BepiColombo แยก MTM 3 ก.ย. 2569 แต่ยังไม่ถึงดาวพุธ: ไทม์ไลน์ก่อนเริ่มสำรวจ
ถ้าเห็นข่าวว่า BepiColombo กำลังเข้าสู่ช่วงสำคัญของการเดินทางไปดาวพุธ หลายคนอาจตีความว่า “ยานใกล้ถึงแล้ว” หรือกำลังจะลงจอด แต่เหตุการณ์จริงซับซ้อนกว่านั้นมาก เพราะวันที่ 3 กันยายน 2569 เป็นเพียงก้าวแรกของช่วง Mercury Arrival Phase ไม่ใช่วันที่ยานเข้าสู่วงโคจรสำเร็จ

วันที่ 3 กันยายนคือการแยกอะไร?
BepiColombo เป็นภารกิจร่วมระหว่าง European Space Agency หรือ ESA กับ Japan Aerospace Exploration Agency หรือ JAXA เปิดตัวเมื่อเดือนตุลาคม 2018 และเดินทางในรูปแบบยานประกอบมานานประมาณ 8 ปี. ส่วนที่กำลังจะถูกปลดออกคือ Mercury Transfer Module (MTM) ซึ่งทำหน้าที่พายานวิทยาศาสตร์เดินทางระหว่างดาวเคราะห์ ไม่ใช่การปล่อยยานทั้งหมดทิ้งไว้ที่ดาวพุธ
หลัง MTM แยกออก ชิ้นส่วนที่ยังทำงานต่อคือ Mercury Planetary Orbiter หรือ MPO ของ ESA และ Mercury Magnetospheric Orbiter หรือ Mio ของ JAXA พร้อมโครงสร้างสนับสนุนที่เกี่ยวข้อง. ดังนั้นคำว่า “เริ่มเข้าสู่ดาวพุธ” ในข่าวจึงหมายถึงเริ่มลำดับปฏิบัติการเพื่อเข้าวงโคจร ไม่ใช่ “ถึงพื้นผิว” และไม่ใช่ “เริ่มเก็บข้อมูลวิทยาศาสตร์เต็มรูปแบบ” ทันที
ทำไมต้องเดินทางหลายขั้น?
ESA อธิบายว่า BepiColombo ใช้ระบบขับดันไฟฟ้าสุริยะ หรือ SEP ในช่วงเดินทางยาว ระบบนี้ใช้ไฟฟ้าจากแผงสุริยะทำให้ก๊าซซีนอนเป็นไอออน แล้วเร่งออกไปเป็นกระแสพลาสมา. ก่อนเข้าสู่ช่วง arrival ยานผ่านการเฉียดผ่านดาวเคราะห์รวม 9 ครั้ง ได้แก่ โลก 1 ครั้ง ดาวศุกร์ 2 ครั้ง และดาวพุธ 6 ครั้ง
เมื่อสิ้นสุดช่วงขับดัน SEP ยานจะเคลื่อนต่อในวิถีแบบ ballistic หรือ free-falling ก่อนเริ่มการแยก MTM. จากนั้น MPO จะใช้ระบบขับดันเคมีเพื่อปรับวิถีให้เหมาะกับการเข้าสู่วงโคจร นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการแยก MTM จึงเป็น “จุดเปลี่ยนของภารกิจ” มากกว่าจะเป็นเส้นชัย
ไทม์ไลน์ที่ต้องอ่านต่อจากวันที่ 3 กันยายน
| กำหนดการตาม ESA | สิ่งที่จะเกิดขึ้น | ความหมายสำหรับผู้อ่าน |
|---|---|---|
| 3 ก.ย. 2569 | MTM ปลดออกจาก MPO และ Mio | เริ่มขั้นตอนเข้าสู่ดาวพุธ แต่ยังไม่ใช่การเข้าสู่วงโคจรสำเร็จ |
| 21 พ.ย. 2569 | MPO และ Mio เข้าสู่วงโคจรรอบดาวพุธร่วมกันตามแผน | เป็น milestone การจับเข้าสู่วงโคจรที่สำคัญกว่าเหตุการณ์แยก MTM |
| 9–10 ธ.ค. 2569 | MPO ปล่อย Mio ไปยังวงโคจรเป้าหมายของ Mio | ยานวิทยาศาสตร์สองลำเริ่มแยกหน้าที่และเส้นทางของตัวเอง |
| 16 ธ.ค. 2569 | MPO ปลดแผงกันแดดของ Mio และมุ่งสู่วงโคจรของตัวเอง | กระบวนการจัดยานยังดำเนินต่อหลังการเข้าสู่วงโคจรครั้งแรก |
| 10 มี.ค. 2570 | MPO ไปสู่วงโคจรสุดท้ายตาม timeline | ยังต้องปรับวงโคจรก่อนเริ่มงานวิทยาศาสตร์ |
| 6 เม.ย. 2570 | ESA ระบุว่าเริ่มปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ | เป็นช่วงที่ต่างจากการเดินทางและการจัดวงโคจร |

ถ้าจะดูถ่ายทอดสด เวลาไทยกี่โมง?
ESA วางกำหนดการถ่ายทอดสดวันที่ 3 กันยายน 2569 เริ่ม 13:45 น. ตามเวลา CEST และระบุช่วงแยก MTM เวลา 14:00 น. CEST. เมื่อนำเวลา CEST ซึ่งช้ากว่าเวลาไทย 5 ชั่วโมงมาแปลง จะอยู่ที่ประมาณ 18:45 น. และ 19:00 น. ตามเวลาไทย ตามลำดับ. ESA ยังระบุว่าอาจรับสัญญาณจากยานได้เร็วสุดประมาณ 15:53 น. CEST หรือราว 20:53 น. ไทย การคำนวณนี้เป็นการแปลงเวลาเพื่อช่วยผู้อ่าน ไม่ใช่เวลาที่ ESA ประกาศเป็นภาษาไทย และกำหนดการทั้งหมดอาจเปลี่ยนได้ในระยะใกล้วันจริง
กำหนดการเคยเปลี่ยนมาแล้ว
JAXA/ISAS เคยประกาศในปี 2024 ว่าปัญหาของระบบไฟฟ้าใน MTM ทำให้เครื่องยนต์ไอออนใช้กำลังได้ต่ำกว่าแผนเดิม จึงต้องปรับเส้นทางและเลื่อนกำหนดการเข้าสู่วงโคจรจากเดือนธันวาคม 2025 ไปเป็นเดือนพฤศจิกายน 2026. ประเด็นนี้ไม่ได้แปลว่าภารกิจล้มเหลว แต่สะท้อนว่าภารกิจอวกาศต้องปรับแผนตามสภาพจริงของยานและเส้นทาง
สรุปง่าย ๆ คือ 3 กันยายนคือวันที่ BepiColombo เริ่มเปลี่ยนจาก “ยานเดินทางชุดเดียว” ไปสู่ขั้นตอนเตรียมเป็นยานสำรวจดาวพุธหลายส่วน. จุดที่ควรจับตาต่อคือการเข้าสู่วงโคจรในเดือนพฤศจิกายน การปล่อย Mio ในเดือนธันวาคม การจัดวงโคจรของ MPO ในเดือนมีนาคม 2570 และการเริ่มปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ในเดือนเมษายน 2570 ทั้งหมดเป็นกำหนดการตามข้อมูลทางการ ณ วันที่เขียน และไม่ควรอ่านล่วงหน้าว่าเหตุการณ์เกิดสำเร็จแล้ว
References:
[1] ESA — Watch live: BepiColombo begins its arrival at Mercury
[2] ESA — End of the blue glow: BepiColombo turns off solar electric propulsion for Mercury arrival
[3] JAXA/ISAS — Change in arrival time for the international Mercury exploration mission, BepiColombo
แหล่งที่มา: European Space Agency (ESA) และ Japan Aerospace Exploration Agency/Institute of Space and Astronautical Science (JAXA/ISAS) โดยเรียบเรียงและจัดลำดับข้อมูลใหม่เพื่ออธิบาย timeline แก่ผู้อ่านไทย
อ้างอิง: https://www.esa.int/Enabling_Support/Operations/Watch_live_BepiColombo_begins_its_arrival_at_Mercury
อ้างอิงเพิ่มเติม: https://www.isas.jaxa.jp/en/topics/003812.html
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ทำไม "ช้อนตักไอศกรีมแบบกดดีด" ถึงต้องมีแถบโลหะโค้งกวาดอยู่ด้านในถ้วยตัก?
ออมเดือนละ 1,000 บาท 20 ปี ได้เงินกว่า 4 แสนบาท เพราะดอกเบี้ยทบต้นทำงานกับเงินฝากเพิ่มทุกเดือน
3 สำนักดังปล่อยแนวทางงวด 1 ธันวาคม 2569 ขนมไทย อ.น๊อตตี้ ใต้ฟ้า และเจ๊เขียว มีชุดเลขให้จับตา
ทำไม "ถังขยะพลาสติกใบใหญ่" ถึงต้องทำเป็นทรงกรวยสอบแคบลงไปที่ก้นถัง?
มหาอินทุมรีแดง งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขบันดาลเหนือ-ใต้ พร้อมชุดสองตัวและสามตัว
ทำไม "บันไดลิงหรือบันไดช่างพับได้" ถึงต้องทำขั้นเหยียบเป็นร่องหยักตารางนูน?
กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569
เผย..ทำไม"ปนัดดา"จึงเป็น "นางสาวไทย" ที่ไม่ได้ไปประกวดเวทีใหญ่ในต่างแดน
อินฟลูเอนเซอร์สาวสร้างเรื่องโกหกเกี่ยวกับการต่อสู้กับโรคมะเร็งเป็นเวลา 10 ปี และใช้เรื่องนี้เพื่อระดมทุน
ราคาดิ่งจนน่าตกใจ! เปิด 5 รถยนต์มือสองรุ่นยอดนิยม จากรถที่เคยราคาแรง วันนี้ราคาร่วงจนคนซื้อยิ้ม คนขายกุมขมับ
ทำไม "ถังขยะพลาสติกใบใหญ่" ถึงต้องทำเป็นทรงกรวยสอบแคบลงไปที่ก้นถัง?
ออมเดือนละ 1,000 บาท 20 ปี ได้เงินกว่า 4 แสนบาท เพราะดอกเบี้ยทบต้นทำงานกับเงินฝากเพิ่มทุกเดือน
ทำไม "บันไดลิงหรือบันไดช่างพับได้" ถึงต้องทำขั้นเหยียบเป็นร่องหยักตารางนูน?
ทำไม "ช้อนตักไอศกรีมแบบกดดีด" ถึงต้องมีแถบโลหะโค้งกวาดอยู่ด้านในถ้วยตัก?