กลิ่นเท้า แก้ยังไงให้หาย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กลิ่นเท้า แก้ยังไงให้หาย

บางคนเพิ่งถอดรองเท้าก็รู้ทันทีว่ากลิ่นลอยขึ้นมาแล้ว ปัญหานี้ทำให้ไม่กล้าถอดรองเท้าต่อหน้าคนอื่น และบางครั้งยังทำให้เสียความมั่นใจโดยไม่รู้ว่าควรเริ่มแก้จากตรงไหน

กลิ่นเท้าเกิดจากอะไร

เท้ามีต่อมเหงื่อจำนวนมาก โดยเฉพาะบริเวณฝ่าเท้า เหงื่อจึงออกได้ง่ายเมื่ออากาศร้อน ออกกำลังกาย ยืนนาน หรืออยู่ในภาวะเครียด แต่เหงื่อเพียงอย่างเดียวมักไม่ใช่ต้นเหตุของกลิ่นทั้งหมด กลิ่นที่รู้สึกมักเกิดขึ้นหลังจากจุลินทรีย์บนผิวหนังย่อยสลายสารต่าง ๆ ในเหงื่อและเซลล์ผิวที่หลุดออกมา

รองเท้าที่ระบายอากาศไม่ดีและถุงเท้าที่เปียกชื้นทำหน้าที่เหมือนพื้นที่กักเก็บกลิ่น หากใส่รองเท้าคู่เดิมทุกวันโดยไม่ปล่อยให้แห้ง ความชื้นและกลิ่นจะสะสมอยู่ด้านใน แม้จะล้างเท้าทุกวันก็ยังอาจมีกลิ่นกลับมาได้อย่างรวดเร็ว

บางคนมีภาวะเหงื่อออกที่เท้ามากกว่าปกติ จึงต้องเปลี่ยนถุงเท้าระหว่างวันหรือดูแลรองเท้าเป็นพิเศษ นอกจากนี้ ฮอร์โมน อากาศร้อน การออกกำลังกาย น้ำหนักตัว ยาบางชนิด และความเครียดก็อาจทำให้เหงื่อออกมากขึ้นได้

กลิ่นเท้าแบบไหนอาจเกี่ยวกับเชื้อรา

ถ้ามีกลิ่นร่วมกับอาการคัน ผิวลอก แดง แสบ หรือมีรอยแตก โดยเฉพาะตามซอกนิ้วเท้า อาจไม่ได้เป็นเพียงปัญหากลิ่น แต่อาจเกี่ยวข้องกับเชื้อราที่เท้าหรือที่เรียกกันทั่วไปว่าโรคน้ำกัดเท้า อาการของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน จึงไม่ควรใช้กลิ่นเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าเป็นเชื้อรา

เชื้อรามักชอบบริเวณที่อับชื้น การใส่รองเท้าปิดนาน ๆ เหงื่อออกมาก ใช้ผ้าเช็ดตัวหรือรองเท้าร่วมกับผู้อื่น และปล่อยให้เท้าเปียกหลังอาบน้ำ ล้วนเพิ่มโอกาสให้ปัญหาผิวหนังดำเนินต่อไป หากมีผื่นคันหรือลอกชัดเจน ควรปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกยาต้านเชื้อราที่เหมาะสม และใช้ตามฉลากอย่างต่อเนื่อง

วิธีลดกลิ่นเท้าที่เริ่มทำได้วันนี้

• ล้างเท้าอย่างน้อยวันละครั้ง โดยเน้นฝ่าเท้า ซอกนิ้ว และบริเวณที่มีเหงื่อมาก

• เช็ดเท้าให้แห้งสนิท โดยเฉพาะระหว่างนิ้ว เพราะความชื้นที่เหลืออยู่เป็นตัวช่วยให้แบคทีเรียและเชื้อราเติบโต

• เปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน และถ้าเหงื่อออกมากควรเปลี่ยนเพิ่มระหว่างวัน เลือกผ้าที่ระบายอากาศหรือช่วยดูดความชื้น

• สลับรองเท้า ไม่ใส่คู่เดิมติดต่อกันทุกวัน ให้รองเท้ามีเวลาระบายความชื้น และถอดแผ่นรองออกผึ่งเมื่อทำได้

• เลือกรองเท้าที่ไม่รัดแน่นเกินไป และมีช่องให้อากาศถ่ายเท แทนรองเท้าที่ปิดทึบหรือทำจากวัสดุที่กักความร้อน

การขัดผิวแข็งหรือหนังด้านออกอย่างอ่อนโยนอาจช่วยลดบริเวณที่กักเหงื่อและเซลล์ผิวได้ แต่ไม่ควรขัดแรงจนเกิดแผล เพราะแผลเล็ก ๆ อาจทำให้ระคายเคืองหรือติดเชื้อได้ การตัดเล็บให้สั้นและสะอาดก็ช่วยให้ทำความสะอาดเท้าได้ทั่วถึงขึ้น

สิ่งที่หลายคนมองข้ามคือการดูแลรองเท้า ถ้าซักได้ควรทำตามคำแนะนำของผู้ผลิตและปล่อยให้แห้งสนิทก่อนใส่ ส่วนรองเท้าที่ซักไม่ได้ควรเปิดปากรองเท้า ผึ่งในที่อากาศถ่ายเท และทำความสะอาดแผ่นรองเป็นระยะ การฉีดน้ำหอมกลบกลิ่นอาจช่วยได้เพียงชั่วคราว แต่ไม่ได้แก้ความชื้นหรือสาเหตุที่อยู่ข้างใน

แป้งหรือผลิตภัณฑ์ระงับเหงื่อช่วยได้ไหม

แป้งสำหรับเท้า แผ่นรองรองเท้า และผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นอาจช่วยดูดความชื้นหรือลดกลิ่นได้ในบางคน ควรใช้บนเท้าที่สะอาดและแห้ง และอ่านฉลากให้ชัดเจน หากเป็นผลิตภัณฑ์ระงับเหงื่อ ควรใช้ตามวิธีที่ระบุไว้ ไม่ทาบนผิวที่มีแผล ผื่นอักเสบ หรือมีอาการแสบอยู่แล้ว

ถ้ารู้ตัวว่าเท้าเหงื่อออกมาก การพกถุงเท้าสำรองไว้เปลี่ยนระหว่างวันอาจได้ผลกว่าการใช้สเปรย์น้ำหอมเพียงอย่างเดียว ควรซักถุงเท้าให้สะอาดและตากให้แห้งสนิท ไม่ควรนำถุงเท้าที่ชื้นกลับมาใส่ซ้ำ เพราะกลิ่นจะติดเส้นใยและกลับมาเร็ว

เมื่อไรควรไปพบแพทย์หรือเภสัชกร

ถ้าดูแลความสะอาด เปลี่ยนถุงเท้า สลับรองเท้า และทำให้เท้าแห้งแล้ว แต่กลิ่นยังไม่ดีขึ้นหรือเริ่มรบกวนชีวิตประจำวัน ควรขอคำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัด อาจต้องประเมินว่ามีเชื้อรา ภาวะเหงื่อออกมาก หรือปัญหาผิวหนังชนิดอื่นร่วมด้วยหรือไม่

กลิ่นเท้าส่วนใหญ่จัดการได้ด้วยเรื่องพื้นฐานที่ทำสม่ำเสมอ นั่นคือ ล้างให้สะอาด เช็ดให้แห้ง เปลี่ยนถุงเท้า และไม่ปล่อยให้รองเท้าอับชื้น หากทำครบแล้วยังไม่ดีขึ้น ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่การทำความสะอาดไม่พอ แต่อาจมีภาวะทางผิวหนังหรือเหงื่อออกมากที่ต้องได้รับการดูแลให้ตรงจุด การขอคำแนะนำจึงไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นวิธีดูแลเท้าให้กลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจมากขึ้น