ย้อนเวลาไปดูจุดเริ่มต้นของสี โลกที่เราเห็นทุกวันนี้เกิดขึ้นมาได้ยังไง?

เคยมองออกไปนอกหน้าต่างแล้วลองจินตนาการเล่นๆ ไหมว่า ถ้าวันหนึ่งโลกของเราไร้ซึ่งสีสัน ทุกอย่างกลายเป็นเพียงสีขาว ดำ และเทา ชีวิตเราจะเป็นยังไง? จริงๆ แล้ว สิ่งที่เราเรียกว่า “สี” ไม่ใช่แค่เรื่องของความสวยงาม แต่มันคือภาษาแรกๆ ที่ธรรมชาติใช้สื่อสารกับมนุษย์ และมนุษย์เราก็หมกมุ่นกับการหาคำตอบของสีมาตั้งแต่นานมาแล้ว

เอาเข้าจริง เรื่องราวของสีมันเริ่มขึ้นไกลมาก ตั้งแต่ยุคหินนู่นเลย ลองนึกภาพบรรพบุรุษของเราที่อยู่ในถ้ำมืดๆ เมื่อหลายหมื่นปีก่อน พวกเขาก็เกิดความคิดอยากจะบันทึกเรื่องราวรอบตัวเหมือนกัน แต่ยุคนั้นมันไม่มีดินสอสีหรือสีน้ำขายตามร้านสะดวกซื้อ สิ่งที่พวกเขาทำได้คือการหันไปพึ่งธรรมชาติรอบตัว ทั้ง แร่เหล็กสีแดง ดินคราบเหลือง และหินโคลน เอามาบดผสมกับน้ำ ยางไม้ หรือแม้กระทั่งไขมันสัตว์ เพื่อนำมาระบายบนผนังถ้ำ

ถ้ำลาสโก (Lascaux) ในประเทศฝรั่งเศส ถือเป็นตัวอย่างที่เห็นภาพได้ชัดมากๆ ศิลปินยุคหินในวันนั้นใช้ ผงถ่านและหินแร่ดิบๆ วาดภาพสัตว์อย่างวัวและวัวไบซันได้อย่างมีชีวิตชีวา เชื่อไหมว่านั่นคือ “จานสีชุดแรกของมนุษยชาติ” ซึ่งสีหลักๆ ที่มนุษย์ยุคแรกใช้อย่าง สีแดง สีส้ม และสีดำ ไม่ใช่เพราะพวกเขาชอบสีพวกนี้เป็นพิเศษหรอกนะ แต่เป็นเพราะแร่ธาตุตามธรรมชาติต่างหากที่เอื้ออำนวยให้หาได้ง่ายที่สุดในเวลานั้น

แต่พอเวลาผ่านไป มนุษย์เริ่มไม่พอใจกับสีพื้นๆ จากดินและแร่ธาตุอีกต่อไป ยุคอียิปต์โบราณเลยกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ พวกเขาอยากได้สีฟ้าที่แสดงถึงความสูงส่งและแม่น้ำไนล์ แต่ธรรมชาติกลับไม่มีหินสีฟ้าสดๆ ที่เอามาบดเป็นสีได้ง่ายๆ ชาวอียิปต์เลยคิดค้น “สีสังเคราะห์สีแรกของโลก” ขึ้นมา ซึ่งเราเรียกกันว่า Egyptian Blue โดยการนำหินปูน ทราย และแร่ทองแดง มาเผารวมกันด้วยความร้อนสูงจนเกิดเป็นสีฟ้าสดใสขึ้นมาได้อย่างน่าอัศจรรย์

เรื่องราวของสียังเต็มไปด้วยความบ้าคลั่งในประวัติศาสตร์ยุคต่อๆ มา โดยเฉพาะ สีม่วงไทเรียน (Tyrian Purple) ในยุคโรมัน ที่ทำมาจาก น้ำคั้นจากหอยทากทะเลนับหมื่นๆ ตัว เพื่อให้ได้สีม่วงเพียงแค่น้อยนิด จนทำให้สีม่วงกลายเป็นสัญลักษณ์ของจักรพรรดิและคนรวยระดับมหาเศรษฐีเท่านั้น คนธรรมดาหมดสิทธิ์แตะต้องโดยสิ้นเชิง

จนกระทั่งไอแซก นิวตัน เข้ามาไขปริศนาทางวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 17 นิวตันใช้ ปริซึมแก้ว ฉายแสงอาทิตย์ผ่านเข้าไป แล้วพบว่าแสงสีขาวบริสุทธิ์ที่เรามองเห็นด้วยตาเปล่า แท้จริงแล้วซ่อน แถบสีรุ้งทั้ง 7 สี เอาไว้ข้างใน การค้นพบนี้ทำให้เราได้เข้าใจว่า สียืนอยู่ตรงกลางระหว่าง เรื่องของวัตถุ ธรรมชาติของแสง และการรับรู้ของสมองมนุษย์

จากสีที่ทำจากดินและหอยทาก สู่สีสังเคราะห์ในเคมีภัณฑ์ และกลายมาเป็น จุดพิกเซลนับล้านสีบนหน้าจอมือถือ ที่คุณกำลังอ่านบทความนี้อยู่ ทุกวันนี้เราเข้าถึงสีสันได้อย่างง่ายดายจนอาจลืมไปว่า ทุกเฉดสีที่ปรากฏอยู่รอบตัวเรา มีประวัติศาสตร์อันยาวนานและเต็มไปด้วยความพยายามของมนุษย์ที่อยากจะแต่งแต้มโลกใบนี้ให้ออกมางดงามที่สุดนั่นเอง