6 เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ไม่ควรเสียบปลั๊กทิ้งไว้ข้ามคืน แม้คิดว่าปิดแล้ว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ก่อนนอนหลายคนเดินไล่ดูไฟในบ้าน ปิดโทรทัศน์ ปิดพัดลม แล้วคิดว่าทุกอย่างเรียบร้อย แต่คำว่า “ปิด” บนตัวเครื่องไม่ได้แปลว่ากระแสไฟถูกตัดออกจากอุปกรณ์เสมอไป หากปลั๊กยังคาอยู่ วงจรบางส่วนอาจยังมีไฟเลี้ยง และถ้าเกิดความร้อนสะสม สายไฟเสื่อม หรืออุปกรณ์ขัดข้องขึ้นมา ก็ไม่มีใครอยู่ใกล้พอจะสังเกตได้ทัน

ไม่ได้หมายความว่าทุกอย่างในบ้านต้องถอดปลั๊กทุกคืน เครื่องใช้บางชนิดถูกออกแบบให้ทำงานต่อเนื่อง เช่น ตู้เย็นหรือเราเตอร์ แต่กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษคือ อุปกรณ์ที่สร้างความร้อน อุปกรณ์ที่กำลังชาร์จแบตเตอรี่ เครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูง และปลั๊กที่เริ่มมีอาการผิดปกติ

1. เครื่องทำความร้อน ผ้าห่มไฟฟ้า และแผ่นประคบ

เครื่องทำความร้อนไฟฟ้าแบบพกพาใช้กำลังไฟสูงและมีชิ้นส่วนที่ร้อนมาก หากวางใกล้ผ้าม่าน เตียง เสื้อผ้า หรือมีสิ่งของไปบังช่องระบายอากาศ ความร้อนอาจสะสมจนกลายเป็นความเสี่ยงได้ แม้ตัวเครื่องจะมีระบบตัดไฟเมื่อร้อนเกินไป ระบบดังกล่าวก็ไม่ควรถูกใช้แทนการดูแลของคน

ก่อนเข้านอนควรปิดเครื่องและถอดปลั๊กออกจากเต้ารับโดยตรง ไม่ควรต่อเครื่องทำความร้อนผ่านปลั๊กพ่วงราคาถูกหรืออะแดปเตอร์หลายชั้น ส่วนผ้าห่มไฟฟ้าและแผ่นประคบต้องอ่านคู่มือให้ชัดว่ารุ่นนั้นอนุญาตให้ใช้งานขณะนอนหลับหรือไม่ หากไม่ได้ระบุไว้ ควรถอดปลั๊กหลังใช้งานทุกครั้ง

• อย่าวางเครื่องทำความร้อนชิดผ้าม่าน เตียง หรือกองเสื้อผ้า

• อย่าใช้เครื่องทำความร้อนตากผ้า

• หากมีกลิ่นไหม้ เสียงแตกพร่า หรือปลั๊กร้อนผิดปกติ ให้หยุดใช้ทันที

2. เตารีด เครื่องหนีบผม เครื่องม้วนผม และไดร์เป่าผม

เตารีดและอุปกรณ์จัดแต่งผมมีแผ่นหรือแกนที่ร้อนสูงมาก ความอันตรายไม่ได้จบลงทันทีเมื่อกดปุ่มปิด เพราะพื้นผิวยังเก็บความร้อนไว้ได้อีกระยะหนึ่ง หากวางทิ้งบนผ้าเช็ดตัว ที่นอน โต๊ะไม้ หรือใกล้กระดาษ ก็อาจทำให้วัสดุร้อนจนไหม้ได้

ระบบปิดอัตโนมัติที่มีในบางรุ่นช่วยลดความเสี่ยง แต่ไม่ใช่ใบรับรองว่าเสียบค้างไว้ได้ตลอดคืน สวิตช์ เซนเซอร์ หรือวงจรภายในอาจเสื่อมได้ วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือปิดเครื่อง ถอดปลั๊ก แล้ววางบนพื้นผิวทนความร้อนจนเย็นสนิท ไดร์เป่าผมก็ควรถอดปลั๊กหลังใช้ ไม่ควรเสียบคาไว้ใกล้อ่างล้างหน้า ห้องน้ำ หรือบริเวณที่มีน้ำ

3. กาต้มน้ำ เครื่องปิ้งขนมปัง หม้อทอด และอุปกรณ์ทำอาหาร

กาต้มน้ำจำนวนมากมีระบบตัดการทำงานเมื่อน้ำเดือด แต่ระบบนี้หยุดการทำความร้อน ไม่ได้ทำให้สายไฟและวงจรภายในหมดโอกาสเกิดปัญหา การเสียบปลั๊กค้างไว้ยังทำให้จุดต่อ สวิตช์ หรือฐานเครื่องรับไฟอยู่ โดยเฉพาะเครื่องรุ่นเก่า เครื่องที่มีคราบน้ำ หรือเครื่องที่ปลั๊กหลวม

เครื่องปิ้งขนมปัง หม้อทอดไร้น้ำมัน กระทะไฟฟ้า เตาย่าง และอุปกรณ์ทำอาหารแบบพกพาก็ไม่ควรปล่อยให้ทำงานโดยไม่มีคนอยู่ แม้จะมีตัวตั้งเวลา หากเป็นหม้อหุงข้าวที่มีโหมดอุ่น บางรุ่นออกแบบให้ทำงานต่อได้ตามคู่มือ แต่ควรใช้เต้ารับที่เหมาะสม วางในพื้นที่ระบายอากาศ และปิดเครื่องเมื่อไม่มีเหตุจำเป็นต้องอุ่นอาหารข้ามคืน

อุปกรณ์ทำอาหารกำลังสูงไม่ควรเสียบรวมกับเครื่องทำความร้อนหรือเครื่องใช้กำลังสูงอื่นในปลั๊กพ่วงเดียวกัน เพราะจุดต่ออาจร้อนเกินกว่าที่เห็นจากภายนอก

4. อุปกรณ์ที่กำลังชาร์จแบตเตอรี่

โทรศัพท์ แท็บเล็ต หูฟังไร้สาย โน้ตบุ๊ก พาวเวอร์แบงก์ รวมถึงแบตเตอรี่จักรยานไฟฟ้าและสกูตเตอร์ ล้วนมีแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนอยู่ภายใน การชาร์จไม่ได้ทำให้เกิดไฟทุกครั้ง แต่ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นเมื่อใช้หัวชาร์จไม่ได้มาตรฐาน สายชำรุด แบตเตอรี่บวม ถูกกระแทก หรือถูกวางไว้บนที่นอนและมีผ้าห่มคลุม

ควรชาร์จบนโต๊ะแข็งหรือพื้นผิวที่ไม่ติดไฟ มีอากาศถ่ายเท ใช้หัวชาร์จที่ตรงรุ่นหรือมาจากผู้ผลิตที่น่าเชื่อถือ และถอดออกเมื่อชาร์จเต็ม หากพบว่าร้อนจัด มีกลิ่นแปลก มีเสียงซ่า แบตเตอรี่บวม หรือมีรอยแตก ให้หยุดใช้ทันที อย่าฝืนชาร์จต่อเพื่อรอดูอาการ

โทรศัพท์รุ่นใหม่อาจมีระบบควบคุมการชาร์จ แต่การปล่อยให้ชาร์จโดยไม่มีคนดูแลขณะหลับยังทำให้ตรวจพบความผิดปกติได้ช้าลง โดยเฉพาะอุปกรณ์เก่าและแบตเตอรี่ที่ไม่ทราบประวัติ

5. ปลั๊กพ่วง อะแดปเตอร์ซ้อน และอุปกรณ์ที่เริ่มผิดปกติ

บางครั้งสิ่งที่ควรถอดก่อนนอนไม่ใช่เครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นใดชิ้นหนึ่ง แต่คือจุดเชื่อมต่อที่รับภาระมากเกินไป ปลั๊กพ่วงที่เสียบหลายเครื่อง อะแดปเตอร์ที่ต่อซ้อนกัน หรือสายไฟที่ถูกกดทับใต้เฟอร์นิเจอร์ อาจสะสมความร้อนโดยไม่มีเสียงเตือน

ให้สังเกตสัญญาณเล็ก ๆ เช่น เต้ารับหรือหัวปลั๊กร้อนจัด มีกลิ่นพลาสติกไหม้ มีรอยดำ เสียงเปรี๊ยะหรือเสียงแตกพร่า เสียบแล้วหลวม ไฟกะพริบ หรือเบรกเกอร์ตัดบ่อย อาการเหล่านี้ไม่ควรแก้ด้วยการพันเทปหรือเปลี่ยนฟิวส์เอง ควรถอดการใช้งานและให้ช่างไฟฟ้าที่มีความรู้ตรวจสอบ

เช็กบ้านก่อนนอนให้เสร็จในเวลาไม่ถึงหนึ่งนาที

• ปิดและถอดปลั๊กอุปกรณ์ที่สร้างความร้อน

• ย้ายอุปกรณ์ชาร์จออกจากเตียง ผ้าห่ม และวัสดุติดไฟง่าย

• ไม่ใช้ปลั๊กพ่วงกับเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงหลายชิ้นพร้อมกัน

• ตรวจดูรอยไหม้ กลิ่นผิดปกติ สายแตก และหัวปลั๊กร้อน

• เสียบเครื่องที่ต้องทำงานต่อเนื่องเฉพาะรุ่นที่อยู่ในสภาพดีและใช้งานตามคู่มือ

ตู้เย็น เราเตอร์ ระบบกล้อง หรืออุปกรณ์ที่จำเป็นต้องทำงานต่อเนื่องอาจเสียบไว้ได้ หากระบบไฟและตัวเครื่องอยู่ในสภาพปกติ ส่วนเครื่องใช้ที่ให้ความร้อนหรือกำลังชาร์จแบตเตอรี่ควรได้รับการดูแลมากกว่าเครื่องทั่วไป เพราะช่วงกลางคืนคือเวลาที่เรามองไม่เห็นความผิดปกติและตอบสนองได้ช้าที่สุด

หากพบควัน ประกายไฟ หรือไฟเริ่มลุก อย่าใช้น้ำราดอุปกรณ์ที่ยังต่อไฟอยู่ หากทำได้อย่างปลอดภัยให้ตัดไฟจากเมน แล้วออกจากพื้นที่และโทรแจ้งเหตุฉุกเฉิน การถอดปลั๊กก่อนนอนจึงไม่ใช่เรื่องจุกจิก แต่เป็นขั้นตอนสั้น ๆ ที่ช่วยตัดความเสี่ยงซึ่งอาจเกิดขึ้นในเวลาที่ไม่มีใครเฝ้าดู