ซอมบี้บุกกรุงเทพฯ คอนโดชั้นไหนรอดสุด? คู่มือเอาตัวรอดที่ใช้ได้ในภัยจริง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ลองนึกภาพคืนหนึ่งในกรุงเทพฯ ไฟในคอนโดกะพริบ โทรศัพท์เริ่มรับสัญญาณไม่ได้ และในแชตลูกบ้านมีคนพิมพ์สั้น ๆ ว่า อย่าลงไปชั้นล่าง มีคนแปลก ๆ เดินเต็มถนน ฟังดูเหมือนพล็อตหนังซอมบี้ แต่คำถามเรื่องชั้นไหนปลอดภัยกลับพาเราไปเจอเรื่องจริงที่มีประโยชน์กว่า เพราะภัยที่คนเมืองมีโอกาสเจอไม่ใช่ซอมบี้ หากเป็นน้ำท่วม ไฟไหม้ แผ่นดินไหว หรือไฟฟ้าดับยาวหลายชั่วโมง

คำตอบไม่ได้อยู่ที่การเลือกชั้นสูงที่สุดแล้วล็อกประตูรอทุกอย่างจบ ชั้นสูงอาจช่วยลดความเสี่ยงจากน้ำที่เข้าพื้นที่ชั้นล่าง แต่ทำให้การเดินลงบันไดไกลขึ้นเมื่อเกิดไฟไหม้ ขณะที่แผ่นดินไหวไม่ได้ถามว่าเราอยู่ชั้น 3 หรือชั้น 30 สิ่งสำคัญกว่าคือรู้ว่าต้องทำอะไรในวินาทีแรก และมีทางเลือกสำรองเมื่อแผนเดิมใช้ไม่ได้

ชั้นสูงไม่ได้แปลว่าปลอดภัยทุกสถานการณ์

ถ้าเป็นสถานการณ์สมมติแบบซอมบี้ ชั้นที่ดีคงเป็นชั้นที่ยังมีน้ำ อาหาร ทางหนี และคนในห้องไม่ต้องเสี่ยงออกไปเจอความวุ่นวาย แต่ในภัยจริงไม่มีชั้นวิเศษที่ชนะทุกเงื่อนไข สภาพอาคารสำคัญกว่าหมายเลขชั้น การประเมินคอนโดจึงควรเริ่มจากทางหนีและระบบความปลอดภัยมากกว่าตัวเลขหน้าห้อง

เดินสำรวจทางออกอย่างน้อยสองเส้นทางตั้งแต่วันที่ยังไม่มีเหตุฉุกเฉิน ดูว่าบันไดหนีไฟอยู่ตรงไหน ประตูเปิดอย่างไร จุดรวมพลอยู่บริเวณใด และเส้นทางนั้นมีของวางกีดขวางหรือไม่ ถ้ามีผู้สูงอายุ เด็กเล็ก คนใช้รถเข็น หรือสัตว์เลี้ยง ต้องคิดเวลาและอุปกรณ์ช่วยเหลือให้เร็วกว่าการวางแผนสำหรับคนที่เดินคล่องเพียงคนเดียว

สำหรับน้ำท่วม ห้องที่ไม่อยู่ติดชั้นจอดรถหรือพื้นที่ต่ำย่อมลดโอกาสสัมผัสน้ำได้ แต่เมื่อทางการหรือฝ่ายอาคารประกาศให้อพยพ การอยู่ชั้นสูงต่อไม่ใช่ชัยชนะเสมอไป เพราะลิฟต์ ไฟฟ้า น้ำประปา และการเข้าถึงความช่วยเหลืออาจมีปัญหา อย่าลงไปลุยน้ำเพื่อดูสถานการณ์ อย่าแตะอุปกรณ์ไฟฟ้าในพื้นที่เปียก และอย่าเข้าไปในห้องใต้ดินหรือชั้นจอดรถที่น้ำกำลังเพิ่ม

กระเป๋าฉุกเฉินต้องหยิบแล้วเดินได้จริง

กระเป๋าฉุกเฉินไม่ควรเป็นกระเป๋าใบใหญ่ที่เก็บของทุกอย่างในบ้านจนยกไม่ไหว เป้าหมายคือทำให้สมาชิกแต่ละคนมีของจำเป็นติดตัวในช่วงแรก และมีชุดกลางสำหรับใช้ร่วมกัน หยิบแล้วเดินได้จริง วางไว้ใกล้ประตู หยิบง่าย ไม่ถูกของอื่นทับ และตรวจวันหมดอายุเป็นระยะ

• น้ำดื่มและอาหารพร้อมกินที่เก็บได้นานสำหรับหลายวัน โดยคำนึงถึงจำนวนคน เด็ก ผู้สูงอายุ และสัตว์เลี้ยง

• ไฟฉาย ถ่านสำรอง วิทยุใช้ถ่านหรืออุปกรณ์รับข่าวสาร และพาวเวอร์แบงก์ที่ชาร์จไว้

• ยาประจำตัว ชุดปฐมพยาบาลพื้นฐาน หน้ากาก เจลล้างมือ และของใช้สุขอนามัยที่จำเป็น

• สำเนาบัตรประชาชน เอกสารสำคัญ รายชื่อผู้ติดต่อ และเงินสด ใส่ซองกันน้ำพร้อมไฟล์สำรองในโทรศัพท์

• นกหวีด เสื้อผ้าสำรอง รองเท้าหุ้มส้น ถุงขยะ เทปผ้า และอุปกรณ์อเนกประสงค์ขนาดพกพา

ของที่คนมักลืมคือแว่นตาสำรอง สายชาร์จ ยาสำหรับโรคเรื้อรัง อาหารเด็ก และสายจูงสัตว์เลี้ยง หากอยู่คอนโดหลายคน อย่ารวมของทั้งหมดไว้ในกระเป๋าเดียวจนคนหนึ่งต้องแบกทุกอย่าง แบ่งน้ำหนักตามกำลังของแต่ละคน และมีรองเท้าหุ้มส้นวางติดกับกระเป๋า เพราะพื้นทางหนีอาจมีเศษกระจกหรือวัสดุแหลมคม

ไฟไหม้: รู้ทางลงสำคัญกว่ารู้ว่าห้องอยู่ชั้นไหน

เมื่อมีสัญญาณเตือนไฟไหม้ ให้ตั้งสติ หยิบของที่อยู่ใกล้มือเท่านั้น ออกจากห้อง ปิดประตูตามหลังถ้าทำได้โดยไม่เสียเวลา และแจ้งเตือนคนรอบข้างตามระบบของอาคาร จากนั้นใช้บันไดหนีไฟ ไม่ใช้ลิฟต์ เว้นแต่เจ้าหน้าที่ดับเพลิงสั่งเป็นอย่างอื่น เพราะลิฟต์อาจหยุด ทำให้คนติดอยู่ หรือเปิดออกในพื้นที่ที่มีควันและความร้อน

อย่าเดินย้อนกลับไปเอากระเป๋า อย่าฝืนผ่านประตูหรือโถงที่มีควันหนาทึบ และอย่ากลับเข้าอาคารเพราะคิดว่าลืมของ หากเส้นทางออกถูกไฟหรือควันปิด ให้กลับเข้าห้อง ปิดประตู อุดช่องที่ควันเข้ามาได้เท่าที่ทำได้ แล้วติดต่อหน่วยฉุกเฉินหรือฝ่ายอาคารพร้อมบอกชั้น ห้อง และตำแหน่งให้ชัดเจน ทำตามคำสั่งเจ้าหน้าที่แทนการปีนลงจากระเบียงหรือกระโดดข้ามอาคาร

แผ่นดินไหวไม่ใช่เวลาวิ่งลงบันได

ถ้าพื้นสั่นหรือของเริ่มตก สิ่งแรกคือหมอบลง ป้องกันศีรษะและคอใต้โต๊ะที่แข็งแรง แล้วยึดโต๊ะไว้จนแรงสั่นหยุด อยู่ห่างจากกระจก หน้าต่าง ตู้สูง และของแขวน อย่าวิ่งไปที่ลิฟต์หรือบันไดขณะอาคารกำลังสั่น เพราะเศษวัสดุและการเบียดเสียดอาจทำให้บาดเจ็บมากกว่าการอยู่ในจุดกำบัง

หลังแรงสั่นหยุดจึงตรวจคนในห้อง ระวังเศษแก้ว กลิ่นแก๊ส และสายไฟเสียหาย ก่อนเปิดรับข่าวจากช่องทางทางการหรือฝ่ายอาคาร หากจำเป็นต้องอพยพ ให้ใช้บันไดและทำตามเส้นทางที่ตรวจไว้ อย่าใช้ลิฟต์จนกว่าจะได้รับการยืนยันว่าปลอดภัย และอย่ากลับเข้าอาคารที่มีความเสียหายเพียงเพราะเห็นว่าภายนอกยังดูปกติ

แผนอพยพแบบคนเมืองที่ไม่ต้องรอวันสิ้นโลก

แผนที่ดีควรสั้นจนทุกคนจำได้ ไม่ใช่เอกสารหนาหลายหน้า เริ่มจากถ่ายรูปแปลนอาคารและทางหนีไฟเก็บไว้ในโทรศัพท์ แล้วเดินเส้นทางจริงทั้งตอนกลางวันและกลางคืน นัดจุดรวมพลที่อยู่นอกแนวอาคารหรือพื้นที่น้ำขัง และกำหนดคนรับผิดชอบเด็ก ผู้สูงอายุ สัตว์เลี้ยง รวมถึงกระเป๋าฉุกเฉิน

• กำหนดคนติดต่อหลักหนึ่งคนและช่องทางสำรอง หากโทรศัพท์ใช้งานไม่ได้

• บอกสมาชิกทุกคนว่าห้ามกลับขึ้นห้องเองหลังอพยพ และต้องรายงานตัวที่จุดรวมพล

• เช็กประตูหนีไฟ ไฟฉุกเฉิน ถังดับเพลิง และสัญญาณเตือนของอาคารเป็นระยะ

• ซ้อมหยิบกระเป๋า ใส่รองเท้า และเดินลงบันไดโดยไม่แย่งกันอย่างน้อยเป็นครั้งคราว

ถ้าจะเลือกสิ่งเดียวทำวันนี้ ให้เริ่มจากการเดินหาบันไดหนีไฟและวางกระเป๋าไว้ข้างประตู ชั้นสูงไม่ใช่คำตอบเดียว ความปลอดภัยเกิดจากการรู้ว่าภัยกำลังเป็นแบบไหน และเลือกการกระทำให้ตรงกับมัน ซอมบี้อาจยังอยู่แค่ในหนัง แต่วันที่น้ำเข้าชั้นล่าง ไฟดับทั้งตึก หรือสัญญาณเตือนไฟดังขึ้นจริง คนที่รู้ทางและไม่ตื่นตระหนกจะมีโอกาสพาตัวเองกับคนข้าง ๆ ออกมาได้มากกว่า