ซื้อทองแล้วขายคืน ทำไมได้เงินไม่เท่าเดิม? 5 จุดที่ควรรู้

การซื้อทองคำในไทยไม่ได้มีแค่เรื่องราคาขึ้นหรือลงตามตลาดโลก เพราะยังมีค่ากำเหน็จ ส่วนต่างราคารับซื้อคืน น้ำหนักทอง และเงื่อนไขของแต่ละร้านเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

นี่คือ 5 เรื่องที่คนซื้อทอง ออมทอง หรือคิดจะนำทองไปจำนำควรรู้ เพื่อให้เปรียบเทียบราคาและตัดสินใจได้โดยไม่เสียเปรียบ

1. “ค่ากำเหน็จ” และค่าใช้จ่ายตอนซื้อ อาจไม่ได้คืนตอนขาย

เมื่อซื้อทองรูปพรรณ ผู้ซื้อจะจ่ายทั้งราคาทองและ ค่ากำเหน็จ ซึ่งเป็นค่าแรงในการผลิตตามความยากง่ายของลวดลาย แต่เมื่อนำกลับไปขาย ร้านมักประเมินจากน้ำหนัก ความบริสุทธิ์ และราคารับซื้อทองในวันนั้น ไม่ได้นำค่ากำเหน็จเดิมมาคืนเต็มจำนวน

ทองคำแท่งขนาดเล็กอาจมีค่าผลิต ค่าบล็อก หรือค่าบริการเพิ่มเติมแตกต่างกันไปตามผู้จำหน่าย จึงควรถามให้ชัดก่อนซื้อว่า ราคาที่แจ้งรวมค่าใช้จ่ายทั้งหมดแล้วหรือยัง และเมื่อนำกลับมาขายจะใช้อัตราใด

2. ขายคืนร้านเดิม อาจมีเงื่อนไขชัดกว่าขายต่างร้าน

ทองแต่ละร้านมักมีตราหรือเครื่องหมายของผู้ผลิตกำกับไว้ การขายคืนร้านเดิมจึงช่วยให้ร้านตรวจสอบแหล่งที่มาและมาตรฐานของทองได้ง่ายขึ้น

สมาคมค้าทองคำระบุว่า ตามหลักเกณฑ์ของ สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ร้านสามารถหักราคารับซื้อคืนทองรูปพรรณได้ไม่เกิน 5% จากราคาทองคำแท่งรับซื้อในวันนั้น โดยหลักเกณฑ์นี้ใช้เฉพาะกรณีซื้อและขายคืนร้านเดิม

หากขายให้ร้านอื่น ผู้รับซื้ออาจต้องตรวจสอบน้ำหนักและความบริสุทธิ์เพิ่มเติม ราคาที่เสนอจึงอาจแตกต่างกัน ก่อนขายควรสอบถามวิธีคำนวณและเปรียบเทียบอย่างน้อย 2–3 ร้าน โดยอย่าลืมนำใบเสร็จหรือใบรับประกันไปด้วย

3. น้ำหนักและสภาพทองมีผลต่อราคาขายคืน

ทองรูปพรรณที่สวมใส่เป็นเวลานานอาจสึกหรอจากการเสียดสี เกิดรอย ขาด บุบ หรือมีชิ้นส่วนบางอย่างหลุดหาย ทำให้น้ำหนักจริงลดลงได้

เวลารับซื้อ ร้านจะชั่งและประเมินจากน้ำหนักทองที่เหลืออยู่จริง รวมถึงตรวจสอบความบริสุทธิ์และส่วนประกอบอื่น เช่น หิน พลอย หรือตะขอ ดังนั้น ก่อนตกลงขายควรขอให้ร้านชั่งทองต่อหน้าและแจ้งรายละเอียดการหักน้ำหนักอย่างชัดเจน

4. “จำนำ” กับ “ขายฝาก” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

โรงรับจำนำที่ได้รับอนุญาตอยู่ภายใต้กฎหมายโรงรับจำนำ ซึ่งกำหนดเพดานดอกเบี้ยไว้ โดยเงินต้นไม่เกิน 2,000 บาท คิดได้ไม่เกินร้อยละ 2 ต่อเดือน ส่วนที่เกิน 2,000 บาท คิดได้ไม่เกินร้อยละ 1.25 ต่อเดือน ขณะที่สถานธนานุบาลของรัฐหรือท้องถิ่นอาจกำหนดอัตราต่ำกว่านี้ตามช่วงเวลาและวงเงิน

อย่างไรก็ตาม บริการที่เรียกว่า “ขายฝากทอง” อาจเป็นสัญญาคนละประเภทกับการจำนำและมีเงื่อนไขต่างกัน ก่อนลงชื่อจึงต้องตรวจสอบว่าเป็นตั๋วจำนำหรือสัญญาขายฝาก ดูยอดเงินที่ได้รับ ดอกเบี้ย ค่าบริการ วันครบกำหนด และเงื่อนไขไถ่คืนให้ครบถ้วน

หากพบค่าธรรมเนียมที่ไม่เข้าใจ อย่าเพิ่งตกลง ควรขอให้ผู้ให้บริการแจกแจงเป็นลายลักษณ์อักษรและตรวจสอบว่าเป็นสถานประกอบการที่ได้รับอนุญาตหรือไม่

5. ทองแท่งขนาดเล็กอาจมีต้นทุนต่อหน่วยสูงกว่า

ทองแท่งไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีค่าใช้จ่ายอื่นนอกเหนือจากราคาทองเสมอไป โดยเฉพาะทองแท่งขนาดเล็ก ซึ่งผู้จำหน่ายอาจคิดค่าผลิต ค่าบล็อก หรือค่าบริการตามรูปแบบและน้ำหนัก

ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ไม่ได้มีอัตราเดียวกันทุกร้าน และไม่ควรสรุปว่าทองแท่งตั้งแต่ 5 บาทขึ้นไปจะไม่มีค่าบล็อกทุกกรณี ผู้ซื้อควรเปรียบเทียบทั้งราคาขาย ราคาที่ร้านรับซื้อคืน และค่าใช้จ่ายทั้งหมด ไม่ใช่ดูเฉพาะราคาทองที่ประกาศในวันนั้น

สิ่งสำคัญก่อนซื้อทองคือขอใบเสร็จและตรวจฉลากให้ครบ ทั้งชนิดทอง ความบริสุทธิ์ น้ำหนัก ราคา ค่ากำเหน็จ และราคารับซื้อคืน หากข้อมูลส่วนใดไม่ชัดเจน ควรถามก่อนชำระเงิน เพราะรายละเอียดเล็กน้อยเหล่านี้อาจกลายเป็นส่วนต่างจำนวนมากเมื่อนำทองกลับไปขาย