วางต้นไม้ในห้องนอนได้ไหม? เข้าใจการหายใจของพืชให้ถูกต้อง
วางต้นไม้ในห้องนอนได้ไหม? เข้าใจการหายใจของพืชให้ถูกต้อง
ตั้งแต่เด็กเรามักถูกผู้ใหญ่เตือนอยู่เสมอว่า “ห้ามนำต้นไม้ไปไว้ในห้องนอนตอนกลางคืนเด็ดขาด” เพราะต้นไม้จะแย่งอากาศหรือแย่งออกซิเจน จนอาจทำให้เราอึดอัดหรือขาดอากาศหายใจได้
ความเชื่อนี้ถูกส่งต่อกันมานานจนหลายคนกลัวการปลูกต้นไม้ไว้ในบ้าน แต่ในความเป็นจริง กลไกการหายใจของพืชและการแลกเปลี่ยนแก๊สภายในห้องมีรายละเอียดทางวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจ และไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด
พืชสังเคราะห์ด้วยแสงและหายใจไปพร้อมกัน
คนส่วนใหญ่มักจำว่าพืชทำหน้าที่ “สังเคราะห์ด้วยแสง” โดยใช้คาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ และพลังงานจากแสงเพื่อสร้างอาหาร พร้อมปล่อยออกซิเจนออกมา
แต่พืชก็เป็นสิ่งมีชีวิตที่ต้อง “หายใจระดับเซลล์” เช่นเดียวกับมนุษย์และสัตว์ กระบวนการนี้ใช้ออกซิเจนในการสลายสารอาหารเพื่อสร้างพลังงาน และมีคาร์บอนไดออกไซด์เกิดขึ้น โดยการหายใจของพืชดำเนินอยู่ทั้งกลางวันและกลางคืน
ในช่วงกลางวันที่มีแสงเพียงพอ พืชจะหายใจและสังเคราะห์ด้วยแสงไปพร้อมกัน โดยทั่วไปอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะมากกว่าการหายใจ จึงทำให้ผลสุทธิเป็นการรับคาร์บอนไดออกไซด์และปล่อยออกซิเจนออกสู่สิ่งแวดล้อม
เมื่อเข้าสู่ช่วงกลางคืนและไม่มีแสงเพียงพอ การสังเคราะห์ด้วยแสงจึงหยุดลง แต่การหายใจยังคงดำเนินต่อไป พืชจึงใช้ออกซิเจนและปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ นี่คือที่มาของความเชื่อว่าต้นไม้จะแย่งออกซิเจนจากคนที่กำลังนอนหลับ
ต้นไม้ในห้องนอนอันตรายหรือไม่
แม้พืชจะใช้ออกซิเจนในเวลากลางคืน แต่ต้นไม้ในบ้านจำนวนตามปกติไม่ได้ทำให้ออกซิเจนภายในห้องลดลงจนเป็นอันตรายต่อผู้อยู่อาศัย จึงไม่จำเป็นต้องย้ายต้นไม้ออกจากห้องนอนเพียงเพราะกลัวว่าจะถูกแย่งอากาศ
อย่างไรก็ตาม ต้นไม้ก็ไม่ควรถูกมองเป็นเครื่องฟอกอากาศหรือสิ่งทดแทนการระบายอากาศ งานทดลองบางประเภทพบว่าพืชสามารถดูดซับสารบางชนิดได้ในสภาพควบคุม แต่จำนวนต้นไม้ที่คนทั่วไปวางไว้ในบ้านยังไม่พบหลักฐานว่าสามารถกำจัดมลพิษในอากาศได้มากอย่างมีนัยสำคัญ
สิ่งที่ควรระวังจริง ๆ คือการรดน้ำมากเกินไป เพราะดินที่ชื้นอยู่ตลอดอาจเอื้อต่อการเจริญของจุลินทรีย์หรือเชื้อรา และอาจกระทบผู้ที่มีอาการแพ้ได้ การดูแลความสะอาด เปิดให้อากาศถ่ายเท และเลือกต้นไม้ให้เหมาะกับแสงในห้องจึงสำคัญกว่า
แล้วพืช CAM ปล่อยออกซิเจนตอนกลางคืนจริงไหม
พืชบางกลุ่มเรียกว่า พืช CAM เช่น ลิ้นมังกร ว่านหางจระเข้ และสับปะรดสี มีการปรับตัวให้เปิดปากใบในเวลากลางคืนเพื่อรับคาร์บอนไดออกไซด์ แล้วเก็บไว้ในรูปสารประกอบอินทรีย์ ก่อนนำไปใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงเมื่อมีแสงในช่วงกลางวัน
จุดที่มักเข้าใจผิดคือ การรับคาร์บอนไดออกไซด์ตอนกลางคืนไม่ได้หมายความว่าพืช CAM จะผลิตและปล่อยออกซิเจนออกมาในช่วงนั้น เพราะขั้นตอนการสังเคราะห์ด้วยแสงที่ทำให้เกิดออกซิเจนยังต้องอาศัยพลังงานจากแสง
ดังนั้น คำตอบสั้น ๆ คือ พืชหายใจตลอดเวลาและใช้ออกซิเจนในเวลากลางคืนจริง แต่ต้นไม้ในห้องนอนจำนวนตามปกติไม่ได้แย่งออกซิเจนจนเป็นอันตราย ส่วนการเปิดห้องให้อากาศถ่ายเทและไม่ปล่อยให้ดินชื้นเกินไปยังเป็นวิธีดูแลสภาพแวดล้อมในห้องที่สำคัญกว่า
REFERENCES:
https://extension.oregonstate.edu/catalog/em-9901-plant-growth-development
https://askabiologist.asu.edu/cam-plants
https://naturalhistory.si.edu/education/teaching-resources/life-science/webinar-how-do-plants-breathe
https://www.cpsc.gov/Safety-Education/Safety-Guides/Home/The-Inside-Story-A-Guide-to-Indoor-Air-Quality
“หลุมดักรถถัง” ที่ชายแดน อวสาน T-59 เขมรจอดเดี้ยงที่ช่องจอม
สูตรผัดกะเพราหมูสับแบบโบราณ หอมพริกกระเทียมและใบกะเพรา
ส่องโพยวันพุธก่อนหวยออก! จับตาเลขซ้ำ 10 ปี มีตัวไหนน่าตาม 16 ก.ย. 69
เลขม้าสีหมอก 16/9/69 เปิดแนวทางเด่นบน 4-7 วิ่ง 4 และเด่นล่าง 0-8 วิ่ง 0 พร้อมเลข 2 ตัวครบชุด
เปิด 5 เกาะในไทยที่ต่างชาติไปมาก ที่สุด อันดับ 1 นักท่องเที่ยวทะลุหลายล้านคน!
เปิดดวง "เนเน่ รอยัล" อัจฉริยะทางดนตรี..ว่าที่ร็อกเกอร์สาวระดับโลก
เปิด 5 จังหวัดที่มีข้าราชการครูเกษียณมากที่สุด ปี 2569 จังหวัดไหนอันดับ1?
เปิด"เงินเดือนพระ" 76 ระดับ ใครได้เท่าไร? ตั้งแต่สมเด็จพระสังฆราชถึงเจ้าอาวาสวัดราษฎร์
เปิด 5 ห้างที่เงินสะพัดมากที่สุดในไทย อันดับ 1 คนเดินวันละหลักแสน
ครูเกษียณปี 2569 โรงเรียนไหนเยอะที่สุด เปิดข้อมูลล่าสุด พร้อมข้อจำกัดที่ต้องรู้
ดาวโจนส์ คืออะไร? สรุปประวัติและเรื่องต้องรู้ใน 3 นาที!
เห็นทุกครั้งแต่แทบไม่เคยสนใจ หลักกิโลเมตรข้างถนนมีไว้ทำอะไร
เปิด 5 จังหวัดที่มีข้าราชการครูเกษียณมากที่สุด ปี 2569 จังหวัดไหนอันดับ1?




