ทำไม "รุ้งกินน้ำ" ต้องมี "7 สี"? ลำดับสีเรียงไง?

ทำไม "รุ้งกินน้ำ" ต้องมี "7 สี"? ลำดับสีเรียงไง?

ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติต่างๆ ที่เราเห็นกันจนชินตา บางครั้งก็มีเรื่องราวทางวิทยาศาสตร์และประวัติศาสตร์ซ่อนอยู่อย่างน่าทึ่ง โดยเฉพาะ "รุ้งกินน้ำ" แถบโค้งสีสันสดใสบนท้องฟ้าหลังฝนตก ที่เราถูกปลูกฝังกันมาตั้งแต่เด็กว่ามีทั้งหมด 7 สี ได้แก่ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด และแดง แต่เคยสงสัยไหมว่าทำไมต้องเป็น 7 สี ทั้งที่ในความเป็นจริง แสงแดดที่หักเหผ่านหยดน้ำไม่ได้แยกสีออกเป็นล็อกๆ ชัดเจนขนาดนั้น

ความจริงในทางฟิสิกส์ แสงจากดวงอาทิตย์ที่เรามองเห็นเป็นสีขาวนั้น แท้จริงแล้วเป็น "แสงรวม" ที่ประกอบด้วยคลื่นแสงที่มีความยาวคลื่นหลากหลายรวมกันอยู่ เมื่อแสงแดดส่องกระทบเข้าไปใน "หยดน้ำฝน" ที่ลอยอยู่ในอากาศ หยดน้ำจะทำหน้าที่เหมือนกับ "ปริซึม" ขนาดจิ๋ว คลื่นแสงที่มีความยาวคลื่นต่างกันจะเกิดการหักเหและสะท้อนกลับด้วยมุมที่ต่างกัน แสงสีแดงที่มีความยาวคลื่นยาวที่สุดจะเกิดการหักเหได้น้อยที่สุด จึงปรากฏอยู่ชั้นบนสุดของโค้งรุ้ง ส่วนแสงสีม่วงที่มีความยาวคลื่นสั้นที่สุดจะหักเหได้มากที่สุด จึงปรากฏอยู่ชั้นล่างสุดไล่ระดับลงมา

อย่างไรก็ตาม แสงที่หักเหออกมานั้นจริงแล้วมีความต่อเนื่องเป็นสเปกตรัมที่กลมกลืนเนียนไปกับธรรมชาติ ไม่มีเส้นขอบแบ่งเฉดสีอย่างเด็ดขาด ดวงตาของมนุษย์สามารถมองเห็นการไล่เฉดสีนับแสนเฉดสีที่คาบเกี่ยวกันอยู่ แต่เหตุผลที่เราท่องกันว่ามี "7 สี" นั้น เกิดจากนักวิทยาศาสตร์ชื่อก้องโลกอย่าง "เซอร์ไอแซก นิวตัน (Sir Isaac Newton)" เป็นผู้กำหนดขึ้นในศตวรรษที่ 17

ในยุคนั้น นิวตันได้ทดลองใช้ปริซึมแยกแสงอาทิตย์ และเดิมทีเขาระบุสีของแสงไว้เพียง 5 สีหลักคือ แดง เหลือง เขียว น้ำเงิน และม่วง แต่เนื่องจากนิวตันมีความเชื่อในเรื่องตัวเลขศักดิ์สิทธิ์และทฤษฎีดนตรี ที่เชื่อว่าทุกอย่างในจักรวาลเชื่อมโยงกันด้วยกฎของเลข 7 (เช่น โน้ตดนตรี 7 โน้ต หรือ 7 วันในหนึ่งสัปดาห์) เขาจึงตัดสินใจเพิ่มสีอีก 2 สี เข้าไปในรายการ นั่นคือสี "คราม (Indigo)" และสี "แสด (Orange)" เพื่อให้รุ้งกินน้ำมีครบ 7 สีตามความเชื่อในยุคนั้นนั่นเอง

ดังนั้น ลำดับสีของรุ้งกินน้ำตัวจริง (รุ้งปฐมภูมิ) จากวงนอกสุดลงมาสู่วงในสุด จึงถูกเรียงลำดับตามความยาวคลื่นแสงอย่างเป็นระเบียบเสมอ ได้แก่ แดง แสด เหลือง เขียว น้ำเงิน คราม และม่วง ซึ่งเป็นทริคการจำสีรุ้งที่ถูกต้องตามหลักสเปกตรัมแสง และกลายเป็นมาตรฐานเกร็ดความรู้ที่ใช้ท่องจำกันมาจนถึงทุกวันนี้