ทำไมคนเราถึง "ขำ" เวลาโดนจี้เอว? ทั้งที่ไม่มีใครชอบ

ทำไมคนเราถึง "ขำ" เวลาโดนจี้เอว? ทั้งที่ไม่มีใครชอบ

แทบทุกคนคงเคยผ่านประสบการณ์ถูกเพื่อนหรือคนใกล้ชิดบุกเข้ามา "จี้เอว" หรือบีบตามซอกคอและรักแร้ แล้วสิ่งที่เกิดขึ้นตามมาโดยสัญชาตญาณคือการหัวเราะพรวดออกมาอย่างรุนแรง ตัวเกร็ง ดิ้นดล และหลบหลีกพัลวัน แต่ถ้าลองถามตัวเองดูดีๆ วินาทีนั้นเราไม่ได้รู้สึก "ตลก" หรือมีความสุขเลยสักนิด ตรงกันข้าม มันกลับเป็นความรู้สึกทรมาน อึดอัด และอยากให้หยุดทันที ปรากฏการณ์ปนเปกันระหว่างเสียงหัวเราะและความทุกข์ทรมานนี้ ไม่ใช่เพราะเรากวนประสาทหรือแกล้งทำ แต่เป็นกลไกทางประสาทวิทยาขั้นสูงที่ธรรมชาติสร้างไว้เพื่อเตือนภัยและป้องกันตัว

ในทางวิทยาศาสตร์ การบ้าจี้ถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ประเภทแรกเรียกว่า "Knismesis" คือการสัมผัสแผ่วเบาเหมือนมีแมลงมาไต่ตามผิวหนัง ซึ่งจะสร้างความรู้สึกคันยิบๆ แต่ประเภทที่ทำให้เราหัวเราะดิ้นคือประเภทที่สอง เรียกว่า "Gargalesis" ซึ่งเกิดจากการกดหรือสัมผัสซ้ำๆ บริเวณจุดอ่อนไหวของร่างกาย เช่น เอว รักแร้ คอ หรือฝ่าเท้า

เมื่อมีคนมาจี้ที่เอว สัญญาณสัมผัสจะพุ่งตรงไปยังสมอง 2 ส่วนพร้อมกัน ส่วนแรกคือ "Somatosensory Cortex" ซึ่งทำหน้าที่รับรู้แรงกดและการสัมผัส และส่วนที่สองคือ "Anterior Cingulate Cortex" ซึ่งทำหน้าที่ประมวลผลความรู้สึกเจ็บปวดและอันตราย บริเวณเอวและรักแร้คือจุดที่มีเส้นประสาทและหลอดเลือดสำคัญหนาแน่น แต่กลับไร้ซึ่งกระดูกแข็งคอยปกป้อง สมองจึงตีความว่าการถูกบุกรุกสัมผัสในจุดนี้คือ "ภัยคุกคาม" หรือการโจมตี

แล้วทำไมสมองถึงสั่งให้เราหัวเราะแทนที่จะร้องไห้? นักวิทยาศาสตร์พบว่า การหัวเราะเมื่อโดนจี้เอวคือ "สัญชาตญาณการจำนนและลดความรุนแรง" ที่ส่งมาจากสมองส่วนคอร์เท็กซ์ การหัวเราะเป็นสัญญาณที่ส่งออกไปเพื่อบอกฝ่ายตรงข้ามว่าเรารับรู้ถึงการโจมตีแล้วและยอมแพ้ เพื่อหยุดยั้งไม่ให้คู่ต่อสู้ลงมือรุนแรงไปกว่านี้ ขณะเดียวกัน สมองยังสั่งให้ร่างกายตอบสนองด้วยการบิดตัว หลบหลีก และชูแขนขึ้นมาบัง เพื่อปกป้องจุดอ่อนตามธรรมชาติไปพร้อมกัน

ความจริงที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้นคือ เหตุผลที่คุณ "ไม่สามารถจี้เอวตัวเองให้ขำได้" เป็นเพราะสมองส่วนซีรีเบลลุม (Cerebellum) มีระบบคาดเดาการเคลื่อนไหวของร่างกายตนเองล่วงหน้า เมื่อคุณพยายามจะใช้มือตัวเองไปจี้เอว สมองจะรู้ทันทีและทำการ "ยกเลิก" สัญญาณการตกใจล่วงหน้า ทำให้ไม่มีการส่งสัญญาณเตือนภัย เสียงหัวเราะจากการถูกจี้เอว จึงเป็นปฏิกิริยาตื่นตระหนกตกใจต่อสภาวะถูกคุกคามโดยที่เราไม่ทันตั้งตัวล้วนๆ