10 อาหารญี่ปุ่นที่คนไทยกินบ่อยจนลืมไปว่ามาจากญี่ปุ่น

ทุกวันนี้อาหารญี่ปุ่นกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวของคนไทยมากจนบางเมนูแทบไม่ต่างจากอาหารที่กินกันเป็นประจำ เดินเข้าห้างก็เจอร้านซูชิ ร้านราเมง ร้านทงคัตสึ หรือข้าวแกงกะหรี่ญี่ปุ่น บางเมนูมีขายตั้งแต่ร้านเล็ก ๆ ไปจนถึงร้านอาหารระดับพรีเมียม

แต่ความจริงที่น่าสนใจคือ อาหารบางอย่างที่เราคุ้นเคยไม่ได้มีต้นกำเนิดจากญี่ปุ่นแบบตรงไปตรงมาทั้งหมด หลายเมนูเกิดจากการนำอาหารหรือวัตถุดิบจากต่างวัฒนธรรมมาปรับจนกลายเป็นรูปแบบที่คนทั่วโลกรู้จักในชื่อ “อาหารญี่ปุ่น” ทุกวันนี้

1. ซูชิ

ซูชิเป็นหนึ่งในอาหารญี่ปุ่นที่คนไทยคุ้นเคยที่สุด ตั้งแต่ซูชิหน้าปลาแซลมอน ทูน่า ไปจนถึงไข่หวานและกุ้ง แต่ประวัติของซูชิไม่ได้เริ่มต้นจากญี่ปุ่นทั้งหมด แนวคิดการหมักปลาไว้กับข้าวมีรากเก่าแก่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และจีน ก่อนพัฒนาหลากหลายรูปแบบในภูมิภาคญี่ปุ่น

ซูชิแบบที่กินกันแพร่หลายในปัจจุบัน โดยเฉพาะ นิกิริซูชิ ได้รับการพัฒนาในญี่ปุ่นช่วงสมัยเอโดะ และกลายเป็นรูปแบบสำคัญของอาหารญี่ปุ่นในเวลาต่อมา

2. ราเมง

ราเมงดูเป็นอาหารญี่ปุ่นแบบเต็มตัว แต่รากสำคัญของเส้นและแนวคิดอาหารประเภทนี้เชื่อมโยงกับบะหมี่จากจีน ก่อนที่ญี่ปุ่นจะนำมาปรับสูตรจนเกิดเอกลักษณ์ของตัวเอง

เมื่อเวลาผ่านไป ราเมงในญี่ปุ่นแตกแขนงออกเป็นหลายแบบ เช่น โชยุ มิโสะ ชิโอะ และทงคตสึ แต่ละเมืองก็มีสูตรและวัฒนธรรมการกินแตกต่างกัน จนวันนี้ราเมงกลายเป็นอาหารญี่ปุ่นที่โด่งดังไปทั่วโลก

3. เกี๊ยวซ่า

เกี๊ยวซ่าญี่ปุ่นมีต้นแบบมาจาก เจี่ยวจื่อของจีน แต่เมื่อเข้ามาในญี่ปุ่นก็ถูกปรับทั้งขนาด แป้ง ไส้ และวิธีปรุง จนเกิดรูปแบบที่แตกต่างออกไป

เกี๊ยวซ่าที่คนไทยคุ้นเคยมักเป็นแบบย่างกระทะ ด้านหนึ่งกรอบ อีกด้านนุ่ม เสิร์ฟพร้อมซอส เป็นตัวอย่างชัดเจนของอาหารที่มีต้นทางจากต่างประเทศ แต่ถูกพัฒนาให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมอาหารญี่ปุ่น

4. ข้าวแกงกะหรี่ญี่ปุ่น

แกงกะหรี่ไม่ได้เกิดขึ้นในญี่ปุ่น แต่แกงกะหรี่แบบที่คนญี่ปุ่นกินทุกวันนี้มีประวัติการรับอิทธิพลจากอินเดียผ่านอังกฤษ ก่อนถูกนำมาปรับให้เข้ากับรสนิยมของญี่ปุ่น

จากแกงที่มีรสชาติแตกต่างไปจากแกงอินเดีย กลายเป็นซอสข้น ๆ รสกลมกล่อม กินคู่กับข้าว และต่อมาก็มีทั้งหมูทอด แฮมเบิร์ก ไข่ และวัตถุดิบอีกมากมายกลายเป็นเมนูยอดนิยม

ดังนั้น “แกงกะหรี่ญี่ปุ่น” จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของอาหารต่างวัฒนธรรมที่ถูกนำมาปรับจนกลายเป็นอาหารประจำชาติในรูปแบบใหม่

5. ทงคัตสึ

หมูชุบเกล็ดขนมปังทอดจนกรอบแล้วเสิร์ฟพร้อมซอสเข้มข้น เป็นเมนูที่คนไทยคุ้นเคยมาก โดยเฉพาะในร้านอาหารญี่ปุ่น

ทงคัตสึพัฒนาขึ้นในญี่ปุ่นช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยได้รับอิทธิพลจากอาหารตะวันตกประเภทเนื้อชุบเกล็ดขนมปังทอด ก่อนที่ญี่ปุ่นจะปรับให้เข้ากับวัตถุดิบและวิธีการกินของตัวเอง จนกลายเป็นเมนูที่มีเอกลักษณ์ชัดเจน

6. โคร็อกเกะ

หน้าตาอาจชวนให้นึกถึงของทอดทั่วไป แต่โคร็อกเกะมีที่มาจาก croquette ของฝรั่งเศส ญี่ปุ่นนำแนวคิดนี้มาปรับให้เข้ากับวัตถุดิบที่หาได้ง่าย โดยเฉพาะมันฝรั่ง เนื้อสัตว์ และหัวหอม

ทุกวันนี้โคร็อกเกะเป็นของกินที่พบได้ทั่วไปในญี่ปุ่น ตั้งแต่ร้านอาหาร ร้านเบนโตะ ไปจนถึงร้านค้าท้องถิ่น และคนไทยก็รู้จักกันดีในฐานะของทอดสไตล์ญี่ปุ่น

7. โอมุไรซ์

ข้าวผัดที่ห่อด้วยไข่แล้วราดซอสหรือซอสมะเขือเทศ เป็นอาหารที่ดูเหมือนง่าย แต่มีเรื่องราวน่าสนใจ เพราะโอมุไรซ์ไม่ได้เป็นอาหารดั้งเดิมจากญี่ปุ่นโบราณ แต่เป็นอาหารที่เกิดขึ้นในญี่ปุ่นจากการผสมผสานวัฒนธรรมอาหารตะวันตกกับอาหารญี่ปุ่น

ชื่อมาจากคำว่า “omelette” รวมกับ “rice” ปัจจุบันมีตั้งแต่แบบเรียบง่ายไปจนถึงไข่เยิ้มที่ผ่าแล้วไหลคลุมข้าว จนกลายเป็นเมนูยอดนิยมทั้งในญี่ปุ่นและต่างประเทศ

8. ทาโกะยากิ

ลูกกลม ๆ ร้อน ๆ ที่มีปลาหมึกอยู่ตรงกลาง กลายเป็นอาหารญี่ปุ่นที่คนไทยรู้จักกันแทบทุกคน ทาโกะยากิเกิดขึ้นที่โอซาก้าในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 และได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว

จุดเด่นคือแป้งด้านนอกนุ่มและร้อนมาก ภายในมีปลาหมึกหรือทาโกะ แล้วมักเสิร์ฟพร้อมซอส มายองเนส ปลาโอแห้ง และสาหร่าย เป็นอาหารริมทางที่กลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ด้านอาหารของโอซาก้า

9. โอโคโนมิยากิ

หลายคนเรียกง่าย ๆ ว่า “พิซซ่าญี่ปุ่น” แต่จริง ๆ แล้วโอโคโนมิยากิมีเอกลักษณ์ของตัวเอง เป็นแป้งผสมกะหล่ำปลีและวัตถุดิบต่าง ๆ แล้วนำไปย่างบนกระทะ ก่อนราดซอส มายองเนส และโรยหน้าตามแบบของแต่ละพื้นที่

ที่สำคัญ โอโคโนมิยากิมีหลายสไตล์ โดยเฉพาะแบบโอซาก้าและฮิโรชิมะ วิธีเตรียมและการเรียงส่วนประกอบจึงไม่เหมือนกันทั้งหมด

10. ยากิโซบะ

แม้ชื่อจะมีคำว่า “โซบะ” แต่ยากิโซบะไม่ได้ใช้เส้นโซบะแบบบัควีตที่เรามักนึกถึง แต่ใช้เส้นสาลีที่มีลักษณะคล้ายเส้นราเมง แล้วนำมาผัดกับผัก เนื้อสัตว์ หรืออาหารทะเล และปรุงด้วยซอส

ยากิโซบะมีรากความสัมพันธ์กับอาหารเส้นแบบจีน แต่ได้รับการพัฒนาในญี่ปุ่นจนกลายเป็นอาหารริมทางและอาหารงานเทศกาลที่คนญี่ปุ่นคุ้นเคยอย่างมาก ทุกวันนี้จึงเป็นอีกเมนูที่คนไทยเห็นแล้วรู้ทันทีว่าเป็นอาหารญี่ปุ่น

สิ่งที่น่าสนใจจากอาหารทั้ง 10 อย่างนี้คือ คำว่า “อาหารญี่ปุ่น” ไม่ได้หมายความว่าอาหารทุกเมนูต้องเกิดขึ้นจากญี่ปุ่นตั้งแต่ต้น หลายเมนูมีต้นแบบหรือแรงบันดาลใจจากจีน ยุโรป หรือวัฒนธรรมอาหารอื่น แล้วถูกนำมาปรับให้เข้ากับวัตถุดิบ รสนิยม และวิถีชีวิตของคนญี่ปุ่น

เมื่อเวลาผ่านไป อาหารเหล่านั้นก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมญี่ปุ่นอย่างแนบเนียน จนคนทั่วโลกจดจำในฐานะอาหารญี่ปุ่น

และนี่อาจเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของอาหารญี่ปุ่น เพราะญี่ปุ่นไม่ได้เพียง “รับ” อาหารจากต่างชาติ แต่มีความสามารถในการ นำของเดิมมาปรับ สร้างรูปแบบใหม่ และทำให้มันกลายเป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง

ส่วนคนไทยก็รับต่อมาอีกทอดหนึ่ง จนวันนี้ข้าวแกงกะหรี่ ทงคัตสึ ราเมง ซูชิ หรือทาโกะยากิ กลายเป็นอาหารที่เดินเข้าไปสั่งกินได้แทบทุกห้าง

จากอาหารต่างถิ่นในอดีต จึงกลายเป็นอาหารคุ้นเคยของคนไทยในปัจจุบัน