ่งนักเขียนบทละครที่มีประสบการณ์สูง โดย Thai PBS ระบุว่า หากนับตั้งแต่บทละครเรื่องแรกในปี 2525 จนถึงปี 2567 เธอมีผลงานผ่านมือมาแล้วประมาณ 70 เรื่อง

 

ผลงานของเธอมีทั้ง ปลายจวัก ทุ่งเสน่หา และบุษบาลุยไฟ ซึ่งสะท้อนว่าความสามารถของนักเขียนบทสามารถสร้างมูลค่าให้กับละครได้ตั้งแต่ขั้นตอนการพัฒนาเรื่องไปจนถึงการผลิตออกสู่ผู้ชม

 

รายได้จึงอาจมาจากค่าจ้างเขียนบทเป็นเรื่อง ค่าพัฒนาบท หรือค่าตอบแทนตามสัญญากับผู้ผลิต โดยรายละเอียดจริงของแต่ละสัญญาไม่ได้ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ

 

3. ยิ่งยศ ปัญญา — จากบทละครสู่ผลงานที่คนดูจำได้

 

ยิ่งยศ ปัญญา เป็นอีกชื่อที่มีผลงานในวงการละครไทยมายาวนาน และเป็นหนึ่งในนักเขียนบทที่ถูกพูดถึงในแวดวงละคร โดยเฉพาะผลงาน “กรงกรรม” ซึ่งได้รับความสนใจอย่างมากจากผู้ชม

 

จุดสำคัญของนักเขียนบทอาชีพคือไม่ได้ทำหน้าที่เพียงพิมพ์บทสนทนา แต่ต้องสามารถนำเรื่องต้นฉบับมาปรับให้กลายเป็นบทที่เหมาะกับโทรทัศน์หรือแพลตฟอร์มสมัยใหม่

 

รายได้จึงมักผูกกับการรับจ้างพัฒนาบทและเขียนบทตามโปรเจกต์ ขณะที่นักเขียนที่มีชื่อเสียงและประสบการณ์มากขึ้นก็มีอำนาจต่อรองค่าตอบแทนและเงื่อนไขสัญญามากขึ้น

 

4. อภิรักษ์ ชัยปัญหา — นักเขียนบทที่ขยับจากละครสู่ซีรีส์

 

อภิรักษ์ ชัยปัญหา เป็นนักเขียนบทละครและซีรีส์ที่มีผลงานหลายแนว โดย Creative Economy Agency ระบุว่าเขาเคยเริ่มต้นจากการทำงานด้านการศึกษาและละครเวที ก่อนเข้าสู่วงการเขียนบทโทรทัศน์และซีรีส์ และต่อมาได้ร่วมก่อตั้งบริษัท ALLTHIS Entertainment เพื่อผลิตสื่อให้กับสถานีโทรทัศน์ ค่ายละคร และแพลตฟอร์มออนไลน์

 

กรณีนี้เห็นได้ชัดว่าเส้นทางรายได้ของนักเขียนบทสามารถขยายออกไปได้มากกว่าการรับค่าจ้างเขียนบท

 

จากเดิมที่รับค่าตอบแทนจากการเขียนบท เมื่อมีประสบการณ์และเครือข่ายมากขึ้น สามารถต่อยอดไปสู่การทำโปรดักชันเฮาส์ รับผลิตคอนเทนต์ หรือพัฒนาผลงานให้กับแพลตฟอร์มต่าง ๆ ได้

 

5. นนทรีย์ นิมิบุตร — นักเขียนบทที่ต่อยอดสู่งานกำกับและโปรดิวซ์

 

นนทรีย์ นิมิบุตร เป็นอีกหนึ่งคนในวงการภาพยนตร์ไทยที่ทำงานหลายบทบาท ทั้งผู้กำกับ นักเขียนบท และผู้ผลิตภาพยนตร์ ผลงานที่เป็นที่รู้จักมีทั้ง นางนาก จันดารา โอเค เบตง และผลงานบน Netflix ในเวลาต่อมา

 

เมื่อทำงานหลายตำแหน่ง รายได้จึงไม่ได้มาจากค่าจ้างเขียนบทเพียงอย่างเดียว แต่อาจมาจากค่ากำกับ ค่าผลิต หรือรายได้จากการร่วมพัฒนาโปรเจกต์

 

นี่เป็นตัวอย่างของนักสร้างสรรค์ที่สามารถเปลี่ยน “ความสามารถในการเขียนเรื่อง” ให้กลายเป็นอาชีพในหลายตำแหน่งของอุตสาหกรรมภาพยนตร์

 

6. นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ — เขียนบท กำกับ และทำงานเขียนควบคู่กัน

 

นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ เป็นทั้งนักเขียนบท นักเขียน และผู้กำกับภาพยนตร์ โดยเว็บไซต์ของเจ้าตัวระบุผลงานเขียนบทหลายเรื่อง เช่น รถไฟฟ้า..มาหานะเธอ, Top Secret วัยรุ่นพันล้าน, รัก 7 ปี ดี 7 หน และ Home ความรัก ความสุข ความทรงจำ

 

เส้นทางรายได้ของนวพลจึงมีหลายช่องทาง ตั้งแต่การรับงานเขียนบท งานกำกับ ไปจนถึงงานเขียนประเภทอื่น ๆ

 

นอกจากนี้ การมีผลงานเป็นของตัวเองยังช่วยให้ผู้สร้างสามารถพัฒนาชื่อเสียงและต่อยอดไปยังโปรเจกต์ใหม่ ๆ ได้มากกว่าการรับจ้างเขียนบทเพียงอย่างเดียว

 

7. เต๋อ ฉันทวิชช์ — นักแสดงที่มีผลงานเขียนบทหนังดังจำนวนมาก

 

ฉันทวิชช์ ธนะเสวี หรือ “เต๋อ” เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ เพราะทำงานทั้งเบื้องหน้าและเบื้องหลัง ผลงานเขียนบทมีทั้ง สี่แพร่ง ตอนคนกลาง ห้าแพร่ง ตอนคนกอง กวน มึน โฮ ATM เออรัก เออเร่อ พี่มากพระโขนง และแฟนเดย์..แฟนกันแค่วันเดียว

 

โดยเฉพาะ “พี่มากพระโขนง” เป็นหนึ่งในผลงานที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง และเต๋อมีส่วนร่วมในการเขียนบท โดย Major Cineplex ระบุว่าภาพยนตร์เรื่องนี้ทำรายได้ทั่วประเทศมากกว่า 1,000 ล้านบาท

 

แต่สิ่งที่ต้องแยกให้ออกคือ รายได้ของภาพยนตร์กับรายได้ของนักเขียนบทไม่ใช่สิ่งเดียวกัน หนังทำเงิน 1,000 ล้านบาทไม่ได้หมายความว่านักเขียนบทจะได้รับเปอร์เซ็นต์จากรายได้ทั้งหมด เพราะค่าตอบแทนขึ้นอยู่กับสัญญาและสิทธิที่ตกลงกับผู้ผลิต

 

แล้วนักเขียนบทไทยได้เงินจากทางไหนบ้าง?

 

โดยหลัก ๆ สามารถแบ่งรายได้ออกได้หลายทาง

 

1. ค่าจ้างเขียนบท

เป็นรายได้พื้นฐานจากการรับงานเขียนบทภาพยนตร์ ละคร หรือซีรีส์

 

2. ค่าพัฒนาเรื่องและบท

บางโปรเจกต์อาจจ่ายตั้งแต่ขั้นตอนคิดคอนเซปต์ วางโครงเรื่อง ทำ Treatment ไปจนถึงเขียนบทฉบับสมบูรณ์

 

3. ค่าลิขสิทธิ์และสิทธิในการใช้ผลงาน

กรมทรัพย์สินทางปัญญาระบุว่าการบริหารจัดการสิทธิเป็นประเด็นสำคัญสำหรับนักสร้างสรรค์ เพราะลิขสิทธิ์สามารถนำไปต่อยอดเป็นโอกาสทางธุรกิจและตลาดต่างประเทศได้

 

4. รายได้จากการเป็นผู้กำกับหรือโปรดิวเซอร์

นักเขียนบทบางคนมีความสามารถหลายด้าน จึงสามารถรับงานกำกับหรือผลิตผลงานไปพร้อมกัน

 

5. รายได้จากบริษัทผลิตคอนเทนต์

เมื่อเติบโตจนมีทีมและบริษัทของตัวเอง รายได้อาจเปลี่ยนจากการรับค่าจ้างรายโปรเจกต์มาเป็นรายได้จากการรับผลิตและพัฒนาคอนเทนต์

 

ตัวเลขค่าจ้างจริงต้องดูเป็นรายกรณี

 

สิ่งที่ไม่ควรทำคือการนำตัวเลขค่าจ้างของนักเขียนคนหนึ่งไปเหมารวมว่าเป็นมาตรฐานของทั้งวงการ เพราะข้อมูลจากรายงานอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยระบุว่ารูปแบบการจ้างมีหลายแบบ และบางสตูดิโอมีการจ่ายค่าตอบแทนนักเขียนบทเป็นรายเดือน โดยข้อมูลจากการสัมภาษณ์ในรายงานระบุว่าบางแห่งเริ่มต้นราว 15,000 บาทต่อเดือน ขณะที่การทำงานเป็นทีมอาจทำให้รายได้เฉลี่ยต่อคนลดลง

 

ยิ่งไปกว่านั้น งานสำรวจอุตสาหกรรมนักเขียนบทยังสะท้อนว่าคนทำงานจำนวนหนึ่งมองว่าค่าตอบแทนไม่สอดคล้องกับระยะเวลาและปริมาณงานที่ใช้ในการพัฒนาบท

 

ดังนั้น นักเขียนบทชื่อดังอาจมีรายได้สูงจากการรับงานหลายโปรเจกต์และการต่อยอดสิทธิหรือธุรกิจ แต่ ยังไม่มีข้อมูลสาธารณะที่น่าเชื่อถือเพียงพอที่จะระบุว่าแต่ละคนได้รับค่าจ้างต่อเรื่องเท่าไร จึงไม่ควรใส่ตัวเลขแบบฟันธงหากไม่มีเอกสารหรือคำให้สัมภาษณ์จากเจ้าตัว

 

ท้ายที่สุด อาชีพนักเขียนบทอาจเป็นงานที่คนดูแทบไม่เห็นชื่อ แต่เป็นหนึ่งในจุดเริ่มต้นสำคัญของภาพยนตร์และละครทุกเรื่อง และในยุคที่คอนเทนต์ไทยสามารถเดินทางไปต่างประเทศได้ “บท” จึงไม่ได้มีค่าแค่ในวันที่ถูกนำไปถ่ายทำ แต่ยังสามารถกลายเป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่นำไปต่อยอดทางธุรกิจได้อีกด้วย