เมื่อนักวิทย์ค้นพบแบคทีเรียที่กินพลาสติกเป็นอาหาร โลกกำลังได้เห็นทางเลือกใหม่ในการกำจัดขยะ
พลาสติกเป็นของที่อยู่ในชีวิตประจำวันแทบทุกที่ ตั้งแต่ขวดน้ำ กล่องอาหาร ไปจนถึงเสื้อผ้า และสิ่งที่ทำให้พลาสติกมีประโยชน์มากก็คือความทนทานของมันเอง แต่ความทนทานแบบเดียวกันนี้กลับกลายเป็นปัญหาเมื่อพลาสติกถูกทิ้ง เพราะมันไม่ได้หายไปง่าย ๆ ตามธรรมชาติ
จนกระทั่งนักวิทยาศาสตร์ค้นพบแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจขึ้นมา
แบคทีเรียชนิดนี้มีชื่อว่า Ideonella sakaiensis ถูกค้นพบจากตัวอย่างดินและตะกอนใกล้โรงงานรีไซเคิลขวดพลาสติกในประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี 2016 สิ่งที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจมากคือ มันสามารถใช้พลาสติกประเภท PET เป็นแหล่งคาร์บอนและพลังงานสำหรับการเจริญเติบโตได้
PET หรือ polyethylene terephthalate คือพลาสติกที่พบได้บ่อยในขวดเครื่องดื่มและบรรจุภัณฑ์หลายชนิด
แต่แบคทีเรียไม่ได้กัดขวดพลาสติกแล้วกลืนเข้าไปเหมือนสัตว์กินอาหาร สิ่งที่เกิดขึ้นจริง ๆ น่าสนใจกว่านั้น เพราะแบคทีเรียชนิดนี้สร้างเอนไซม์ที่สามารถตัดพันธะทางเคมีใน PET ออกเป็นโมเลกุลขนาดเล็กลง
เอนไซม์ตัวแรกเรียกว่า PETase ทำหน้าที่ย่อย PET ให้กลายเป็นสารตัวกลางอย่าง MHET จากนั้นเอนไซม์อีกตัวที่ชื่อว่า MHETase จะช่วยย่อยต่อจนได้กรดเทเรฟทาลิกและเอทิลีนไกลคอล ซึ่งเป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่นำไปสร้าง PET ได้อีกครั้ง
พูดง่าย ๆ คือ พลาสติกที่เคยเป็นชิ้นใหญ่ถูกค่อย ๆ แยกออกเป็นชิ้นส่วนระดับโมเลกุล แล้วแบคทีเรียสามารถนำบางส่วนไปใช้ในการดำรงชีวิตได้
การค้นพบนี้จึงไม่ได้หมายความว่า ต่อไปสามารถเอาถุงพลาสติกทุกชนิดไปให้แบคทีเรียกินแล้วปัญหาขยะจะหมดไป เพราะแบคทีเรียชนิดนี้มีความสามารถเด่นกับ PET ไม่ใช่พลาสติกทุกประเภท และการย่อยสลายตามธรรมชาติก็ยังช้า อีกทั้งประสิทธิภาพของเอนไซม์ตามธรรมชาติยังมีข้อจำกัด โดยเฉพาะเมื่อเจอกับ PET ที่มีโครงสร้างผลึกสูง
แต่สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ได้จากการค้นพบครั้งนี้มีค่ามาก เพราะมันเปิดประตูไปสู่แนวคิดใหม่ นั่นคือการใช้ “เอนไซม์” เป็นเครื่องมือช่วยรีไซเคิลพลาสติก
หลังจากค้นพบ PETase และ MHETase นักวิจัยทั่วโลกก็เริ่มศึกษาวิธีปรับปรุงเอนไซม์เหล่านี้ให้ทำงานได้ดีขึ้น มีความเสถียรมากขึ้น และสามารถย่อย PET ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าเดิม ปัจจุบันจึงมีการพัฒนาเอนไซม์จากจุลินทรีย์หลายชนิด รวมถึงเอนไซม์ที่ผ่านการปรับแต่งทางวิศวกรรมชีวภาพ เพื่อมุ่งไปสู่การรีไซเคิล PET ในระดับที่ใช้งานจริงได้มากขึ้น
สิ่งที่น่าสนใจที่สุดของเรื่องนี้อาจไม่ใช่การค้นพบว่า “มีแบคทีเรียกินพลาสติก”
แต่คือธรรมชาติอาจมีเครื่องมือบางอย่างซ่อนอยู่ในที่ที่มนุษย์ไม่เคยคิดจะมองหา
ขวดพลาสติกหนึ่งใบที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อให้อยู่ได้นานหลายปี กลับกลายเป็นแหล่งอาหารของสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กชนิดหนึ่งได้อย่างไม่น่าเชื่อ
และจากการค้นพบแบคทีเรียตัวเล็ก ๆ ในพื้นที่รีไซเคิลแห่งหนึ่ง วันนี้นักวิทยาศาสตร์กำลังพยายามเปลี่ยนความสามารถของมันให้กลายเป็นเทคโนโลยีรีไซเคิลที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น
บางทีคำตอบของปัญหาขยะพลาสติกในอนาคต อาจไม่ได้เริ่มต้นจากเครื่องจักรขนาดใหญ่ แต่อาจเริ่มจากสิ่งมีชีวิตตัวเล็ก ๆ ที่มนุษย์แทบมองไม่เห็นก็ได้
เขียนโดย thoughtloop
พอได้สังเกตสิ่งรอบตัว แล้วกลั่นออกมาเป็นตัวอักษร
เล่าเรื่องธรรมดาในวันที่หลายคนอาจมองข้าม
ความคิดเล็ก ๆ ที่อาจตรงกับใจของใครสักคน
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
โรงเรียนดังที่เด็กไทยแห่สอบเข้า ปี 2569 เปิดตัวเลขผู้สมัครและอัตราการแข่งขัน
สลากดิจิทัล งวด 16 พ.ย. 69 มีคนถูกรางวัลที่ 1 จำนวน 16 คน รวม 31 ใบ รับ 186 ล้านบาท
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ช็อกวงการเพลงไทย! สูญเสีย “พีธ พีระ” เจ้าของเพลงฮิต “ความรักดีๆอยู่ที่ไหน” เสียชีวิตกะทันหัน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เปิดส่วนแบ่งตลาดแอปส่งอาหารไทย GrabFood, LINE MAN และ ShopeeFood ใครมีสัดส่วนเท่าไร
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
คุณค่าของวรรณกรรมไทย “แม่ช่าง”
โรงเรียนดังที่เด็กไทยแห่สอบเข้า ปี 2569 เปิดตัวเลขผู้สมัครและอัตราการแข่งขัน
เปิดส่วนแบ่งตลาดแอปส่งอาหารไทย GrabFood, LINE MAN และ ShopeeFood ใครมีสัดส่วนเท่าไร
รู้หรือไม่? มีจังหวัดเดียวในไทยที่ไม่มีแม่น้ำสายหลักไหลผ่าน แต่ผู้คนยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ!
