ทำไมอยู่ในห้องก็ยังต้องทาครีมกันแดด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลายคนเข้าใจว่าครีมกันแดดมีไว้สำหรับวันที่ต้องออกไปกลางแจ้งเท่านั้น ถ้าวันไหนนั่งทำงานในห้องหรือมองเห็นแต่ท้องฟ้าครึ้ม ก็คิดว่าผิวคงปลอดภัยแล้ว แต่รังสีจากดวงอาทิตย์ไม่ได้หายไปเพียงเพราะเราอยู่หลังหน้าต่างหรือมีเมฆปกคลุมอยู่บนฟ้า

แสงอัลตราไวโอเลตที่กระทบผิวมีหลายช่วงคลื่น โดย UVB เป็นตัวการสำคัญของอาการผิวไหม้และมักผ่านกระจกได้น้อยมาก ส่วน UVA มีความยาวคลื่นมากกว่า จึงทะลุผ่านกระจกหน้าต่างบางชนิดเข้ามาได้ และยังคงเดินทางผ่านชั้นเมฆบางส่วนในวันที่แดดไม่แรง

UVA คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 95 เปอร์เซ็นต์ของรังสีอัลตราไวโอเลตที่มาถึงพื้นโลก รังสีชนิดนี้อาจไม่ทำให้ผิวแสบหรือแดงทันที จึงยิ่งทำให้หลายคนไม่รู้ว่าผิวกำลังรับแสงสะสมอยู่เงียบๆ โดยเฉพาะคนที่นั่งโต๊ะทำงานติดหน้าต่าง ขับรถเป็นประจำ หรือใช้เวลานานในพื้นที่ที่มีแสงส่องเข้าถึง

เมื่อ UVA ลงลึกถึงชั้นผิว มันสามารถเร่งการเสื่อมของคอลลาเจนและอีลาสติน พร้อมกระตุ้นความเครียดออกซิเดชันในเซลล์ ผลที่เห็นจึงไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว แต่อาจค่อยๆ สะสมเป็นริ้วรอยเล็กๆ จุดด่างดำ ฝ้า กระ สีผิวไม่สม่ำเสมอ และความหย่อนคล้อยที่ชัดขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป

วันที่ฟ้าครึ้มก็ไม่ใช่วันที่ควรละเลยการปกป้องผิว เพราะเมฆช่วยลดความเข้มของแสงได้บางส่วน แต่ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นกำแพงปิดกั้นรังสี UVA ทั้งหมด บางช่วงเมฆยังทำให้แสงกระจายและสะท้อนเข้ามาจากหลายทิศทาง จนผิวได้รับรังสีโดยที่เราไม่รู้สึกว่าร้อนเหมือนวันที่แดดจัด

วิธีดูแลที่ทำได้ง่ายคือเลือกครีมกันแดดแบบปกป้องได้ทั้ง UVA และ UVB หรือที่ระบุว่า Broad Spectrum ใช้ค่า SPF 30 ขึ้นไปตามลักษณะการใช้ชีวิต และดูสัญลักษณ์ PA หรือค่าป้องกัน UVA ร่วมด้วย ทาบริเวณใบหน้า ลำคอ ใบหู หลังมือ และส่วนอื่นที่มีโอกาสรับแสง โดยควรทาก่อนออกจากบ้านหรือก่อนนั่งในจุดที่แสงจากหน้าต่างส่องถึง

ถ้าต้องอยู่กลางแจ้ง เหงื่อออกมาก หรือเช็ดหน้าและล้างหน้าระหว่างวัน ควรเติมครีมกันแดดตามความเหมาะสม ผ้าม่านกัน UV ฟิล์มกรองแสง หมวกปีกกว้าง และการขยับโต๊ะให้ห่างจากหน้าต่าง ก็ช่วยลดปริมาณแสงที่ตกกระทบผิวได้เช่นกัน ส่วนแสงจากหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์ไม่ได้มี UVA ในระดับเดียวกับแสงแดด จึงไม่ควรนำมาใช้เป็นเหตุผลละเลยการป้องกันแดดจากหน้าต่าง

การทาครีมกันแดดในวันที่อยู่บ้านจึงไม่ใช่การดูแลเกินจำเป็นสำหรับทุกคน แต่เหมาะเป็นพิเศษกับคนที่ทำงานใกล้หน้าต่าง เดินทางด้วยรถบ่อย มีปัญหาฝ้า กระ หรือใช้ยาบางชนิดที่ทำให้ผิวไวต่อแสง หากมีฝ้าหรือรอยคล้ำที่รักษาไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อเลือกวิธีดูแลที่เหมาะกับสภาพผิว เพราะการป้องกันสม่ำเสมอช่วยลดการสะสมของความเสียหายได้ดีกว่ารอให้ริ้วรอยปรากฏแล้วค่อยเริ่มดูแล