ทำไมเสียงเราในคลิปถึงฟังแปลก ทั้งที่คนอื่นได้ยินแบบนี้มาตลอด

เชื่อว่าเกือบทุกคนต้องเคยอัดเสียงตัวเอง ไม่ว่าจะผ่านคลิปวิดีโอ ข้อความเสียงในแอปพลิเคชัน หรือเสียงร้องเพลง แล้วพอเปิดฟังกลับต้องรู้สึกตกใจ เผลออุทานในใจว่า “นี่เสียงใครวะ?” หรืออับอายจนไม่อยากฟังต่อ

เสียงที่ได้ยินจากลำโพงอาจฟังแหลม บาง หรือแปลกไปจาก “เสียงในหัว” ที่เราคุ้นเคยมาตลอดชีวิต ความขัดเขินนี้ไม่ได้แปลว่าอุปกรณ์บันทึกเสียงของคุณมีปัญหาเสมอไป แต่เกี่ยวข้องกับช่องทางที่เสียงเดินทางเข้าสู่หูของเรา

ตอนพูด เราได้ยินเสียงผ่าน 2 เส้นทาง

เวลาพูดตามปกติ เราจะได้ยินเสียงตัวเองผ่านสองเส้นทางพร้อมกัน

เส้นทางแรกคือ การนำเสียงผ่านอากาศ (Air Conduction) คลื่นเสียงจากปากเดินทางผ่านอากาศเข้าสู่ช่องหู ทำให้แก้วหูและกระดูกหูชั้นกลางสั่น ก่อนส่งพลังงานต่อไปยังหูชั้นใน นี่คือเส้นทางหลักที่คนอื่นใช้ฟังเสียงของเราเช่นกัน

เส้นทางที่สองคือ การนำเสียงผ่านกระดูก (Bone Conduction) ขณะพูด การสั่นสะเทือนจากการเปล่งเสียงจะแพร่ผ่านเนื้อเยื่อและกะโหลกศีรษะไปยังหูชั้นใน ทำให้เสียงที่เราได้ยินขณะพูดเป็นการผสมกันระหว่างเสียงที่ผ่านอากาศกับเสียงที่ผ่านโครงสร้างภายในร่างกาย

ส่วนประกอบจากการนำเสียงผ่านกระดูกทำให้เราได้ยินเสียงของตัวเองต่างจากที่คนอื่นได้ยิน โดยเสียงในหัวมักให้ความรู้สึกทุ้ม เต็ม และมีความกังวานมากกว่า

แล้วทำไมเสียงในคลิปจึงฟังแหลมขึ้น?

เมื่อเปิดคลิปเสียง การสั่นสะเทือนจากร่างกายที่เกิดขึ้นตอนเราพูดจะไม่ได้เดินทางเข้าสู่หูพร้อมกับเสียงอีกครั้ง เราจึงได้ยินเสียงที่ถูกบันทึกและส่งออกจากลำโพงผ่านอากาศเป็นหลัก

เมื่อองค์ประกอบของ Bone Conduction หายไป เสียงจึงอาจฟังบาง แหลม หรือไม่คุ้นหูกว่าเสียงที่ได้ยินขณะพูด อย่างไรก็ตาม เสียงในคลิปก็ไม่จำเป็นต้องเหมือนกับเสียงที่คนรอบข้างได้ยินทุกประการ เพราะไมโครโฟน การบีบอัดไฟล์ ตำแหน่งการอัด และคุณภาพลำโพงล้วนเปลี่ยนลักษณะเสียงได้

ดังนั้น การเรียกเสียงในคลิปว่าเป็น “เสียงจริงแท้” อาจไม่แม่นยำนัก แต่โดยทั่วไปแล้วเสียงดังกล่าวใกล้เคียงกับมุมที่คนอื่นได้ยินเรามากกว่าเสียงที่เราได้ยินอยู่ในหัว

ความไม่คุ้นหูที่กระทบภาพจำของตัวเอง

ความรู้สึกแปลกหรือไม่ชอบเสียงของตัวเองเมื่อได้ยินจากการบันทึก มักเรียกว่า Voice Confrontation แนวคิดนี้ปรากฏในงานศึกษาทางจิตวิทยาเกี่ยวกับการรับรู้เสียงของตนเอง

นอกจากคุณภาพเสียงที่แตกต่างแล้ว เสียงยังเป็นส่วนหนึ่งของภาพจำเกี่ยวกับตัวตน เมื่อเสียงจากคลิปไม่ตรงกับเสียงที่คุ้นเคย สมองจึงอาจรู้สึกขัดแย้งหรือไม่สบายใจได้ แต่ความรู้สึกนี้ไม่ได้หมายความว่าเสียงของคุณฟังแย่สำหรับคนอื่น

คนรอบข้างคุ้นเคยกับเสียงที่เดินทางผ่านอากาศของคุณอยู่แล้ว มีเพียงตัวคุณเองที่ต้องใช้เวลาปรับตัว ลองฟังเสียงตัวเองบ่อยขึ้นโดยไม่รีบตัดสิน เมื่อความแปลกใหม่ลดลง เสียงที่เคยน่าขัดเขินก็มักฟังเป็นธรรมชาติมากขึ้น